UNIVERSAL LIBRARY ಲು
OU 20075
AdVddl | IVSHAINN
“ಗ್ಯ
ಕ 4೨೨
ಸೋಡ. ದೇಸ ಡೆ (ಡಿ) ಸೊಪ ನಾಂದಲ | ೨3೦
OSMANIA UNIVERSITY LIBRARY
91.6 | Call No. Migs Accession No. JK NE) ಇ
Author ಮೆಸೇಹಾಕ ರವ ಹಲ ಸಂಡೆ” Tile (ಉತ) ಇ. ಏನಾ ಅಆ. 134
This book should be returned on or before the date last marked below.
ಮಿಂಚಿನೆ ಬಳ್ಳಿಯ ೧೨ನೆಯ ವರ್ಷದ ೪ನೆಯ ಕುಡಿಯು
ಓಂ
ಸಾವಿದ್ಯೂ ಯಾ ವಿನುಕ್ತಯೆ ।
(ಭಕ್ತಿ
ಆಜ
ಸುಮನಾಂಜಲಿ,
ಆರ್ಪಸಿದವರು : ರಾಗ ಲೀ ದೇಶಪಾಂಡೆ, ನಿಲಿ, ಯ
ಇ 4
ಅಧಿಕ
ಉತ್ತಮನು ಪ್ರತಿ ೩-೦-೦ [ ೧೯೫೦] ಸಾದಾಪ್ರತಿ ೨-೮-೮
ಶಂ —ಅಥ-- si
ಈಶ್ವರಃ ಸರ್ವಭೂತಾನಾವರ್ ಹೃದ್ದೇಶೇಃರ್ಜುನ ತಿಷ್ಚೃತಿ |
ಭ್ರಾಮುಯನ್ ಸರ್ವಭೂತಾನಿ ಯಂತ್ರಾರೂಢಾನಿ ಮಾಯಯಾ | ೨ ||
ತಮೇವ ಶರಣಂ ಗಚ
ಲು
[1
ಸರ್ವಭಾವೇನ ಭಾರತ | ತತ್ ಪ್ರಸಾದಾತ್ರ ರಾಂ ಶಾಂತಿಂ ಸ್ರಿ ಶಾಶ್ಚ ತಮ್ಮ | ೨ ||
ಕ್ರ
--ಶೀಗೀತಾ ಆಕಾಶಾತ್ಸತಿತ೦ ತೋಯವಮ್ ಯಥಾ ಗಚ್ಚತಿ ಸಾಗರಮ್ | ಸರ್ವದೇವ ನಮ ಕೆ ಭಗವಂತಂ ಶಿ PE ತಿ | al
ಲು
ನಾಹಂ ಕರ್ತಾ ಹರಿಃ ಕರ್ತಾ | ತತ್ಪೂಜಾ ಸರ್ಮಚಜಾಖಲವಮ್ |೪|
ಯರ್ಯಾತ್ವ ರ್ಮ ಕರೋಮಿ ತತ್ಮ್ತದಖಿಲಮ್ | ಶಂಭೊ ! ತವಾರಾಧನಮ್ || ೫ ||
ಸಂ
ಅರ್ಪಣ
ವರಮಾತ್ಮನನುಭಾನ ನರರಿಂಗೆ ನೀಡಲು ಸುರಲೋಕದಿಂ ವರನಾಮ ತಂದು' ಆಧುನಿಕ ಕನ್ನಡ ನಾಡಿನಲ್ಲಿ ನಿಜಪೆರಮಾರ್ಥದ ಬೀಜವ . ಹಿರಿ ಗುರುಗಳಾದ ಅ್ರೀ ನಿಂಬರಗಿ ಮಹಾರಾಜರವರ ಅಡಿದಾವರೆಗಳಲ್ಲಿ.
ಪರಮ ಮಾನವ ಧರ್ಮ
ಪರಮಾರ್ಧಸಾಧನವೆ ಪರಮ ಮಾನವ ಧರ್ಮ । ಅದನು ಗಮನಿಸಿಯೆಲ್ಲ ಮಾಡಬೇಕು ॥
ಪರಮಾರ್ಥಕನುಕೂಲವಿರುವದನು-ಇರುವನಿತು ॥ ಮಾಡುತಾತ್ಮನ ನೆನೆದು ಬೆರೆಯಬೇಕು 1 ೧॥
ನಿಂಬರಗಿ ಮಹಾರಾಜ
ty
೧೩ನೆಯ ವರ್ಷದ ಮಾದಲನೆಯ ಕುಡಿ 4 ಶಿ ಕಲ್ಕಿ
ಅಥವಾ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಭವಿತವ,
ಹ
ಲೇಖಕರು : ಡಾ! ರಾಧಾಕೃಷ್ಣನ್
ಇದ್
NR pe
ಜಯ ದಶಮಿಗೆ ವ್ರಕಟವಾಗುವದು.
1) 4 ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಕೈಪಿಡಿ” ಸರದಾರ ವಲ್ಲಭಭಾಯಿ, ಜಗಪ್ರಸಿದ್ಧ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು, ಹಾಸ್ಯಪ್ರ ಬಂಧಗಳು ಇತ್ಯಾದಿ. ಗ್ರಂಥಗಳು ಬರಲಿವೆ,
4 Pe ಹ್ ಸ ಕ್ಲಿ ದ 1 ದ ಳಿ ee rp
1
Med, 7
ಹರಿಃ ಓಂ ಸಂಪಾದಕರ ಮಾತುಗಳು
«ಭಕ್ತಿ ಸುಮನಾಂಜಲಿಯು' ಈ ವರುಷದ ಕೊನೆಯ ಕುಡಿಯು. ಈ ಪುಸ್ತಕವು ಅಗಷ್ಟ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿಯೇ ಹೊರಬೀಳಬೇಕಿದ್ದಿತು. ಆದರೆ ಭಾರತದ ಮುಂಬರುವ ಚುನಾವಣೆಯ ಮತದಾರರ ಯಾದಿಯು ಧಾರವಾಡದ ಎಲ್ಲ ಮುದ, ಣಂಲಯಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಪಿಸಿದ್ಧರಿಂದ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿ ನಮ್ಮ ಪ್ರಕಟನೆ ಯು ಮು ಕ್ರಿ ಕಟ ಇದಕ್ಕಾಗಿ ವಾಚಕರು ಕ್ಷಮಿ ಜನಕು ನಂಬಿರುವೆ. ಆದರೆ ನಮ್ಮ ಹೊಸ ವರುಷದ ಹೊಸ ಸಂಚಿ ಕಥೆಯು ವಿಜಯದತಮಿಗೆ ನಿಶ [ತವಾಗಿ ಹೂಗು
ಈ ವರುಷ ಬಳ್ಳಿಯ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿಯ ಮ ತೀರ ಕೆಳಮಟ ಕ್ಕಿಳಿದಿದೆ. ಸುಮಾರು ಎರಡು ಜ್ ರೂವಾಯಿಗಳ ವೆಟ್ಟು ಬಿದ್ದಿದೆ. ಈ ಹೊಡೆತ್ತ ದಿಂದ ಚೇತರಿಸಿಕೊಳ್ಳು ವದು ಕಷ್ಟ ಮಾಗದ; ಕನ್ನಡ ಜನಾಂಗವು ಮನಸು ಮಾಡಿದಕೆ ಬಳ್ಳಿಯು Ka ಚ ಕುಡಿಗಳನ್ನು ಬಿಡುವದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯ ವಿಲ್ಲ. ಕನ್ನಡಿಗರ ಉದಾರತೆಯ ಮೇಲೆ ವಿಶ್ವಾಸವಿಟ್ಟು ಮುಂದೆ ಸಾಗುತ್ತ ಲಿದ್ದೇನೆ.
ಭಕ್ತಿ ಸುಮನಾಂಜಲಿಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದವರು ನನ್ನ ಆಪ್ತಮಿತ್ರ ರಾದ ಶ್ರೀಮಾನ್ ಮನೋಹರರಾವ ಶೇಕನಾಂಡೆಯವರು. ಇವರು ಕನ್ನಡಿಗರಿಗೆ ಚಿರಪರಿಚಿತರು, ನಿದ್ರಾ ೦ಸರು "ಸಾಧಕರು, ಆಧ್ಯಾತ್ಮನಾ ದಿಗಳೆಂದು ಖ್ಯಾತಿವಡೆದ ವೊ. ತಟ ಶಿಷ್ಯರು. ಆ ಸಾಂಪ್ರ ದಾಯದ ಭಕ್ತರು. ಅವರ ಬೆಢಕಿನಲ್ಲಿಯೇ ತಮ್ಮ ಜೀವನವನ್ನು ನಡೆಯಿಸಿ ದವರು. ಕನ್ನಡನಾಡಿನ ಅನುಭಾವಿಗಳ ತಪೋವನದಲ್ಲಿ ಹೊಕ್ಕು, ಸುಮನ ಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಕನ್ನಡಿಗನಿಗೆ ಅಂಜಲಿಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ನಾವು ಅವರಿಗೆ ತುಂಬ ರುಣಿಯಾಗಿದ್ದೇವೆ.
ನಮ್ಮ ಸ್ವತಂತ್ರ ಭಾರತವು ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಬಾಳಿ ಬೆಳೆಯಬೇಕಾದರೆ ಅದು ಭದ್ರವಾದ ಆಧ್ಯಾತ್ಮ ತಳಹದಿಯ ಮೇಲೆಯೆ ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಳ್ಳಬೇ
ಕ ಟೆ
ಕೆಂಬುದೇ ಬಯಕೆ. ವಿವಿಧ ಜಾತಿ-ಮತ-ಸಾಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದು ಗೂಡಿಸಿ ಏಕರಾಸ್ಟ್ರೀಯತೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಲು ಕೇವಲ ಭೌತಿಕವಾದವು ಅಸಮರ್ಥವಾಗಿದ್ದು ನಿಶ್ವದ ವಿವಿಧತೆಯಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಸರ್ವಭೂತಾಂತರಾತ್ಮನಾಗಿ ಸೂತ್ರೇಮಣಿಗಣಾಯಿನ ಎಂಬಂತೆ ಜಗತ್ತಿನ ಸರ್ವಶಕ್ತಿಗಳ ಧಾರಣಮಾಡಿ, ಅವೆಲ್ಲವುಗಳನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸುವ ಆ ಪರಮಾತ್ಮಶಕ್ತಿಯೊಂದೇ ಅದಕ್ಕೆ ಸಮ ರ್ಥವುಎಂಬ ಸತ್ಯವನ್ನರಿತು ಅದನ್ನು ಹೊಂದಿ ಅದರ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ನಡೆದು ನುಡಿದಾಗಲೇ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಶಾಂತಿ. ಮಾನವಕುಲದ ಕಲ್ಯಾಣ, ಸರ್ವಭೂತಹಿತ: ಹಿಂದೆ ಭಾರತೀಯರು ಈ ಸಂಗತಿಯನ್ನರಿತು ಶ್ರೀಹರಿಯ ಉಪಾಸನೆ ಗೈದು ಅವನ ಪ್ರಸಾದವನ್ನು ಪಡೆದು ಭಾರತವನ್ನು ಈ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಸಂಘ ಟಿಸಿ ಅದರಲ್ಲಿ ಏಕಸೂತ್ರತೆಯನ್ನು ೦ಟುಮಾಡಿ ಜನರ ಅಂತಃಕರಣವನ್ನರಳಿಸಿ ಸರ್ವನಿಧದಲ್ಲಿಯೂ ಉನ್ನತಿಯ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಮುಟ್ಟಿಸಿದ್ದ ಸಂಗತಿಯನ್ನು ನಮ್ಮ ಇತಿಹಾಸವು ಸಾರುತ್ತಿದೆ. ಅನೈಕ್ಯದಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವ ಭಾರತಕ್ಕೆ ನಮ್ಮ ಆಧ್ಯಾತ್ಮವಾದಿಗಳ ಈ ರಾಜಮಾರ್ಗವೇ ಮದ್ದು. ಇದನ್ನೇ ನಮ್ಮ ಮನೋ ಹರರಾಯರು ತಮ್ಮ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯಲ್ಲಿ ಬಿಂಬಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಈ ಸುಮನಾಂಜಲಿಯಲ್ಲಿ ದ್ವೈತ. ಅದ್ವೈತ, ವಿಶಿಷ್ಟಾದ್ರೈತ್ಕ ನೀರ ಶೈವ, ಜೈನ ಮೊದಲಾದ ಎಲ್ಲ ಅನುಭಾವಿಗಳ ಸದ ಪದ್ಯಗಳ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ವೇದಕಾಲದಿಂದಲೂ ಈ ಆಧ್ಯಾತ್ಮ ಪ್ರವಾಹವು ಹೇಗೆ ಹರಿದು ಬಂದಿದೆಯೆಂಬದನ್ನು ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆತ್ಮನಿಕಾಸದ ಮೆಟ್ಟಲು ಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಲು ಹವಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಮನ್ವಯ, ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅನು ಭವ ಸಾಮ್ಯವನ್ನು ತೋರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕೆಲನಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಅನುಭವಸಾಮ್ಯವು ಕಂಡುಬರುತ್ತಿದೆ. ಕೆಲವು ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯು ಒಡೆದು ಕಾಣುತ್ತಿದೆ. ಅದೂ ಒಂದು ಬಗೆಯ ಅಂದವೇ. ಅದೇ ಸೃಷ್ಟಿ ಕರ್ತನ ಚಮತ್ಕೃತಿ.
" ಧರ್ಮಪ್ರಧಾನವಾದ ಅಂಗಗಳು ಮೂರು. ತತ್ವಜ್ಞಾನ, ನೀತಿ, ಅನು ಭವ ಈ ಮೂರರೊಳಗೆ ತತ್ವಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಸಮನ್ಯಯವಾಗುವದು ಸುಲಭ
ಸಾಧ್ಯವಲ್ಲ? ಎಂಬ ಸತ್ಯವನ್ನು ಕಂಡು ರಾಯರು ಸ್ವಲ್ಪ ತಲ್ಲಣಗೊಂಡಂತೆ
ಎ ಪೃ ಎ7
ಇಣುತ್ತಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಬೆದರುವ ಕಾರಣವಿಲ್ಲ. ಈ ವಿಚಾರಗಳ ಪ್ರವಾಹವು ಅನಾದಿಕಾಲದಿಂದಲೂ ಹರಿದು ಬಂದಿದೆ. ಆದುದರಿಂದಲೇ ಮತಪ್ರವರ್ತಕ ರಲ್ಲಿ, ದರ್ಶನಕಾರರಲ್ಲಿ ಭಿನ್ನತೆಯು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಈ ನಿನಿಧತೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಏಕಸೂತ್ರತೆಯು ಕಾಣುತ್ತಿದೆ. ಆಸ್ತಿಕರಾದ ಈ ಎಲ್ಲ ವಾದಿಗಳಿಗೆ ಪರ ಮಾತ್ಮನೇ ಈ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಮೂಲವೆಂಬ ಮಾತು ಸರ್ವಸಮ್ಮತವಾಗಿದೆ. ಅವನೇ ಎಲ್ಲಕ್ಕೂ ಪ್ರೇರಕ, ಆದುದರಿಂದ ವಿಶಾಲವಾದ ಆತ್ಯಂತಿಕ ಸಹಿಷ್ಣುತೆ ಯಿಂದ ಸುಜ್ಞಾಛದಿಂದ ಮುಂದೆ ಸಾಗುವದೊಂದೆದಾರಿ,
' ಸತ್ಯಸಾಕ್ಸಾತ್ಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ವಿಚಾರಮಂಧನವು ಅವಶ್ಯಕ. ಅದರೆ ವಾದ ಕ್ಕಾಗಿ ವಾದ. ತರ್ಕಕ್ಕಾಗಿ ತರ್ಕ. ಅಹಂಭಾವ ಮಿಶ್ರಿತವಾದ ಆಗ್ರಹದ ವಾದಗಳು ಮಾತ್ರ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಅನೈಕ್ಯವನ್ನುಂಟು ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಪರಾತ್ಪರ ಸತ್ಯವನ್ನರಿಯುವ ಜಿಜ್ಞಾಸೆಯು ನಮ್ಮನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೊಯ್ಯುತ್ತದೆ. ತತ್ವ ನಿಶ್ಚಿತ ವಾದಾಗಲೇ ಮಾನವನಲ್ಲಿ ದೃಢವಾದ ಶ್ರದ್ಧಾಭಕ್ತಿಗಳು ಉಂಟಾಗುವವು. ಜ್ಞಾನಸೂರ್ಯನ ದರ್ಶನವಾಗುವದು; ಕತ್ತಲೆಯು ಹರಿಯುವದು; ಭಕ್ತಿ ಕರ್ಮಗಳು ಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಸಾಧನಗಳು. ಈ ಜ್ಞಾನದ ಅರ್ಧಾತ್ ತತ್ವನಿಶ್ಚಯದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಿಲ್ಲದ ಭಕ್ತಿ ಕರ್ಮಗಳು ಅಂಧಾನುಕರಣವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸುವ ಸಂಭವವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.
ಈ ಬಗೆಯಾಗಿ ಶಂಕರ, ರಾಮಾನುಜ, ಮಧ್ವ ಬಸವ ಮೊದಲಾನ ತತ್ವಜ್ಞಾನಿಗಳು ಉದಯಿಸಿ ಅಜ್ಞಾನದ ಅಂಧಃಕಾರನ್ನು ಓಡಿಸಿದಾಗಲೇ ನಾಡಿ ನಲ್ಲಿ ದ್ರೈತ, ಅದ್ವೈತ, ವಿಶಿಷ್ಟಾದ್ರೈತ, ವೀರಶೈವ, ಜೈನ ಮೊದಲಾದ ಅನೇಕ ಅನುಭಾವಿಗಳು ನಮ್ಮ ನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದರೆಂಬ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸತ್ಯತೆ ಯನ್ನೂ ನಾವು ನೋಡಬೇಕು.
ಆ ಪರಾತ್ಪರ ಶಕ್ತಿಯ ಪ್ರಸಾದವಾಗಬೇಕಾದರೆ ಭಕ್ತಿಜ್ಞಾನಗಳೇ ಮುಖ್ಯ « ಭಕ್ತಿಶ್ಚತತ್ ಸಾಧನಂ? ಎಂದು ಶ್ರೀಮದಾಚಾರ್ಯರು ಸಾರಿದ್ದಾರೆ.
ಮಹಾತ್ಮ್ಯಜ್ಞಾನಪೂರ್ವಸ್ತು ಸುದೃಢಃ ಸರ್ವತೋಧಿಕಃ |
ಸ್ನೇಹೋಭಕ್ತಿರಿತಿಪ್ರೋಕ್ತಃ ತಯಾಮುಕ್ತಿರ್ನಚಾನ್ಯಧಾ ॥ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಈಪರಿಯ ಆಸಕ್ತಿಯೆ ಭಕ್ತಿ.
AS ಕತ
ಇದೇ ಬಗೆಯಾಗಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಪರಮಾತ್ಮನು
ದ್ವಾನಿಮೌ ಪುರುಷೌ ಲೋಕೇ ಕ್ರರಶ್ವಾ ಕ್ಸರಯೇವಚ |
ಕ್ಸರಸ್ಸರ್ವಾಣಿ ಭೂತಾನಿ ಕೂಟಸ್ಕೋಕ್ಸರ ಉಚ್ಚತೇ ॥
ಉತ್ತಮಃ ಪುರುಷ ಸ್ಪೃನ್ಯಃ ಪರಮಾತ್ಮೇತ್ಕುದಾಹೃತಃ | ಏತದ್ಬುದ್ಧ್ಯಾ ಬುದ್ಧಿ ಮಾನ್ ಸ್ಥಾತ್ತ ತಕ್ಸತ್ಸಶ್ರ ಭಾರತ ॥
ರಲ" ಳ್ —ಗೀತಾ
ಎಂದು ಜ್ಞಾನದ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಶಬ್ದಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ ಜಡ ಹಾಗೂ ಚೇತನ ಪ್ರಕೃತಿಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಭಿನ್ನನಾದಂಧ-ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದಂಧ-ಸರ್ವವನ್ನೊ ವನ್ಯಾಪಿಸಿದಂಧವನೇ ಪರಮಾತ್ಮನು-ವುರುಷೋತ್ತಮನು ಎಂದು ಕರೆಯಿಸಿ ಕೊಳ್ಳಲ್ಪಡುತ್ತಾನ. ಇದೇ ನಿಜವಾದ ಜ್ಞಾನ.
ನಾವು ಮಹಾತ್ಮ್ಯಜ್ಞಾನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಈ ಪರಾತ್ಸರನಾದ ಈ ಪುರು ಸೋತ್ತುಮನ ಅನುಗ್ರಹವನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ವಡೆದು ಅವನನ್ನು ಹೊಂದಿ ಅವನ ಪ್ರೇರಣೆಯಂತೆ ನಡೆದು ನುಡಿದು ನಮ್ಮ ಬಾಳನ್ನು ಬೆಳಗುವದೇ ನಮ್ಮತಿಕರ್ತವ್ಯ. ಭಕ್ತಿಸುಮನಾಂಜಲಿಯು ಕನ್ನಡಿಗರಲ್ಲಿ ಈ ಬಗೆಯ ಭಾವನೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಲೆಂದು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ.
ಮನೋಹರರಾಯರ ಬರವಣಿಗೆಯು ಅತ್ಯಂತ ಮನೋಹರವೂ ಮೋಹ ಕವೂ ಆಗಿದೆ. ಈ ಬರವಣಿಗೆಯೇ ಅವರ ಈ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಆಳವಾದ ಅಭ್ಯಾನ ವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತಿದೆ, ಕನ್ನಡಿಗರು ಇದರ ಸದುಪಯೋಗವನ್ನು ಮಾಡಿ ಕೊಳ್ಳುವರೆಂದು ಆಶಿಸುತ್ತೇನೆ.
ಶ್ರೀಮಾನ್ ಮಾನ್ಯ ಮಂತ್ರಿಗಳಾದ ದಿವಾಕರ ರಂಗರಾಯರು ಮುನ್ನುಡಿ ಯನ್ನು ಬರೆದು ಸುಮನಾಂಜಲಿಗೆ ಒಂದು ಬಗೆಯ ಕಳಯನ್ನು ಕಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಅಂತಃಕರಣಪೂರ್ವಕವಾದ ಆಶೀರ್ವಾದವು ಕನ್ನಡನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಸುಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ವ್ರೇರಿಸಲೆಂದು ದೇವರಲ್ಲಿ ವ್ರಾರ್ಧಿಸುತ್ತೇನೆ. ಮುನ್ನುಡಿ ಯನ್ನು ಬರಿದುಕೊಟ್ಟಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಆವರಿಗೆ ಬಳ್ಳಿಯು ಚಿರ ಯಣಿಯಾಗಿದೆ.
ಆಶ್ರಿಜ ಶುದ್ಧ ಪ್ರತಿಪದ ತಮ್ಮ ಬಂಧು
೧೨-೧೦-೧೯೫೦ ಬುರ್ಲಿ ಬಿಂದುಮಾಧನ
ನಾಲ್ಕು ಮಾತು
ಶ್ರೀ. ದೇಶಪಾಂಡೆ ಮನೋಹರರಾಯರ ಹೆಸರು ಕನ್ನಡ ವಾಚಕ ವೃಂದಕ್ಕೆ ಚನ್ನಾಗಿ ಪರಿಚಿತನಿರುವದು. ಅವರ ಲೇಖನಿಯು ಕನ್ನಡ ಸೇವೆ ಯನ್ನು ಈವರೆಗೆ ಚನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದೆ, ಮುಂದೆಯಾದರೂ ಆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸೇವೆಯ ಅವೇಕ್ಷೆ ಹ ಅವರು ಕೇವಲ ವಿದ್ವಾಂಸರಲ್ಲ. ಅದೊಂದು ಸದ್ಭಾ ನ್ ವ್ರ ನ ಸಜ್ಜಿ ವ ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು. ಅವರಲ್ಲಿ ತತ್ವ ಜ್ಞಾ ನ ನನ್ನೆ ಇಲ್ಲಿ ಕಾವ್ಯಶಕ್ತಿಯೂ ಮನೆಮಾಡಿದೆ. ಸನಾ ನ್ಮಾರ್ಣವನ್ನು/ ಹುಡುತಿ, ಸತ್ಸಂಗವನ್ನು ಮಾಡಿ, ಸಾಧನಸಂವತ್ತನ್ನು ಬೆಳೆಯಿಸಿ ಇದೇ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಸದ್ಗತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಬೇಕು ಎನ್ನುವ ಮನೋಭಾವ ಅವರದು. ತಾವು ಕಂಡ ಸತ ಶ್ರಧವನ್ನು ತಮ್ಮಷ್ಟಕ್ಕೆ ಬಾಸ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳದೆ ಅದನ್ನು ಬೇಕೆಯವ ರಿಗೂ ತರಬೇ ಪ ಅವರಲ್ಲಿದೆ.
ಈ ಎಲ್ಲ ಗುಣಗಳೂ ಅವರ ಈ «ಸುಮನಾಂಜಲಿ ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕ ವನ್ನು ಕನ್ನಡಿಗರಿಗೆ ಅರ್ಬಿಸುವ ಅವರ ವ್ರ ಯತ್ನ ದಲ್ಲಿ ಅಡಕವಾಗಿವೆ. ಆತ ವಿಕಾಸ, ಆತ್ಮದರ್ಶನ, ಆತ್ಮಸಾಧನ ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಕುರಿತು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಸಾಹಿತ್ಯವು ಪರ್ವತರಾಶಿಯಸ್ಟಿದೆ ಎಂದು ಜಾಸು ಅಧವಾ ಶ್ರೀ. ದೇಶವಾಂಡೆಯವರು ಇ ಹೆಸರಿಗೆ ಅನುರೂಪವಾದ ಉಪಮೆಯನ್ನೆ ಇಲ್ಲಿ ಕೊಡುವುದಾದರೆ ಆತ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ವಿಶಾಲ 3 ನಮ್ಮೆ ದುರು ಪುಷ್ಪೃಭರಿತವಾಗಿ ಸ ಎನ್ನ ಲು ಅಡಿ ಯಿಲ್ಲ. ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಅಭಿರುಚಿಯಂತೆ ಜನರು ಈ ವನದಲ್ಲಿ ಸಾ ಸುಮನಗಳನ್ನು ಆಯ್ದು ಅಂಜಲಿ ರೂಪದಲ್ಲಿಯೊ ಮಾಲೆಯ ರೂವದಲ್ಲಿಯೊ ಅವುಗಳನ್ನು ಪರಮಾತ್ಮನಿಗೆ ಅರ್ರಿಸಬಹುದು. ಆತ್ಮನಿಕಾಸದ ಮೆಟ್ಟಲುಗಳನ್ನರಿತ ಮೂ ಹರರಾಯರು ಇಲ್ಲಿ ಆಯಾ ಮೆಟ್ಟಿಲಿಗೆ ಸಲ್ಲುವ ಸುಮನಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿ ಅವು ಗಳನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಯಿಂದ ಹಚ್ಚಿ ಮನೋವೇಧಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಮ್ಮೆದುರು ಮಂಡಿಸಿರುವರು, ಇವು ಎಲ್ಲ ಸಾಧಕರಿಗೂ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಲೆಂದು ಹಾರೈಸಿ ಈಸ ತ್ರಯತ್ನಕ್ಕಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಗಾರರನ್ನು ಅಭಿನಂದಿಸಿ ನಾನು ವಿರಮಿಸುವೆ.
ಹೊಸದಿಲ್ಲಿ ೩--೧೦--೫೦
ರಂಗನಾಥ ದಿನಾಕರ
ಪರಿವಿಡಿ
ಪುಟ ನಾಲ್ಕು ಮಾತು (ಮುನ್ನುಡಿ) ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ ೧-೨೭ ಗೊಂಚಲು ಒಂದು ೩೦-೪೯
ಪಫೀಚರಣಗಳಲ್ಲಿ
ಅ. ಪದಗಳು ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಾರ್ಧನೆ ೧ ಏಕೋಹಂ ಬಹುಸ್ಯಾಮ್. ೨ ತಸ್ಥಭಾಸಾ ಸರ್ವ ವಿಂದಂ ವಿಭಾತಿ. ೩ ಭಾವದಂತೆ ದೇವ. ೪. ಸಗುಣ-ನಿರ್ಗುಣ ಸ್ವಾಮಿಗೆ ಶರಣು, ೫ ಎಲ್ಲವೂ ನಿನ್ನಲ್ಲಿ. ೬ ಪಾಲಿಸೈ ಆತ್ಮಾರಾಮ
[ಆ] ವದ್ಯಗಳು ೧ ಚಿತ್-ಸ್ತೋತ್ರ. ೨ ನಿತ್ಯಾನಂದ ಪರಂಜ್ಯೋತಿ. ೩ ಏನು ಕರುಣಾನಿಧಿಯೊ ಸರ್ವಗತ ಹರಿಯು? ೪ ದೇವರ ದೇವ. ೫ ಜಗಕೆ ಅಭಯನೀಡು.
(ಇ) ವಚನಗಳು ೧ ನೋಡಿದಲ್ಲೆಲ್ಲ ನೀನೇ! ೨ ಭಾವದ ಮರೆಯ ಬ್ರಹ್ಮ. ೩ ಮುಗಿಲ ಮರೆ ಯ ಮಿಂಚು. ೪ ಮಣಿಗಳ ಸೂತ್ರ. ೫ ಜಗದಾಧಾರ. ೬ ಅವ್ಯಕ್ತ. ೭ ಕೂಡಿಯೂ ಕೂಡದವ. ಆ ಆತನ ಲೀಲೆ. ೯ ಮನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ನಿಲವು. ೧೦ ಜೀವ ನಿಮ್ಮ ದಾನ.
ಗೊಂಚಲು ಎರಡು ೫೧-೭೦ ಮನೋಭೋಧೆ
—ಅ- ಪದಗಳು ೭ ಮಗ ಮನದ ಚೇಷ್ಟೆ. ಳ ಮನವರಿದವ ಮುಕ್ಕಣ್ಣ. ೯ ಮನವಳಿದರೆ ಆತ್ಮನ ಅರಿವು. ೧೦ ನಿನ್ನ ಹಿತವನರಿ, ಮಾನಸರಾಜನೇ ! ೧೧ ತಲ್ಲಣಿಸದಿರು. ೧೨ ಸತ್ಸಂಗ ಮಾಡಿ ಚಿಶ್ಸುಖ ಪಡೆ. ೧೩ ನಾಮ ನೆನೆದು ಸುಖಯಾಗು. ೧೪ ಎಲ್ಲ ಸುಖದುಃಖಗಳಲ್ಲಿ ನೆನವನ್ನು ಮರೆಯದಿರು. ೧೫ ಅನುಭಾವನಿಲ್ಲದೆ ಆನಂದವಿಲ್ಲ.
[ಆ] ಪದ್ಯಗಳು ೬ ಆತ್ಮದೇವನನೊಲಿಸು. ೭ ಅರಿತು ಗುರುಪಿಗೆರಗು ೮ ವಿಷಯವ ತೊರೆದು ಆತ್ಮನ ಭಾವಿಸು. ೯ ಸಂಸಾರವ ನೆಚ್ಚದೆ ಶೂಲಿಯ ನೆನೆ.
(ಇ) ವಚನಗಳು ಬ ೧೧ ಹಲಬಗೆಯ ಹಂಬಲ ಬಿಡು. ೧೨ ಶರಣರ ಕಿಂಕರನಾಗು. ೧೩ ದೇನ ರನು ಹಿಂಬಾಲಿಸು. ೧೪ ಕೊಟ್ಟು ಕುದಿಯದಿರು. ೧೫ ದೇವನನ್ನಲ್ಲದೆ ಯಾರನ್ನೂ ಬೇಡದಿರು. ೧೬ ಕೊಡುವವನು ಒಯ್ಯುವವನು ಹರನೇ ೧೭ ಸಿರಿ ಯನೆಚ್ಚಿ ಕೆಡದಿರು. ೧೮ ಮುಪ್ಪು ಸಾವಿನ ಮುನ್ನ ದೇವನನ್ನು ಭಜಿಸು, ೧೯ ನಿಜವ ನಿಶ್ಚಯಿಸಸು. ೨೦ ತಾನೆತೋರುವ ಅಖಂಡ ಬೆಳಕೇನಿಜ,
ಗೊಂಚಲು ಮೂರು ೭೧೨೯೧
ನಡೆ-ನುಡಿ ಅಆ. ಪದಗಳು
೧೬ ದಾಳಿಬಾರದ ಮುನ್ನ ಧರ್ಮುನ ಕೈಕೊಳ್ಳಿ. ೧೭ ಪರರ ಹೆಣ್ಣು, ಹೊನ್ನು ಮಣ್ಣು, ಬಯಸಬೇಡ, ೧೮ ನಾಳೆಯೆಂಬವನ ಮನೆ ಹಾಳು. ೧೯ ಪ್ರತಿನಿತ ಮನವ ಶೋಧಿಸು. ೨೦ ಉದರ ವೈರಾಗ್ಯ ಬೇಡ. ೨೧ ದಂಭವ ತೊರೆಯಿರಿ. ೨೨ ಮನ ಮೆಚ್ಚಿ ನಡೆಯಿರಿ. ೨೩ ಕೈ, ನಾಲಿಗೆ, ಮನನಕಟ್ಟು, ೨೪ ಬಲ್ಲವ ರಲಿ ಬಿಲ್ಲಾಗಿ ತನು-ಮನವ ತಿದ್ದು.
[ಆ] ಪದ್ಯಗಳು ೧೦ ಜರೆಯ ಮುನ್ನ ಹರಿಯ ಪಡೆ. ೧೧ ಅಧಿಕಾರಿ-ಮುಮುಕ್ಸು. ೧೨ ಇಹ- ಪರಂಗಳ ಚಿಂತೆ. ೧4 ತನು-ಸುಖನ ತೊರೆದು ಆತ್ಮ ಸುಖನ ಪಡೆ. ೧೪ ಸದಾ ಚಾರ-ಸ್ವರೂಪ.
(ಇ) ವಚನಗಳು ೨೧ ಸತ್ಯ-ಅಸತ್ಯ ವಿಚಾರ. ೨೨ ಅಂತರಂಗ-ಬಹಿರಂಗದ ಶುದ್ಧಿ. ೨೩ ದಯವೇ ಧರ್ಮದ ಮೂಲ. ೨೪ ವರಧನ-ಪರಸ್ತ್ರೀಯರಿಗಂಜು. ೨೫ ತನ್ನ ಹೋಸ ತನ್ನನ್ನು ಸುಡುವದು. ೨೬ ಸ್ತುತಿ-ನಿಂದೆಗಳನು ಸಹಿಸು. ೨೭ ಡಾಂಭಿಕರಿಗೆ ದೇನನೊಲಿಯ, ೨೮ ಶೀಲ-ನೇಮಗಳು. ೨೯ ವಿಷಯ ವಿಷದಿಂದ ವಿನೇಕ ಹಾನಿ. ೩೦ ಹೆಣ್ಣು, ಹೊನ್ನನ್ನು ಬಯಸದೆ ದೇವರ ದಾಸನಾಗು.
ಗೊಂಚಲು ನಂಲ್ಲು ೯೩-೧೦೪
ಸಂತರ--ಸೆಂಗ
—ಅ- ಪದಗಳು ೨೫ ಸಂತರ ಸಂಗವ ಸಂಪಾದಿಸು, ೨೬ ಕಲ್ಪತರುವಿಗೂ ಮಿಗಿಲಾದುದು. ೨೭ ಸಂತರಿಂದಲೇ ಪರಮಾನಂದ. ೨೮ ಶರಣರ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿರಿಸು.
[ಆ] ಸದ್ಯಗಳು
೧೫ ಸತ್ಸಂಗದ ವಿಸ್ತಾರ. ೧೬ ಅಮೋಘ ಪರಿಣಾಮ. ೧೭ ಭಕ್ತರ ನೆರೆಯಿಂದ ಮುಕ್ತಿ.
(ಇ) ವಚನಗಳು
೩೧ ಬಲ್ಲವರ ಸಂಗದಿಂದ ಬೆಣ್ಣೆಯ ಪ್ರಾಸ್ತಿ ೩೨ ಸಂಗದಿಂದ ಸರ್ವಸುಖ. ಪಿ್ಲಿ ಆತ್ಮವಾತ್ಮಮಂಥನದಿಂದ ಅನುಭಾವ. ೩೪ ತನು-ಮನ ಶುದ್ಧಿ. ೩೫ ಸಜ್ಜ ನರದು ಪರುಷ-ಸ್ಪರ್ಶ. ೩೬ ಶರಣರ ಸರಸ ಸಮ್ಮೇಲನ, ೩೭ ಶರಣ-ಸೇವೆಯ ರೀತಿ. ೩೮ ಶರಣರ ಮೇಲ್ಮೆ. ೩೯ ಶರಣರ ಬರವು ಹಿಗ್ಗಿನ ಬರವು. ೪೦ ಶರ ಣರು ಎನ್ನ ಪ್ರಾಣ. ೪೧ ಅವರಿಂದ ಎನ್ನ ಕುಲ ಪಾವನ.
ಗೊಂಚಲು ಐದು ೧೦೫-೧೨೩ ಸದ್ಗುರು-- ಕರುಣ ಅ. ಪದಗಳು
೨೯ ಗುರುವಿನ ವರಕರುಣ. ೬೦ ಗುರುದೇವನು ಭಕ್ತಿಯ ನೋಡದೆಯೆ ಮುಕ್ತಿಯನೀಯುವ. ೩೧ ಸದ್ಗುರುವು ಅನಾಥ ಬಂಧು. ೩೨ ಗುರುಉವ ದೇಶವನಾಲಿಸು. ೩೩ ಗುರುಚರಣಕಮಲದಲಿ ಭ್ರಂಗನಾಗು. ೩೪ ಸರಮಾತ ನನ್ನು ತೋರುವ ಗುರುವಿನ ಉಪಕೃತಿಯನ್ನು ಮರೆಯುವದೆಂತು?
[ಆ] ಪದ್ಯಗಳು
೧೮ ಶ್ರೀ ಸದ್ಗುರು ಸ್ತವನ. ೧೯ ಸನ್ಮತಿದೋರು ! ೨೦ ಅಂತಶರಂಗದೊಳಿರು ! ೨೧ ಗುರುಗಳ ಗುಣ-ಕರ್ಮಸೇನೆ,
(ಇ) ವಚನಗಳು
೪೨ ಶ್ರೀಗುರು ಮುಂದಣಪಥನತೋರಿದ. ೪೩ ನರಜನ್ಮ ತೊಡೆದು ಹರಜನ್ಮ ಮಾಡಿದ. ೪೪ ಗುರುನಿನ ಬರವು ಮುಕ್ತಿಯ ಬರವು. ೪೫ ಕ್ಸೇತ್ರನ ಶುದ್ಧ ಮಾಡಿ ಬೀಜವ ಬಿತ್ತುವ. ೪೬ ಹುಟ್ಟು ಸಾವನ್ನು ಅಳಿಸುವ. ೪೭ ಗುರು ತನು ಗುಣಕ್ಕೆ ಕೆಂಡನಿದ್ದಂತೆ. ೪೮ ಗುರುವು ಯಾರಾದರೇನು? ೪೯ ಎನ್ನೊಳಗೆ ತನ್ನ ತೋರಿದ. ೫೦ ಗುರುಪಿನಿಂದ ಜ್ಞಾನೋದಯವಾಗಲು ದಾಸೋಹ ಬೇಕು. ೫೧ ಗುರುಕರುಣ-ದುರ್ಲಭ, ೫೨ ಅರಿವೇ ಗುರು, ಆಚಾರವೇ ಶಿಷ್ಯ,
ಗೊಂಚಲು ಆರು ೧೨೫-೧೪೬ ಸಾಧನ-- ವಿಚಾರ
—ಅ- ಪದಗಳು ೩4೫ ಜೋಧವು ತಿಳಿಯಬೇಕು, ಹೊಳೆಯಬೇಕು, ಉಳಿಯಬೇಕು. ೩೬ ಚಿಂತೆ ಯ ತೊರೆಯಿರಿ. ೩೭ ಶಾಂತಿಯ ತಪ. ೩೮ ಅನುಭವದ ಅಡಿಗೆ. ೩೯ ಆತ್ಮೋ ದ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಭಗವಂತನ ನಾಮವೊಂದೇ ಸಾಲದೇ? ೪೦ ಹಗಲಿರುಳು ನಾಮಾ ಮೃತವ ನೀಡು. ೪೧ ಅಂತರಂಗದಲ್ಲಿ ಬಿಂಬಧ್ಯಾನ. ೪೨ ಒಳಗಣ್ಣಿನಿಂದ ಹರಿ ಯ ನೋಡು. ೪೩ ಅರಿತವರ ಹರಿಪೂಜಿ.
[ಆ] ಸದ್ಯಗಳು ೨೨ ಧ್ಯಾನದ ಬಗೆ. ೨೩೩ ಚಿನ್ಮಯನ ಧ್ಯಾನವು ಕಲ್ಪತರುವು. ೨೪ ಕಡುಸಂಕಟ ದಲ್ಲಿಯೂ ಧ್ಯಾನವ ಬಿಡದಿರು. ೨೫. ಸದೈವ ದೇವನನ್ನು ನೆನೆಯಿರಿ.
(ಇ) ವಚನಗಳು
೫೩, ಒಲಿದು ಒಲಿಸಿಕೊಳು. ೫೪ ನಿಷ್ಠೆಯ ಪರೀಕ್ಸೆ. ೫೫ ಭಕ್ತಿಯ ಹೊನ್ನಿಗೆ ಸಂಕಟದ ಪುಟ. ೫೬ ಕೊಂದರೂ ಭಕ್ತಿಯ ಬಿಡೆನು. ೫೭ ಛಲದ ಬಲ. ೫೮ ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ನಾಮಸ್ಮರಣೆಯೆ ಮೇಲು ಸಾಧನ. ೫೯ ನಾಮವು ಕಲ್ಪ ತರು. ೬೦ ನಾಮು ಮಹಿಮೆ. ೬೧ ನಿಮ್ಮ ನೆನವು ಮರನಿನ ಕತ್ತಲೆಗೆ ಜ್ಯೋತಿ. ೬೨ ನಿಮ್ಮ ನೆನಹು ಎನ್ನ ಪ್ರಾಣ. ೬೩ ನಾಮಾಮೃತನ ನೀಡು. ೬೪ ಜ್ಞಾನಲೋಚನದ ನೋಟ. ೬೫ ನೀವು ಎನ್ನಲ್ಲಿ ತುಂಜಿಯಿದ್ದಮೂಲಕ ನಾನು " ತುಂಬಿ ' ಯಾಗಿರುವೆ. ೬೬ ಅಷ್ಟೃಸಾತ್ತಿಕ ಭಾವಗಳೇ ಭಕ್ತಿಯ ಕುರುಹು. ೬೭ ನಿಷ್ಕಾಮ ಭಕ್ತಿ, ೬೮ ದೇವರ ಕೃಸೆಯ ಹಿರಿಮೆ.
ಗೊಂಚಲು ಏಳು ೧೪೭-೧೬೫ ಕರುಳಿನ ಕಳನಳ ಅ... ವದಗಳು
೪೪ ನನ್ನ ರೋಗವನ್ನು ಕಳೆ. ೪೫ ಶನುಮನಗಳು ನಿಮ್ಮನ್ನು ನೆನೆಯಲೀ ಯವು. ೪೬ ಜಿನ್ನಹಕೆ ಬಾಯಿಲ್ಲವಯ್ಯಾ. ೪೭ ನಂಬಿದವರೊಡನೆ ಇಂತಣ ಕವೇ? ೪೮ ಎನ್ನ ಕಾಯಬೇಕಯ್ಯ ! ೪೯ ನಿನ್ನ ಪಾದವೇ ಗತಿ. ೫೦ ಬೇರೆ ಗತಿಯಾರೆನಗೆ ? ೫೧ ಇದೇ ಸಲಹುವ ಸಮಯ, ೫೨ ನನ್ನ ಏಕಮೇವ ಬೇಡಿಕೆ. ೫೩ ಹೃದಯದಿಂದಗಲದಿರು.
[ಆ] ಪದ್ಯಗಳು ೨೫ ಮನದ ಮುಂಗತನ ಬಿಡಿಸು ೨೬ ಮನವು ನಾಮವ ಮಕೆಯದಂಕತಿರಿಸು. ೨೭ ನಿನ್ನೆಡೆ ಬರುವಂತೆ ಮಾಡುವದು ಎಂದು ?
(ಇ) ವಚನಗಳು ೬೯ ಮನವು ನಿಷಯಕ್ಕೆ ಹರಿವುದು. ೭೦ ವಿಷಯರಹಿಕನ ಮಾಡು. ೭೧ ಹಸಿವು ನಿದ್ರೆಯ ಬಿಡಿಸು. ೭೨ ನಿನ್ನ ನೆನವ ಚಿಂತೆ. ೭4 ನಿಮ್ಮನುಳಿದು ಅನ್ಯಕ್ಕೈಳ
ಸದು ಮನ. ೭೪ ನೀವಲ್ಲದೆ ಎನಗಾರಯ ? ೭೫ ಸಂಶತವಾದ ನೆನವು, ೭೬ ಹಗಲಿರುಳು ನಿಮ್ಮ ಕಳವಳ,
ಗೊಂಚಲು ಎಂಟು ೧೬೭-೧೭೮ ಸರ್ವ -- ಸಮರ್ಪಣ
ಅ ಪದಗಳು ೫೪ ಸೂತ್ರಧಾರಿ ನೀನು. ೫೫ ನಿನ್ನ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ನಡೆವೆ, ನುಡಿವೆ. ೫೬ ನಿನ್ನನ್ನು ತೊರೆದು ಜೀವಿಸಬಹುದೇ ? ೫೭ ಎಲ್ಲವೂ ನಿನ್ನವಯ. ೫೮ ಕಾಯದೇವಾಲಯದಿ ಭಾವಪುಷ್ಪದಿಂವ ಪ್ರಾಣಲಿಂಗದ ಪೂಜಿ,
[ಆ] ಪದ್ಯಗಳು ೨೮ ಮನ, ಬುದ್ಧಿ, ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಎನಗೆ ಅರ್ಪಿಸು.
(ಇ) ವಚನಗಳು ೭೭ ತಂದೆ ತಾಯಿ ನೀನು. ೭೮ ನೀವೇ ಪ್ರಾಣ-ಗತಿ-ಮತಿ. ೭೯ ಎನ್ನೆ ದೇಹ ವೀಣೆಯನ್ನು ಬಾರಿಸು. ೮೦ ಎನ್ನ ಮನಸದೈವ ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿ. ೮೧ ನಿಮ್ಮಿಂದ ನಿಮ್ಮನು ನೆನೆವೆ. ೮೨ ನೀವು ಆಡಿಸಿದಂತೆ ಆಡುವೆ. ೮೩ ನಿಮ್ಮ ಕಡಲಲ್ಲಿಯ ಬೊಬ್ಬುಳಿ ನಾನು. ೮೪ ಎನ್ನ ಸರ್ವಸ್ವ ನೀನೆಯಯ್ಯ.
ಗೊಂಚಲು ಒಂಭತ್ತು ೧೭೯-೨೦೦ ಅನುಭಾನದ ಅಂದ ಅ. ಪದಗಳು ೫೯ ಎಲೆಲ್ಲಿಯೂ ಜೋತಿರ್ಲಿಂಗ ದರ್ಶನ, ೬೦ ಚಿದ್ರತ್ನವನ್ನುನೋಡಿರಿ. ೬೧ ದಿನ್ನ ಪರಬಿಂದು. ೬೨ ತೇಜಃಪುಂಜವಸ್ತು ೬೩ ಅನಾಹಶನಾದ ಶ್ರವಣ. ೬೪ ಪರಂಜ್ಯೋತಿಯ ಬೆಳಕು ೬೫ ಸೂರ್ಯನಿಲ್ಲದ ಪ್ರಭೆ, ಚಂದ್ರನಿಲ್ಲದ ಬೆಳದಿಂಗಳು. ೬೬ ಕಣ್ಣಿನಲ್ಲಿಯ ಕೈವಲ್ಯವ ಬಣ್ಣಿ ಸಬಾರದು.
ಕ ಹೀ ಮು
೬೭ ಅಂತರಂಗದಲ್ಲಿ ಭಗವಂತನನ್ನು ಕಂಡೆ. ೬೮ ನೈಕುಂರದರ್ಶನ. ೬೯ ಏನೆಂದು ಹೇಳಲಿ ಆನಂದ ಸಂಭ್ರಮ.
[ಆ] ಪದ್ಯಗಳು ೨೯ ಚಿದ್ರೂಸ ದರ್ಶನ. ೩೦ ಆತ್ಮದರ್ಶನದಿಂದ ಪರಮಾನಂದ.
(ಇ) ವಚನಗಳು ೮೫ ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿಯ ಸುಗ್ಗಿ. ೮೬ ಚಿತ್ಸೂರ್ಯನುದಯ, ೮೭ ಅಂಗವಿಲ್ಲದ ರೂಪ ಕಂಡೆ. ೮೮ ಅನಿಲದಲ್ಲಿಯ ತಂಪಿನಂತೆ ಕಳೆಯಲ್ಲಿಯ ರೂಪ. ೮೯ ಅಮೃತ-ವರ್ಷ. ೯೦ ನಿಮ್ಮ ನೋಟ, ಕೂಟದಿಂದ ಪರಮ ಸುಖ. ೯೧ ಸ್ವಾನುಭವದ ಸುಖವ ಹೇಳಬಾರದು. ೯೨ ಅಖಂಡಿತನ ಕಂಡೆನೆಂಬನ ರುಂಟೇ ? ೯೩ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಮುಟ್ಟಿದವರು ನಿಮ್ಮಂತಪ್ಪರು. ೯೪ ಲಿಂಗೈಕ್ಯದ ಸ್ವರೂಪ, ೯೫ ಲಿಂಗ ಪ್ರಾಣಸಂಬಂಧ. ೯೬ ಒಡಲಿಲ್ಲದ ಬಯಲು.
ಗೊಂಚಲು ಹತ್ತು ೨೦೧-೨೧೮ ದಿನ್ಯ-- ಜೀವನ
ಅ. ಸದಗಳು ೭೦ ಇದ್ದು ಜೈಸಬೇಕು. ೭೧ ಸ್ವಹಿತ ಪಡೆದವ ಉಪಾಧಿರಹಿತ. ೭೨ ಎಲ್ಲ ಕರ್ಮ ಹರಿ-ವ್ರೇರಿತ, ೭೩ ಬೂದಿ ಮುಚ್ಚಿದ ಕೆಂಡದಂತೆ ಇಸ್ಟರು. ೭೪ ಕಲ್ಪ ಭೂರುಹರಾದ ದಾಸರು ನರರೇ ? ೭೫ ತನು ತಂಬೂರಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಣನನಾದ ದೊಡನೆ ಹಾಡುವ ದಾಸರು, ೭೬ ಸರಮಾಮೃತವನ ಸವಿವ ಪರಮಹಂಸರು. ೭೭ ಬ್ರಹ್ಮಾನಂದ ಭರಿತ ಯೋಗೀಶ್ವರರು.
[ಆ[ ಪದ್ಯಗಳು ೩೧ ಜ್ಞಾನಿಯ ಲಕ್ಸಣ. ೩೨ ಶಿನನಾದ ಚಿದಾನಂದ.
(ಇ) ವಚನಗಳು ೯೭ ಹಿರಿದು ಕಿರಿದೆಂಬ ಬೇದವ ಮರೆದವ ಶರಣ. ೯೮ ಘನದಲ್ಲಿ ಬೆರೆವುದೇ ಹಿರಿತನ, ೯೯ ತುಂಬಿದುದು ತುಳುಕದು. ೧೦೦ ಕತ್ತಲೆ ಕೊರತೆಗಳ ಅಭಾವ. ೧೦೧ ತಾವರೆ ಮುತ್ತುಗಳಂತೆ ಅಲಿಪ್ತ, ೧೦೨ ಮಲ ರಹಿತ. ೧೦೩ ಮಹಾ ಭಕ್ತನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಶಿವ. ೧೦೪ ಶರಣನ ವಚನ ಪರಮಾಮೃತ. ೧೦೫ ಮಾಡಿ ಮಾಡದವ. ೧೦೬ ಆನಂದದ ಅತಿರೇಕ,
ಅನುಬಂಧ ೨೧೯
ಪ್ರಿಯ ನಾಚಕರೇ,
ನಿಮಗೆ ಎಂಥ ಗ್ರಂಥಗಳುಬೇಕು?
ಬಳ್ಳಿಯು ರಾಷ್ಟ್ರನಿರ್ಮಾಣದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ವಿಚಾರಪರ ಗ ಸೃಂಧಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತ ಬಂದಿದೆ. ಇಲ್ಲಿಗೆ ೧೨ ಗ ಮುಗಿದವು. ಜೂ ಮಾರ್ಗಕ್ರಮಣದಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಸಲಹೆ-ಸೂಚನೆಗಳು ಆವಶ್ಯಕ. ರಾಷ್ಟ್ರ ನಿರ್ಮಾಣದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಕನ್ನಡ ನಾಡಿನ ಇಂದಿನ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಯಾವ ಬಗೆಯ ಗ್ರಂಧಗಳು ಬೇಕೆಂದು ನಿಮಗನಿಸುತ್ತದೆ ? ದಯವಿಟ್ಟು ಆ ಬಗೆಗೆ ಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕಾಗಿ ಬಿನ್ನಯಿಸುತ್ತೇನೆ.
ಮಿಂಚಿನಬಳ್ಳಿಯ ವಾಚಕರೂ ಸಹಾಯಕರೂ ಪೋಷಕರೂ ಸಹಾನು ಭೂತಿಯುಳ್ಳವರೂ ಸಲಹೆಗಳನ್ನಿತ್ತು ಬಳ್ಳಿಯ ಮುನ್ನಡೆಗೆ ಸಹಾಯವನ್ನು ನೀಡುವಿರೆಂದು ನಂಬಿರುವೆ.
ತಮ್ಮ ಬಂಧು ಬುರ್ಲಿ ಬಿಂದುಮಾಧವ,
ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ (೧)
ನಮ್ಮ ಭಾರತಮಾತೆಯೂ ಆಕೆಯ ಭಾರತಕುಲವೂ ಚಿರಂತನವಾಗಿ ಬಾಳಲು ಬೇಕು, ಬೆಳೆಯಲು ಬೇಕು, ಹೊಳೆಯಲು ಬೇಕು. ಅದಾಗಲು ಭಾರತಾಂಬೆಯ ಹಿರಿಮಗಳಾದ ಕನ್ನಡಮ್ಮ ನೂ ಅವಳ ಹಿರಿದಾದ ಕನ್ನಡ ತುಲವೂ ಬಾಳಲು ಬೇಕು, ಬೆಳೆಯಲು ಬೇಕು ಹೊಳೆಯಲು ಬೇಕು. ಇದಾಗುವದೆಂತು? ಇದರ ಹಿರಿದಾದ ಸಾಧನವು ಯಾವದು? ನಮ್ಮ ಮುನ್ನೋಟದ ಹಿರಿಯರು ಇದನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಅದಾವ ಸಾಧನವನ್ನು ಬಳ ಸಿದರು? ಅದರಿಂದ ಅವರು ಪಡೆದ ಫಲವೇನು? ಭಾರತವು ಒಂದಾಗಬೇಕ್ಕು ಮುಂದಾಗಬೇಕು; ಕನ್ನಾಡು ಒಂದಾಗಬೇಕು ಮುಂದಾಗಬೇಕು. ಇದೇ ಅವರು ಕಂಡ ಕನಸು. ಅದನ್ನು ನನಸಾಗಿಸಲು ಅವರು ಹೆಣಗಿದರು. ಆ ಯತ್ನದಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ದೊರೆತ ಗೆಲವಿನ ಫಲವಾಗಿಯೆ ನಾವು ಈವರೆಗೆ ಬಾಳಿ ದುದು. ಇನ್ನು ಮುಂದಾದರೂ ಅದನ್ನು ಪಡೆದೇ ನಾವು ಬಾಳಲು-- ಬೆಳೆ ಯಲು ಹೊಳೆಯಲು ಹವಣಿಸಬೇಕು. ಅದಾಗದೆ ನಮಗೆ ಬಾಳಿಲ್ಲ, ಬೆಳೆ ಯಿಲ್ಲ. ಹೊರಪಿನ ಮಾತಂತೂ ಹಾಗಿರಲಿ!
ಕುಲವು ಒಂದಾಗುವದೆಂದರೇನು? ನಿಜವಾದ ಒಂದಿಕೆಯು ಹೊಂದಿಕೆ ಯಲ್ಲಿದೆ. ಅದು ಅನೇಕತೆಯಳಿದ ಏಕತೆಯಲ್ಲ- ಅನೇಕತೆಯುಳಿದ ಏಕತೆ. ಅದು ರೂವೈಕ್ಯವಲ್ಲ--ರೂವಮೇಲ, ಸ್ವರೈಕ್ಯವಲ್ಲ-ಸ್ವರಮೇಲ, ರಸೈಕ್ಯವಲ್ಲ- ರಸಮೇಲ, ಅದು ದೇಹಭಿನ್ನತೆಯಲ್ಲಿಯ ಭಾವೈಕ್ಯ, ಭಾವಭಿನ್ನತೆಯಲ್ಲಿಯ ಆತ್ಮ್ಯೈಕ್ಯ. «ಅವಿಭಕ್ತಂ ವಿಭಕ್ತೇಷು'--ಭಿನ್ನತೆಯಲ್ಲಿ ಅಭಿನ್ನತೆ-_ ಎಂದು ಶ್ರೀ ಗೀತಾಮಾತೆಯ ಅಭಿಮತ. ಐಕ್ಯವೆಂದರೆ. _ಸಾಮ್ಯವೆಂದರೆ, ದೇಹೈಕ್ಕ ವಲ್ಲ ಆತ್ಮೈಕ್ಕ, ದೇಹಸಾಮ್ಯವಲ್ಲ ಆತ್ಮಸಾಮ್ಯ, ಎಂಬುದು ಮಹಾತ್ಮಾಜಿ ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ.
ನಿಜವಾಗಿ ವಿವಿಧತೆಯೆ ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಾರದ ಮೂಲ. ಅದರಿಂದಲೇ ವಿಶ್ವದ ವೈಭವ. ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೆ ಏಕನು ಅನೇಕನಾದುದು. ಆದರೆ ಈ ಅನೇಕದಲ್ಲಿಯ
೨
ಏಕತ್ವದ ಅರಿವು ಅಳಿದೊಡನೆ ಅನೇಕದ ಐಶ್ವರ್ಯವು ಕಣ್ಮರೆಯಾಗಿ, ಅನೈಕ್ಯದ ಅನರ್ಥವು ನಮ್ಮನ್ನು ಕಂಗೆಡಿಸಿತು. ಕಂಗೆಟ್ಟಿ ನಾವು ಜಗತ್ತಿನ ಜೀವಾಳವಾದ ಅನೇಕತೆಯನ್ನೆಯೆಅಸಮತೆಯನ್ನೆಯೆ. ವ್ಯಕ್ತಿ ನಿಶೇಷವನ್ನೆಯೆ-ಕುಲನಿಶೇಷ ವಸ್ನೆಯೆ, ಹಾಳುಗೊಳಿಸಲು ಮುಂದಾಗಿರುವೆವು. ಇದು ಆತ್ಮನಾಶದ-ಸರ್ವ ನಾಶದ ಕುರುಹೇ ಸರಿ!
ಕುಲವು ಮುಂದಾಗುವದೆಂದರೇನು? ಅದರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಬಗೆಗಳು. ಒಂದು ಭಾವಾತ್ಮಕ-ನಿಧಾಯಕ, ಇನ್ನೊಂದು ಅಭಾವಾತ್ಮಕ-ನಿವಾತಕ. ತನ್ನಲ್ಲಿಯ ಗುಣಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಯಿಸಿ ಮುಂದಾಗುವದು ಭಾವಾತ್ಮಕ ರೀತಿ; ಅನ್ಯರ ಗುಣಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಅಳಿಸಿ ಮುಂದಾಗಳೆಕೆಸುವದು ಅಭಾವಾತ್ಮಕ ಪದ್ದತಿ ನಮ್ಮವರು ಸದೈವ ಭಾವಾತ್ಮಕ-ನಿಧಾಯಕ ಬಗೆಯನ್ನೆಯೆ ಅನುಸರಿಸಿದರು, ಅಭಾವಾತ್ಮಕ-ನಿಘಾತಕವಾದುದನ್ನಲ್ಲ. ಆದುದರಂದ ನಮ್ಮ ಏಳ್ಗೆಯು ಅನ್ಯರ ಬೀಳ್ಗೆಯನ್ನೆಂದೂ ಬಯಸಲಿಲ್ಲ. ಅವರ ಅಳಿವನ್ನಾಶ್ರೇಯಸಿ, ಆ ಅಳಿವಿನ ರಾಶಿಯನ್ನೇರಿ ಮೆರೆಯಲು ಅದು ಎಂದೂ ಯತ್ನಿಸಲಿಲ್ಲ. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ನಮ್ಮ ನಾಡು- ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳು ಸಾವಿರ ಆಘಾತಗಳನ್ನು ಸಹಿಸುವ ಬಲವನ್ನು ಪಡೆದವು, ಅನಂತ ಅನಾಹುತಗಳ ನೆರೆಯೊಳೆಗಿಂದಲೂ ಸುರಕ್ಷಿತ ವಾರಾಗಿ ಮರಳಿ ತಲೆಯನ್ಸೆತ್ತಿ ನಿಲ್ಲಲು ಸಮರ್ಧವಾದವು.
ಇನ್ನು ನಮ್ಮ ಸನಾತನ ಕುಲದ ಸರಿಯಾದ ಐಕ್ಯವನ್ನೂ ಏಳ್ಗೆಯನ್ನೂ ಸಾಧಿಸುವದೆಂತು? ಇಲ್ಲಿಯೂ ನಮ್ಮ ಹಿಂದಿನ ಹಿರಿಯರು ನೀಡಿದ ಬೆಳಕೆಯೆ ನಮಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ದಾರಿಯನ್ನು ತೋರಿಸಬಲ್ಲದ:. ಮಾತ್ರ ನಾವದನ್ನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದಲೂ, ಆದರದಿಂದಲೂ, ವಿನಯದಿಂದಲೂ ಕಾಣಲು ಯತ್ನಿಸ ಬೇಕು, ಬಳಸಲು ಹೆಣಗಬೇಕು. ವೂರ್ವಗ್ರಹಗಳು ನಮ್ಮ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಮಸುಳಿಸಕೂಡವು. ಇಂಧ ವಿಮಲ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೋಡಿದರೆ ನಮಗೆ ಅದೇನು ಕಾಣುವದು? ನಮ್ಮವರು ಈವರೆಗೆ ಅವೆರಡನ್ನು ಧರ್ಮದ ನೆರವಿ ನಿಂದಲೇ ಸಾಧಿಸಲೆತ್ತಿಸಿದರೆಂಬುದೇ ಅಲ್ಲವೆ?ಕ್ಕಿ ನಮ್ಮ ಐಕ್ಯದ ತಳಹದಿ
₹1116 powerful men in every country are moving society whatever way they like and the rest arc only a flock of sheep Now... who are those men of power in Indiat— They who
ತ
ಧರ್ಮ, ಏಳ್ಗೆಯ ಮೂಲ ಧರ್ಮ! ಅನ್ಲವೆ? ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನಿಂದ ಮೊದಲು ಮಾಡಿ, ವಂದನೀಯ ಮಹಾತ್ಮಾಜಿಯವರ ವರೆಗೆ, ನಮ್ಮ ನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಆಗಾಗ ಜನಿಸಿದ ಮಹಾನುಭಾವರಿಲ್ಲರು ಧರ್ಮದ ನೆರನಿನಿಂದಲೆ- ವಿಶಾಲವಾದ ಧರ್ಮದ ಭೂಮಿಕೆಯ ಮೇಲೆಯೆ, ನಮ್ಮ ನಾಡಿನ ಐಕ್ಯ ಐಶ್ವರ್ಯಗಳನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಲೆಳಸಲಿಲ್ಲವೇ? ನಾವು ಇಂದಾದರೂ ಅದನ್ನೆಯೆ ಮಾಡಬೇಕಲ್ಲವೇ? . ಏನಯ್ಯ! ಇಂದು ನಮ್ಮದು ಧರ್ಮಾತೀತ ರಾಜ್ಯ! ಅದಕ್ಕೆ ನಾವು ಧರ್ಮಾತೀತ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಯಿಸಬೇಕಲ್ಲದೆ ಮರಳಿ ಧರ್ಮದ ಹಾಳು ಜಾಳಿಗೆಯನ್ನು ಹೆಣೆಯುವದೇತಕ್ಕೆ? ಧರ್ಮದ ಅಥೀಮವೇ ನಮ್ಮನ್ನು ಮರುಳುಗೊಳಿಸಿತು, ಹೋಳುಗೊಳಿಸಿತು, ಹಾಳುಗೊಳಿಸಿತು. ಅದನ್ನೆಯೆ ಮರಳಿ ಮೆಲ್ಲುವದುಂಟೆ!» ಎಂದು ಕೆಲವರು ಕೇಳಬಹುದು ಅವರಿಗೆ ಧರ್ಮದ ಹಾಗೂ ಧರ್ಮಾತೀತ ರಾಜ್ಯದ ಯಧಾರ್ಧವಾದ ಪರಿಜ್ಞಾನವಿಲ್ಲ ವೆಂದೇ ನಾವು ನಿನಯ ನಾರ್ವಕವಾಗಿ ಹೇಳಬಯಸುವೆವು. ಧರ್ಮವು ಅಫೀಮವಲ್ಲ- ಅಮೃತ, ನಾವು ಹಾಳಾದುದು ಧರ್ಮದ ಅಮೃತ... ಆತ್ಮ ನನ್ನು ಮರೆತ ಮೂಲಕ. ಅದರ ಬರೀ ದೇಹವನ್ನೆಯೆ ಅರಿತ ಮೂಲಕ ಅಪ್ಪಿದಮೂಲಕ. ಧರ್ಮ- ದೇಹದ ಆತ್ಯಂತಿಕ ಒಲವು ಹಮ್ಮನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿ ಸಿತು, ಭಿನ್ನತೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಯಿಸಿತು, ಮೇಲ್ಮೆಕೀಳ್ಮೆಗಳ ಕಿಚ್ಚನ್ನು ಹೊತ್ತಿಸಿ, ನಾಡನ್ನೂ ನಾಡವರನ್ನೂ ಕಲಹದ ಕುಲುಮೆಯಲ್ಲಿ ಬೇಯಿಸಿತು. ಆದರಿ ಅದರ ಆತ್ಮದ ನಿಚ್ಚಳವಾದ ದರ್ಶನವಾದಾಗಲೆಲ್ಲ, ಅದರ ಸತ್ವದ ಪ್ರಭಾವ ದಿಂದ ನಾಡಿನಲ್ಲೆಲ್ಲ ಜೈತನ್ಯ ವೈಭವಗಳ ಉಕ್ಕೇ ಬಂದಿರುವದು. ಇನ್ನು ಮೇಲಾದರೂ ಆ ದಿವ್ಯ ದರ್ಶನವೇ... ಅದನ್ನು ಕಂಡ ಮಹಾವುರುಷಕೀ-- ನಮ್ಮನ್ನು ಏಳ್ಗೆಯ ಭವ್ಯ ಶಿಖರದ ಮೇಲೆ ಕುಳ್ಳಿರಿಸ ಬಲ್ಲರು. are gaints in religion It is they who 1680 our society, and 1t is they again who change our Social laws and usages when necessity demands; and we listen to them silently and do what they command.
Swami Vivekanand Pr. Bharat Nov. 1949
ನಮ್ಮ ಧರ್ಮಾತೀತ ರಾಜ್ಯದ ವುರಸ್ಕರ್ತರ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನೂ ನಾನು ಸರಿಯಾಗಿ ಅರಿತುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಅನೈಕ್ಯವನ್ನು ಬೆಳೆಯಿಸುವ ಸಂಕುಚಿತ ಧರ್ಮಕಲ್ಪನೆಗಳಿಗೆ ರಾಜ್ಯದ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನವಿರಕೂಡದು, ಆಡಳಿತವು ಎಲ್ಲರ ಕಲ್ಯಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಇದೆ... ಇರಬೇಕು, ಅದರಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷವಾತವಿರಬಾರದು.. ಇದೆ ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ಅವರಿಗೆ ಧರ್ಮವೇ ಬೇಡವೆಂದಲ್ಲ, ನೀತಿಯೆ ಬೇಡವೆಂದಲ್ಲ, ದೇವರೇ ಬೇಡನೆಂದಲ್ಲ. ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯಕ್ಕೆ ಅವಾರ್ಧ ವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುವದು ಸರಿಯಲ್ಲ. ಅವರ ಸರಿಯಾದ ಅರ್ಧವನ್ನು ಅರಿತು, ನಾವು ಐಕ್ಯವರ್ಧಕ, ಚೈತನ್ಯವರ್ಧಕ, ಧರ್ಮದ ತಿರುಳನ್ನು ವ್ರಚುರಗೊಳಿಸಿ, ಜನತೆಯಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಬೆಕಿಯಿಸಿ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಭಾವಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಉನ್ನತಗೊಳಿಸುವ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಪಡೆದರೆ ಅದು ಅವರಿಗೆ ಪ್ರಿಯ ವಾಗದಿರದು. ಆದುದರಿಂದ ಆ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನಾವು ನಿಜಧರ್ಮವನ್ನು ಉನೇಕ್ಸಿ ಸುವ ಕಾರಣವಿಲ್ಲ. ಆದರ ಪ್ರಸಾರಕ್ಕೆ ನಾಡಿನ ಹಿರಿಯರಿಂದ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹವೇ ದೊರಿಯಬಹುದು- ವಿರೋಧವಲ್ಲ.
ಗಿನಿ
(೨)
ಭ:ರತವು ಪುಣ್ಯಭೂಮಿ, ಸತ್ಪುರುಷರ ಜನ್ಮಭೂಮಿ. - ಕರ್ಮಭೂಮಿ. ಅದೇ ಮೇರೆಗೆ ನಮ್ಮ" ಹಿರಿದಾದ? ಕನ್ನಡನಾಡೂ ಕೂಡ ಮಹಾನ ಅನು ಭಾವಿಗಳ ನೆಲೆವೀಡು. ಶೈವ-ಜೈನ, ನೀರಶೈವ-ನೀರವೈಷ್ಣವ ಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಪುಣ್ಯಾತ್ಮರ ವರಂಪರಿಯು ಅಖಂಡವಾಗಿ ನಮ್ಮ ಕನ್ನಡಕುಲವನ್ನು ಉನ್ನತಗೊಳಿಸಿದೆ. ಅವರ ಜೀವನವನ್ನು ಪಾವನಗೊಳಿಸಿದೆ. ಅವರೆಲ್ಲ ಭಗ ವಂತನ ಬೆಳಕನ್ನು ಕಂಡು, ಆತನ ಸುಧೆಯನ್ನು ಕುಡಿದ್ಕುತಮ್ಮ ಸುಮನಗಳನ್ನು ಅರಳಿಸಿದರು. ಅರಳಿದ ಸುಮನಗಳ ಸೌರಭವನ್ನು ಪದ-ವದ್ಯ- ವಚನಗಳಲ್ಲಿ ಬೀರಿದರು. ಆ ಹೂಗಳನ್ನು ನಾಡವರಿಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ, ಅವರ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಕಂಪನ್ನು ದಯವಾಲಿಸಿದರು. ಅದರಿಂದಲೇ ನಮ್ಮ ಕನ್ನಡನಾಡು ಸಾವಿರ ವರುಷ ಸುಸಂಸ್ಕೃತ ಜೀವನವನ್ನು ಬಾಳಿತು, ವೈಭವಸಂಪನ್ನ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಗಳನ್ನು ಆಳಿತು. ಅಂದು ನಮ್ಮ ನಾಡನ್ನು ಬೆಳಗಿದ. ನಾಡವರ ಭಾವಜೀವನಕ್ಕೆ ಒಳ್ಳೆಯ ಸಂಸ್ಕಾರ ಸೌರಭವನ್ನು ನೀಡಿದ್ದ ಆ ಭಾವಪುಷ್ಟಗಳು ಇಂದು
೫
ಅದನ್ನೆಯೆ ಮಾಡಲಿಕ್ಕಿಲ್ಲವೆ? ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯೆ ನಮ್ಮ ಈ « ಸುಮನಾಂ ಜಲಿ'ಯ ಜನನಿ.
ನಮ್ಮ ಭಾರತಕುಲದ ದೃಷ್ಟಿಯು ವಿಶಾಲವಾದುದೂ ಉದಾತ್ತವಾದುದೂ ಇದ್ದಂತೆ ಕನ್ನಡಕುಲದ ದೃಷ್ಟಿಯೂ ತುಂಬ ವಿಶಾಲವಾದುದೂ ಉದಾತ್ತ ವಾದುದೂ ಇರುವುದು. ಅದರಲ್ಲಿ ಸಂಕುಚಿತತನಕ್ಕೆ ಎಡೆಯಿಲ್ಲ. ಅದರದು ಸಮನ್ವಯ ದೃಷ್ಟಿ. ವಿಶಾಲ ಸಹಿಷ್ಣುತೆಯು ಅದರ "ಶೇಷ. ಅದು ಅನುಸರಿ ಸುವದು ರ ಈ ಸನಾತನ ಮಾನವಧರ್ಮವನ್ನು:
ನಿಕೋದೇವಃ ಸರ್ವಭೂತಾಂತರಾತ್ಮಾ ಏಕಾ ಭಕ್ತಿಸ್ತದತಂ ಧ್ಯಾನಕರ್ಮ ಜೀವನ್ಮುಕ್ತಿರ್ಮುಕ್ಕಿ ಕೇಕಾ ವರಾ ಸಾ ನಿತ್ಯಾ ನಂದೋ ಜೀವನಸೆ ಕ ಹೇತುಃ ॥ "ಎಲ್ಲ ಭೂತಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ಆಟಾ ದೇವರು. ಅವನನ್ನು ಪಡೆ ಯಲು ಮಾಡಬೇಕಾದ ಧ್ಯಾನಕರ್ಮಗಳೇ ಭಕ್ತಿಯು; ಜೀವನ್ಮುಕ್ತಿಯೇ ಹಿರಿದಾದ ಮುಕ್ತಿಯು. ನಿತ್ಯಾನಂದವೇ ಜೀವನದ ಏಕಮೇವ ಗುರಿಯು? ಭಾರತಕುಲದ ಈ ಸನಾತನ ಧರ್ಮವೇ ಕನ್ನಡಕುಲದ ಅಂತಿಮ. ಅದನ್ನೆಯೆ ಕನ್ನಡ ಹಿರಿಯರು ಆಚರಿಸಿದರು. ಆಚರಿಸ ಕಲಿಸಿದರು. ಅದರ ಮೂಲಕವೇ ಕನ್ನಡಕುಲವು ಬಹುಕಾಲ ಕಾಂತಿಯನ್ನೂ ಶಾಂತಿಯನ್ನೂ ಪಡೆಯಿತು-ನೀಡಿತು. ಒಬ್ಬನಲ್ಲದೆ ಜಗಕೆ ಇಬ್ಬರುಂಟೇ? ಮತ್ತೆ ಬ್ಬ ಸರ್ವಜ್ಞಕರ್ತನು ಜಗಕೆಲ್ಲ ಒಬ್ಬನೇ ದೈವ ಸರ್ವಜ್ಞ ION
ಆ ದೇವ ಈ ದೇವ, ಮಾದೇವನೆನಬೇಡ ಆ ದೇವರ ದೇವ ಭೂವನ ವ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ- ಗಾದವನೆ ದೇವ, ಸರ್ವಜ್ಞ SN
ಸರ್ವಜ್ಞನ ಈ ನುಡಿಯು ನಮ್ಮ ಕನ್ನಡ-ಕುಲದ ನಿಶಾಲದರ್ಶನದ ಹಿರಿ ಕುರುಹು. ಇದೇ ನಮ್ಮ ಎಲ್ಲ ಹಿರಿಯ ಸತ್ಪುರುಷರ ಅನುಭವದ ಅಮರ ತತ್ವವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವದು. ಆದುದರಿಂದಲೇ ಅವರಲ್ಲಿ ಭೇದಬುದ್ಧಿಯು
೩೬
ಬೆಳೆಯಲಿಲ್ಲ, ಅಭೇದಭಾವವೇ ಬೆಳೆಯಿತು, ಸಮನ್ವಯ ವಿವೇಕವೇ ಮೈದಾ ಳಿತು. ನಿಜವಾಗಿ ಭೇದವಿರುವದು ದೇಹಭಾವದಲ್ಲಿ, ಆತ್ಮಭಾವದಲ್ಲಲ್ಲ, ದೇವ ಭಾವದಲ್ಲಲ್ಲ. ಶ್ರೀ ತುಕಾರಾಮರವರು ಉಸುರಿದ ಮೇರಿಗೆ - « ದೇಹವೇ ಸರದೈವ, ಭೋಜನನೆ ವರಭಕ್ತಿ, ಮರಣವೇ ಹಿರಿಮುಕ್ತಿ ? ಎಂದು ನಂಬು; ನಾಸ್ತಿಕ ದೇಹ-_ದಾಸರು ವಿಭಕ್ತಿಪ್ರಿಯರು, ಭಕ್ತಿಪ್ರಿಯರಲ್ಲ - ಮುಕ್ತಿ ಪ್ರಿಯರಲ್ಲ; ಭೋಗಪ್ರಿಯರು, ತ್ಯಾಗಪ್ರಿಯರಲ್ಲ- ಯೋಗಪ್ರಿಯರಲ್ಲ. ಅವರ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಸದೈವ ಕಾಣುವದು ಭೇದ, ಅಭೇದವಲ್ಲ; ಅವರು ಸದ್ಯೆವ ನೆಮ್ಮುವದು ಭೇದವನ್ನು, ಅಭೇದವನ್ನಲ್ಲ; ಸ್ವಾರ್ಧವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದ ಸ್ಪಾರ್ಧವನ್ನೆಯೆ ಪಟ್ಟಗಟ್ಟಿದ ಅವರ ಭೌತಿಕಸುಖವಾದವು ಜನತೆಯಲ್ಲಿ ಐಕೃ ಸೌಹಾರ್ದಗಳನ್ನು ಜನಿಸಲರಿಯದು. ಅದು ಸರಾರ್ಧ-ಪರಮಾರ್ಧಗಳನ್ನು ನೆಮ್ಮಿದ ಆಧ್ಯಾತ್ಮವಾದದಿಂದಲೇ ಸಾಧ್ಯ. ಭೌತಿಕ ಪ್ರಪಂಚವು ಸಾಂತವಾದುದ ರಿಂದ ಅದರಲ್ಲಿಯ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ದೊರೆವ ಸುಖವೂ ಸಾಂತವಾದುದು. ಆದು ಕೆಲವರ ಸೊತ್ತೇ ಆಗಬಲ್ಲದು, ಹಲವರದು, ಎಲ್ಲರದು ಆಗಲರಿಯದು. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ನಾವು ಅನಂತನೆಡೆಗೆಯೆ ಸಾರಬೇಕು. ಆತ್ಮನು ಅನಂತನು. ಆತನು ದಯವಾಲಿಸುವ ಆನಂದವು ಅನಂತವಾದುದು! ಬೇಕಾದವರು ಅದನ್ನು ಬೇಕಾದಷ್ಟು ಸವಿದರೂ ಅನಂತವಾದ ಆನಂದವು ಅನಂತವಾಗಿಯೆ ಉಳಿಯುವದು. ಆದುದರಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ಎಡೆಯಿಲ್ಲ. ಕಲಹಕ್ಕೆಯೂ, ಅದರಿಂದುಂಟಾದ ಅಶಾಂತಿಗೂ ಅವಸರಲಿಲ್ಲ. ಇಂಧ ಆತ್ಮವಿದರ « ಸುಮನಗಳಿಂದ ' ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ ಕುಸುಮಗಳು
ನಮ್ಮ ಕವಿವರರು ಬಣ್ಣಿ ಸಿದಂತೆ ನಿಜವಾಗಿ ಅಂದವಾದವುಗಳು.
ಒಂದರೊಲು ಒಂದಿಲ್ಲ. ಒಂದರೊಳು ಕುಂದಿಲ್ಲ.
ಒಂದೊಂದು ಅಂದವು ತನತನಗೆ ಚಂದ.
ಚಂದಕ್ಕೆ ಒಂದೆ ಮೈ ಸಾಲದೆಂಬಂತೆ ನೂ-
ಕೊಂದು ಮೈದಾಳಿ ಕುಣಿಯುವವು ಸ್ವಚ್ಛಂದ | ಅಂಥ ಅಂದವಾದ ಹೂಗಳಲ್ಲಿಯ ಕೆಲವು ನಮ್ಮ" ಅಂಜಲಿ? ಯಲ್ಲಿ ಬಂದಿವೆ. ಅವುಗಳ ಮೈಗಳು ನೂರೊಂದಾದರೂ, ಆತ್ಮವು (ಚಂದವು) ಒಂದೆ ಎಂಬುದು ಜಾಣ ಓದುಗರಿಗೆ ಕಾಣದಿರದು.
(೩)
ನಮ್ಮ ಭಕ್ತವರರು ಮಾಡಿದ ಭಗವಂತನ ಬಣ್ಣನೆಯನ್ನು ನೋಡಿ! ಎಲ್ಲರಿಗೆ ಆತನು ಪರಿಪೂರ್ಣನು, ನಿಶ್ವಭರಿತನು, ನಿಶ್ವಾತೀತನು. ಎಲ್ಲರೊಳು ಆತನು, ಆತನಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲವು. ತಿಲದ ಮರೆಯ ತೈಲದಂತೆ, ನೆಲದ ಮರೆಯ ನಿಧಾನದಂತೆ, ಮುಗಿಲ ಮರೆಯ ಮಿಂಚಿನಂತೆ, ಕಂಗಳೆ ಮರೆಯ ಬೆಳಗಿನಂತೆ ಆತನ ನಿಲವು. ಆತನು ಸದ್ರೂಪನು, ಚಿದ್ರೂಪನು, ಆನಂದರೂಪನು. ಆತನು ತನ್ನ ವಿನೋದಕ್ಕಾಗಿ ವಿಶ್ವವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ, ಆಟ ಮುಗಿದೊಡನೆ ಅದನ್ನು ಮರಳಿ ತನ್ನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿಸುವ. ದಧಿಮಧನದಿಂದ ನವನೀತವೂ, ಸುಧೆ ಕೋಲಿನ ಮಧನದಿಂದ ಸಕ್ಕರೆಯೂ, ಚಂದನದ ಮಧನದಿಂದ ಶ್ರೀಗಂಧವೂ ತೋರುವಂತೆ, ಶರಣರ ಹೃದಯಮಧನದಿಂದ, ಅಲ್ಲಿ ಅವನು ತಾನೆತಾನಾಗಿ ಮೈದಾಳಿ, ಅವರಿಗೆ ತನ್ನ ಸವಿಯನ್ನು ಕೊಡುವ. ಕರಿಯು ಕನ್ನಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಡಗಿರ್ದಂತೆ, ಆತನು ಸುಜನರ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಅಡಗಿರುವ. ಭಗವಂತನು ನಿರ್ಮಲನು, ನಿಃಕಲನು, ನಿರ್ಲಿಪ್ತನು, ನಿರ್ಭಯನು, ನಿರಂಜನನು. ಆತನು ಸರ್ವಜ್ಞನು, ಸರ್ವಸಮರ್ಧನು,ಸಾಕಾರನು, ನಿರಾಕಾರನು;ಕರುಣಮಯನು, ದುರಿತದೂರನು, ಶರಣಜನ ಮನೋವಲ್ಲಭನು, ಭಕ್ತರಕ್ಷಕನು, ಅನಾದಿಯು- ಅನಂತನು. ಎಲ್ಲರೂ ವ್ರಾರ್ಧಿಸುವದು ಈ ದೇವರ ದೇವನನ್ನು. ಎಲ್ಲರೂ ಅಭಿವಂದಿಸುವದು ಮೂದೇವರ ನಾಮರೂವ ಗುಣಗಳಳಿದುಳಿದ ಆ ದೇವರ ವದನದ, ಗಳನ್ನು! ಭಕ್ತರ ಭಾವದಂತೆ ಆತನು ಬಗೆಬಗೆಯ ನಾಮರೂಪ ಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದರೂ, ಎಲ್ಲರ ಗುರುದೇವನು ಆತನೇ! ಆಕಾಶದಿಂದ ಸುರಿದ ನೀರೆಲ್ಲ ಸಾಗರವನ್ನೆಯೆ ಸೇರುವಂತೆ! ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಲಾದ ವಂದನೆಗಳು ಆತನಿಗೆಯೆ ಸಲ್ಲುವವು. ಎಲ್ಲರೂ ಭಕ್ತಿಯನ್ನೂ-ಜ್ಞಾನವನ್ನೂ- ಶಕ್ತಿಯನ್ನೂ, ಶಾಂತಿಯನ್ನೂ, ಆತನಿಂದಲೇ ಪಡೆಯಲೆಳೆಸಿದರು. ಈ ರೀತಿ ಈ ಪುಣ್ಯವುರುಸರೆಲ್ಲ ಒಂದೇ ಪರಮಾತ್ಮನ ಬಳಗದವರಲ್ಲವೇ?
ಮನಸ್ಸನ್ನು ಕುರಿತು ಉಸುರಲಾದ ವಿಚಾರಗಳು ಎಲ್ಲರಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಮಾದರಿಯವು ಇರುವವು. ಮನವೇ ಮನುಜನ ಬಂಧಮೋಕ್ಷಗಳಿಗೆ ಕಾರಣ ವಾದುದು. ವಿಷಯಸಂಗದಿಂದ ಬಂಧ; ನಿರ್ವಿಷಯವಾದಾಗ ಮೋಕ್ಸ ಎಂಬುದು ಎಲ್ಲರ ಅಭಿಮತ. ಒಂದನ್ನು ತೊರೆದು ಇನ್ನೊಂದನ್ನು ಪಡೆಯಲು
ಲೆ
ಎಲ್ಲರೂ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಬಿನ್ನವಿಸಿರುವರು. ವಿಷಯವನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿದ ಮಂಗ ಮನವು ತನುವೃಕ್ಷದ ದುರ್ಗುಣ ರಿಂಬೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಾರಾಡುವದು; ದುರ್ವಿಷಯ ಗಳ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಮೆಲ್ಲುವದು; ಹೆಣ್ಣನ್ನು ನೋಡಿ ಹಲ್ಲು ಕಿರಿಯುವದು; ವ್ಯಸನದ ಕೊಳ್ಳದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗುವದು; ಜ್ಞಾನಿಗಳ ಮನೆಯನ್ನೆ ಸೇರದೆ ದುಷ್ಕರ್ಮಗಳ ಬನದಲ್ಲಿ ನಿರಂತರ ಅಲೆದಾಡುವದು. ಆದರೆ ಅದನ್ನು ಜರಿಯ ಬಾರದು. ಯಾಕೆಂದರೆ ಅದೇ ವಿರಕ್ತವಾಗಬಲ್ಲದು. ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಮಾಡ ಬಲ್ಲದು, ಸದ್ಗುರುವನ್ನು ಹೊಂದಬಲ್ಲದು, ಭಗವಂತನ ಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ಮೈಮ ರಿಯಬಲ್ಲದು. ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಆಳಿ ಯೋಗಸಿದ್ಧಿಯಿಂದ ಭಗವಂತನನ್ನು ಪಡೆಯಬಲ್ಲದು; ಆತ್ಮನ ನೆನೆದು ಆತ್ಮಾನಂದದಲ್ಲಿರಬಲ್ಲದು. ಮನವಳಿದು ಉನ್ಮನನಾಗದೆ ಆತ್ಮಾನಂದವೆಲ್ಲಿಯದು?
ನಿಜವಾಗಿ ನೀರು-_ಕ್ಸೀರಗಳು ಬೆರೆತಿರುವಂತೆ, ಪ್ರಾಣ-ಮನಗಳು ಬೆರೆ ತಿರುವವು. ಒಂದು ಚಲಿಸಲು ಇನ್ನೊಂದು ಚಲಿಸುವದು. ಒಂದು ಶಾಂತ ವಾಗಲು ಇನ್ನೊಂದು ಶಾಂತವಾಗುವದು. ವ್ರಾಣನಿರೋಧವು ಬಿಗಿಯಾದುದು, ಅಷ್ಟಾಂಗ ಯೋಗದಿಂದಲೂ ಅದು ಬೇಗ ಸಾಧ್ಯವಾಗುವದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಒಮ್ಮೆ ಗುರುಕರುಣವು ದೊರೆಯಿತೆಂದರೆ ಮನವು ಕೂಡಲೆ ಅಳಿಯುವದು. ಮಾನಸ- ಸರದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ ಕಾಗೆಯು ಒಮ್ಮೆಲೆ ಹಂಸವಾಗುವಂತೆ, ವರ ಮಾಮೃತದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ ಹೀನ ಮನವು ಕೂಡ ಪರಮಾತ್ಮನ ತೇಜವನ್ನು ತಾಳಿ ಬೆಳಗುವದು. ಮನವಳಿಯಿತೆಂದರೆ ಇಂದ್ರಿಯ-ವ್ರಾಣ-ಕರ್ಮಗಳೆಲ್ಲ ಅಳಿದು ಮನುಜನು ತಾನೆ ತಾನಾಗುವನು.
ಆದುದರಿಂದ ಎಲ್ಲ ಸತ್ಪುರುಷರು ಮನಸ್ಸಿನ ಮೇಲೆ ಮುನಿಸುಮಾಡದೆ ಅದನ್ನು ಪರಿಸರಿಯಿಂದ ಒಲಿಸಲು ಯತ್ನಿಸಿರುವರು. ಮನರಾಯ! ಮಾನಸ ರಾಜ ! ಮಾನಸೇಂದ್ರ ! ಎಂದು ಪ್ರಿತೀಯಿಂದ ಸಂಬೋಧಿಸಿ ಅದನ್ನು ಹುರಿಗೊಳಿಸಲು ಯತ್ನಿಸಿರುವರು. ಅದರಲ್ಲಿ ಸರಿಯಾದ ಅರಿವನ್ನುಂಟು ಮಾಡಲು ಹೆಣಗಿರುವರು. ಅವರ ಮನೋಬೋಧೆಯು ಈ ಬಗೆಯದು, ಸಂಸಾರವು ಸ್ಥಿರವಲ್ಲ; ಅದೊಂದು ನೀರಮೇಲಿನ ಬೊಬ್ಬುಳಿ; ಕ್ಸಣಿಕ; ದುಃಖಮಯ; ಹೆಣ್ಣು ಹೊನ್ನು ನಿತ್ಯವಲ್ಲ; ಯೌವನವು ಸುರಪತಿಕಾರ್ಮುಕ ದಂತೆ ಅನಿತ್ಯ. ಮೃತ್ಯುವು ಕ್ಸಣಕ್ಸಣಕ್ಕೆ ತ್ರಿಜಗವ ನುಂಗಲಿರುವ ಉರಗನ
೯
ಮುಖದಿ ಸಿಕ್ಕುತಿಪ್ಪ ಕಪ್ಪೆ, ಎರಗುವ ನೊಣಕ್ಕೆ ಹಾರುವಂತೆ, ಕಾಲನ ದವಡೆ ಯಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿದ ನೀನು ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಎಳಸದಿರಯ್ಯ ! ಬಾಲ್ಯ ಯೌವನದಲ್ಲಿ ಲೋಲುವ್ತನಾಗದೆ ಶೂಲಿಯ ನೆನೆ. ಇವುಗಳ ಆಶೆಯಿಂದ ಫಾಶಿಯಾಗದೆ ಆಶೆಯನ್ನು ಈಶನಲ್ಲಿಡು. ಪರಮಾತ್ಮನು ಎಲ್ಲರನ್ನು ಸಲಹುತಿಹೆ. ಅದಕಾಗಿ ಎಲ್ಲ ಚಿಂತೆಯನ್ನು ತೊರೆದು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಚಿಂತಿಸು. ಕಾಲನ ದೂತರ ವಾಶವು ಕಾಲಿಗೆ ಬೀಳುವ ಮುನ್ನ ಮುರಾರಿಯ ಕೊಂಡಾಡು. ಇಂದ್ರಿಯ ಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿ, ಆರು ಅರಿಗಳನ್ನು ಮೆಟ್ಟಿ, ಅರವಿನಿಂದ ದೃಷ್ಟಿಯ ನಿಲಿಸಿ, ದೇಹ ಭಾವವ ತೊರೆದು ವರಬಿಂದುರುಚಿಯಲಿ ಮುಳುಗಿ, ನಲಿಯದೆ ನಿಜ ಇದ ಸುಖದೋರದಯ್ಯ !
ಕೆಡದಿರು, ಕೆಡದಿರು, ಮಾನನೇಂದ್ರ! ಒಡಲೊಳು ಜಡಮತಿಯಾಗಿ ಕೆಡದಿರು! ಮಾನವ ಜನ್ಮವನ್ನು ವ್ಯರ್ಥ ಫಛೆಯದಿರು. ಶರಣರ ನಂಬು. ಅವರ ಕಿಂಕಿರನಾಗು. ಸತ್ಸಂಗ ಮಾಡು, ಚಿತ್ಸುಕ ನೋಡು. ಬೇಡುವದಾದರೆ ಭಗವಂತನನ್ನು ಬೇಡು. ಆತನನ್ನಲ್ಲದೆ ಆರಬೇಡಿದರಿಲ್ಲ ಕಾಣಯ್ಯ! ಕೊಡು ವವನು ಕೊಳ್ಳುವನನು ದೇವನು. ಹರನೀವ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಸಿರಿಯು ಬೆನ್ನಲಿ ಬರು ವದು. ಆತನೊಯ್ಯ ಬಯಸಿದರೆ ಕೈಯಲಿದ್ದುದೂ ಆರಗಳಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ ದಂತಾಗುವದು. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಎಲ್ಲದಕ್ಕೂ ದೇವನನ್ನು ಬಿಡದೆ ಬೆಂಬತ್ತು.
ಜರಾಮರಣ ಬರುವ ಮುನ್ನವೇ ಆತನನ್ನು ಪೂಜಿಸು. ಸುಖನಿರಲಿ ದುಃಖವಿರಲ್ಕಿ, ಆತನ ನೆನವನ್ನು ಮರೆಯದಿರು. ವರಮಾತ್ಮನ ನಾಮವೇ ಭವಸಾಗರವನ್ನು ದಾಟುವ ದಿವ್ಯ ದೋಣಿ. ಜಸ ಬೇಡ, ತವ ಬೇಡ; ವೃತ ಬೇಡೆ, ಉದ್ಯಾಪನೆ ಬೇಡ; ತೀರ್ಥ ಬೇಡ, ಕ್ಷೇತ್ರ ಬೇಡ; ಪುಸ್ತಕ ಬೇಡ, ವಾಂಡಿತ್ಯ ಬೇಡ; ಇದಾವದೂ ನಿನಗೆ ಅಂತ್ಯಕಾಲಕ್ಕೆ ನೆರವಾಗವು. ಭಗವಂತನ ನಾಮವೊಂದೆ ಸಾಕು. ಗುರುಮೂರ್ತಿಯ ನೆರವಿನಿಂದ ನಿನ್ನ ನಿಜವ ತಿಳಿ, ನಿಜವನರಿಯುವುದೇ ನಿಜ ಜ್ಞಾನ.. ಅದನ್ನೆಂದೂ ಮರೆಯದೆ ದೃಢಪಡಿಸಯ ಮಾನಸರಾಜ! ಎಂದು ಎಲ್ಲರೂ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಮನಸಿಗೆ ಬೋಧಿಸಿರುವರು.
ಇನ್ನು ನಡೆನುಡಿಯನ್ನು ಕುರಿತು ಅವರು ಹೇಳಿದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ನೋಡಿ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ತುಂಬ ಸಾಮ್ಯವಿರುವುದು. ಆತ್ಮೋನ್ನತಿಯ
ಮೇಲುದಾರಿಯನ್ನು ತುಳಿಯಬಯಸುವ ಮನುಜನು ಮೊದಲು ತನ್ನಲ್ಲಿ ೨
೧೦
ವಿವೇಕವನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಸ ಬೇಕು. ದಿನದಿನದಿ ಮನವ ಶೋಧಿಸಿ ನಿತ್ಯ ಅನಿತ್ಯ, ಡರು ಕು ಒಳಿತು ಕೆಡಕು ಇವುಗಳನ್ನು ನೀಗಡಿಸಲು ಕಲಿಯ ಬೇಕು. ತಮ್ಮ ಜೀವನವನ್ನು ಅಡಿಗಡಿಗೆ ಪರೀಕ್ಷಿಸಬೇಕು. ಬರಿ ಇಹದ ಚಿಂತಿಯನ್ನು ತೊರೆದು ಇಹ-ಪರಗಳೆರಡನ್ನೂ ವಿಚಾರಿಸಬೇಕು. ಚರ್ಮ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಇಹವನ್ನು ಕಾಣುವಂತೆ, ಜ್ಞಾನದಷ್ಟಿಯಿಂದ ಪರವನ್ನು ಕಾಣ ಲೆಳಸಬೇಕು. ಅಂದರೆ ಅವನಿಗೆ ಜಗತ್ತಿನ ಯಧಾರ್ಧ ಪರಿಚಯವಾಗುವದು. ಇಹಸುಖದ ಸರಿಯಾದ ಸ್ವರೂಪವು ತಿಳಿಯುವದು. ಮತ್ತು ಇಲ್ಲಿ ದುಃಖ ಬೆರೆಯದ ಸುಖವೇ ದುರ್ಲಭ, ವಿಷಯಸುಖವು ಖಡ್ಗಧಾರೆಯ ಮೇಲಿನ ಮಧುಫೃತ, ಅದನ್ನು ನೆಕ್ಕುವವನ ನಾಲಿಗೆ ಸೀಳದಿರದು. ಎಂಬುದೂ ಹೊಳೆ ಯುವದು.
ಆದುದರಿಂದ « ಬೊಟ್ಟಿ ನಿತು ಸುಖಕಾಗಿ, ಬೆಟ್ಟ ದೆನಿತು ದುಃಖವನ್ನುಣ ಬೇಡಿರಯ್ಯ ! ಮೈಸುಖಕ್ಕೆ ಮರುಳಾಗದೆ ಅಕ್ಕ ಜಾ ವಡೆಯಿರಿ! ವರಸತಿಯ A, ವರಧನವ ಬೇಡದಿರಿ. ಹೆಣ್ಣು ಸೋಂಕದ ಮನ ವುಟವೇರು ತಿಹುದು. ಅದೇ ಹೆಣ್ಣಿನ ತೋಳ ಲೆಗೆ ಬಿದ್ದಾಗ, ವೊಣ್ಣ ಪೊಣ್ಣನೆ ಹಾರುವ ಎರಳೆ ಮೋಸದಿಂದ. ಕಾಲು ಇಚ್ಚೆ ಸಿಲುಕಿದಂತಾಗುವದು. ನೆಯ್ಯಿಂದ ಕಿಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ವಂತೆ, ಅಬಲೆಯರಿಂದ ಕಾಮಾಗ್ನಿ ಯು ಬೆಳೆಯುವದಯ್ಯ | ಅದನ್ನು ಆತರಸದ ನೀರಿನಿಂದ ನಂದಿಸಿರಿ!
ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಸತ್ಯ--ವ್ರೇಮ-ಸಂಯಮದಿಂದ ಅಂತರಂಗ ಬಹಿರಂಗ ಶುದ್ಧಗೊಳಸಿರಿ! ಸ್ವಧರ್ಮವನಾಚರಿಸಿರಿ. ಕಾಯಿಕ ವಾಚಿಕ_ ಮಾನಸಿಕ ತಪವ ಕೈಕೊಳ್ಳಿರಿ, ದರಿ ಇದನ್ನೆಲ್ಲ ಸ್ರಾಮಾಣಿಕತನದಿಂದ ನಡೆಯಿಸಿರಿ. ಬರಿ ಉದರಸ್ಥೆರಾಗ್ನ ಬೇಡ, ಬಾಹಾಡಂಬರದ ಡಂಭಾಚಾರ ಬೇಡ. ಕೇವಲ ಮನಮೆಚ್ಚಿ ನಡೆಯಿರಿ, ಕೇವಲ ಜನಮೆಚ್ಚಿ ನಡೆಯದಿರಿ. ಶ್ವಾನಶೂಕರರಂತೆ ಬರಿ ಹೊಟ್ಟೆಯ ಹೊರಕೊಳ್ಳುವದರಲ್ಲಿಯೆ ಕಾಲ ಕಳೆಯದೆ ಅದನ್ನು ಹಾಳುಗೊಳಿಸದೆ ಬಲ್ಲವರ ಬಳಿ ನಿಲ್ಲಿರಿ. ಶಾಸ್ತ್ರ ಸಾರವ ತಿಳಿಯಿರಿ. ಅವರ ನಡೆಯಂತೆ ನಡೆಯಿರಿ. ಸದಾನೆಯ ಬೆಳೆಯಿಸುವ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿರಿ. ಸ್ವಾನುಭವವಿಲ್ಲದ ಜ್ಞಾನ ಕಾನನದ ಬೆಳದಿಂಗಳು.
ಅದರಿಂದ ಅದಾರಿಗೆ ಪ್ರ ಯೋಜನ] ಆದುದರಿಂದ ಸ್ವಾನುಭವವನ್ನು ವಡೆಯ ಲಣಿಯಾಗಿರಿ.
೧೧
ಸತ್ಯವ ನುಡಿಯಿರಿ, ನುಡಿದಂತೆ ನಡೆಯಿರಿ, ನುಡಿಯದೆಯೆ ನಡೆಯಿರಿ, ನಡೆಯೆ ನುಡಿಯಾಗಲಿ. ತನ್ನಂತೆ ಪರರ ಬಗೆಯಿರಿ. ದಯೆಯೆ ಧರ್ಮದ ಮೂಲವೆಂಬುದನ್ನು ಮರೆಯದೆ ಬಡವರಿಗೆ ಅನ್ನವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನೀಯರಿ! ಜೀವ ನವು ಕ್ಷಣಭಂಗುರವಿದ್ದಮೂಲಕ, ನಾಳಿನ ಧರ್ಮಕಾರ್ಯವನ್ನು ಇಂದು ಮಾಡಿರಿ, ಸದ್ದುರುಗಳಿಗೆ ಶರಣು ಹೋಗಿ ತನುವ ದಂಡಿಸಿರಿ ಮನವ ಖಂಡಿಸಿರಿ. ಹಾಳು ಆಶೆಯ ತೊಕಿಯಿರಿ. ನೈರಾಶ್ಯ ಮೂಲ ವಿರತಿಯ ಬೆಳೆ ಯಿಸಿರಿ. ವಾಣಿ-ವಾಣಿ-ಮಾಣಿಗಳನ್ನು (ಮನಸ್ಸನ್ನು) ಕಟ್ಟ, ನಿಷಯತೃಣಕ್ಕೆ ಉರಿಯಾಗಿರಿ. ಭವತೊರೆಯಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲಾಗಿರಿ, ಬಲ್ಲವರಲ್ಲಿ ಬಿಲ್ಲಾಗಿರಿ. ಬಾಂಧವ ರಲ್ಲಿ ಬೆಲ್ಲಾಗಿರಿ. ಕಾಲನ ದಾಳಿ ಬಾರದ ಮುನ್ನ ಧರ್ಮವ ಕೈಕೊಳ್ಳಿ. ಏಕೋಭಾವದಿಂದ ಭಗವಂತನನ್ನು ಭಜಿಸಿರಯ್ಯ! ಮಾನವ-ಜನ್ಮದಲ್ಲಿಯೆ ಇದೆಲ್ಲ ಸಾಧ್ಯ. ಇಂಧ ಉತ್ತಮವಾದ ನರಜನ್ಮವನ್ನು ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿ ಕೆಡಿಸಿ, ನಿಮ್ಮ ಹಾನಿಯನ್ನು ಮಾಡಬೇಡಿರಯ್ಯ! ಎಂಬುದು ಎಲ್ಲರ ಉಪದೇಶದ ತಿರುಳು:
ಮಹಾಮಹಿಮರಾದ ಸಂತರನ್ನೂ ಅವರ ವಾವನ ಸಹವಾಸವನ್ನೂ ಎಲ್ಲರು ಸಮನಾಗಿಯೆ ಹೊಗಳಿರುವರು. ಸಂತರ ವದನವು ಪ್ರಸಾದದ ಸದನವು, ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ದಯೆ, ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಸುಧೆ, ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಪರೋವಕಾರ. ಗಂಗೆಯು ವಾಪವನ್ನು, ಶಶಿಯು ತಾಪವನ್ನು, ಕಲ್ಪತರುವು ದೈನ್ಯವನ್ನು ಕಳಿದರೆ, ಶರಣರು ಈ ಮೂರನ್ನೂ ಅಲ್ಲಗಳೆಯುವರು. ಅದೂ ಅದ್ಭುತರೀತಿ ಯಿಂದ. ಗಂಗೆಯ ಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ ವಾವವು ಹೋದರೆ ಸಜ್ಜನರ ನೋಟದಿಂದ ಅದು ತೆರಳುವದು. ಚಂದ್ರನ ಶೈತ್ಯದಿಂದ ತಾಪವು ಅಳಿದರೆ, ಸಂತರ ನೆನವಿ ನಿಂದಲೇ ಅದು ಇಲ್ಲದಂತಾಗುವದು. ಕಲ್ಪವೃಕ್ಷವು ಕಲ್ಪಿಸಿದವರ ದೈನ್ಯವ ಕಳೆದಕೆ, ಸತ್ಪುರುಷರು ಕಲ್ಪಿಸದವರ ದೈನ್ಯವನ್ನು ನಾಶಗೊಳಿಸುವರು. ಶರಣರ ನೆರೆ ನಿಧಾನದ ಕೆರೆ, ಮರೆ ವಜ್ರದ ಪರೆ (ಕವಚ), ಸಿರಿ ಆತ್ಮದ ರುರಿ, ಕರೆ ಆನಂದದ ಥೆಶಠ್ಕಿ ಅವರು ಇದ್ದೆಡೆಯು ಕ್ಷೇತ್ರದ ಧಡಿಯು, ಕೃವಾಂಗವು ಭವಭಯ ಭಂಗವು.
ಇಂಧ ಸತ್ಯವರು ಸತ್ತರೆಂದೆನಬೇಡ. ಹೆತ್ತಮ್ಮ ಮಗನ ಕರಿವಂತೆ ಅವರು ನಿಮ್ಮನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಂಬುವರು. « ಇಲ್ಲವೆನಬಾರದೆಲೆ । ಇಲ್ಲುಂಟು
೧೨
ಧರ್ಮಿಗಳು । ಕಲ್ಲೊಳಗೆ ಅಡಗಿರ್ದ ಪರುಷದಂತೆ' ಜ್ಞಾನವು ಅಜ್ಞಾನ ವನ್ನೂ, ಜೋತಿಯು ಕತ್ತಲೆಯನ್ನು, ಪರುಷವು ಅವಲೋಹವನ್ನು, ಕೆಡಿಸು ವಂತೆ ಶರಣರು ಭವವನ್ನು ಕೆಡಿಸುವರು. ಮರಮರ ಮಧನಿಸಿ ಅನುಭಾವ ಹುಟ್ಟಿ, ತನು ಮನ ಗುಣಗಳನ್ನು ಸುಡುವದು. ಶರಣರ ಸಂಗ ಕರ್ಪರ- ಗಿರಿಯು ಉರಿಯಕೊಂಡಂತೆ. ಅರಿಯದವರ ಸಂಗ ಕಲ್ಲ: ಹೊಯ್ದು ಕಿಡಿಯ ತೆಗೆದರೆ, ಬಲ್ಲವರ ಸಂಗ ಹೊಸೆದು ಬೆಣ್ಣಿಯ ತೆಗೆವುದು.
ಆದುದರಿಂದಲೆ ಸೂರ್ಯನ ಉದಯವು ತಾವರೆಗೆ ಜೀವಾಳವಾದಂತೆ, ಚಂದ್ರನ ಉದಯವು ನೈದಿಲೆಗೆ ಜೀವಾಳವಾದಂತೆ, ಶರಣರ ಬರವು ಮುಮುಕ್ತುಗಳಿಗೆ ಜೀವಾಳವಾಯಿತು. ಶರಣರ ಆಗಮನದಿಂದ ಸಾಸಿವೆಯ ಮೇಲೆ ಸಾಗರವರಿದಂತಾಯಿತು ಅವರಿಗೆ. ಶರಣರ ಸಂಗದಲ್ಲಿ ಅವರು ನಲಿ ನಲಿದಾಡಿದರು, ಕುಣಿಕುಣಿದಾಡಿದರು. ಇಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ. ಶರಣರ ಸಂಗದಲ್ಲಿ ಅವರು ಶಿವನ ಹಂಗನ್ನು ತೊರೆದರು. ಶಿವನಿಂದ ಶರಣರು ಅಧಿಕರಿಂದೆನಿಸಿ ದರು ಅವರಿಗೆ. ಆದುದರಿಂದ "ಶರಣರ ಭೃತ್ಯನಾಗಿಸಯ್ಯ ಶಿವ! ಅವರ ವಾದವ ತೊಳೆವೆ, ಪಡುಗೆಯ (ಪಾತ್ರೆಯ) ಬೆಳುಗುವೆ, ಹಾವುಗೆ ಪಿಡಿವೆ, ಅಡಿಯ ಒರಸುವೆ. ಉಂಡುಳಿದುದನು ಉಣ್ಣುವೆ, ಉಟ್ಟು ಬಿಟ್ಟುದುದನು ಉಡುವೆ, ಉಗಿದ ತಂಬುಲ ಸನಿವೆ. ಅಂಗಳ ಗುಡಿಸಿ, ಬಾಗಿಲ ಕಾಯುವೆ. ಎತ್ತಾಗಿ ತೊತ್ತಾಗಿ, ಸೊಣಗನಾಗಿ ಅವರ ಬಳಿಯಿರುವೆ. ಶರಣರ ಸೇವೆಯನ್ನ ನಗೆ ದಯಸಾಲಿಸಯ್ಯ ಎಂದವರು ಭಗವಂತನನ್ನು ನರಿ ಪರಿಯಾಗಿ ಬೇಡಿ ಕೊಂಡರು.
ಸದ್ಗುರುವಿನ ರೂಪ-ಗುಣ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಎಲ್ಲರೂ ಒಂದೇ ಬಗೆಯಾಗಿ ಬಣ್ಣಿಸಿರುವರು. ಸದ್ಗುರುವು ಸಚ್ಛಿದಾನಂದನು-ನೂರ್ಣಬ್ರಹ್ಮನು, ಸರ್ವತ್ರ ತಳಿತಳಿಸುವ ದಿವ್ಯ ಭಾನು ಆತ. ಸದ್ದುರು ಸೌಖ್ಯಂಗಳ ಸಾರ. ನಿಜಸುಖದ ಸಾಗರ. ಅವನ ಮೈಯಲ್ಲ ಕಣ್ಣು, ಮೈಯೆಲ್ಲ ಮನಸು, ಮೈಯೆಲ್ಲ ಪ್ರಭೆ, ಮೈಯೆಲ್ಲ ಆನಂದ. ವರಮನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಭಕ್ತರಿಗೆ ನೆರವೀಯಲರಿ ಯದೆ ನರನಾಗಿ ಬಂದ ಮಹಾದೇವನೆ ಸದ್ಗುರು. ಪರತತ್ವ ನನ್ನೊಳಗೆ ಎರ ವಿಲ್ಲದೆ ಇರುತಿದ್ದರೂ ಆತ ಪರದೇಶಿಯಂತೆ ಇರುವ. ಕರುಣ ಔದಾರ್ಯಗಳು ಅವನ ವರಗುಣಗಳು, ಬಯಸಿ ಬೇಡಿದರೆ ಆತ ಬೇಡಿದ್ದನೀವ, ಬಯಸದೆ ಬೇಡಿದರೆ ತಿನ್ನನೀವ.
೧೩
ಸದ್ಗುರು, ದೃಷ್ಟಿ-ಧ್ಯಾನ-ಸ್ಫ್ಪರ್ಶ, ಈ ಮೂರು ವಿಧದಿಂದ ಕರುಣಿಸುವ. ಮತ್ಸ್ಯವು ಶರಧಿಯಲ್ಲಿ ಅಂಡವನ್ನು ಕಂಡ ಕ್ಷಣ ಅದು ಮತ್ಸ್ಯವಾಗುವಂತೆ, ಗುರುವಿನ ಕರುಣ ಕಟಾಕ್ಷದಿಂದಲೇ ಶಿಷ್ಯನು ಗುರುವಾಗುವ, ಆವೆಯು ಕೇವಲ ನೆನೆನಿನಿಂದಲೇ ತತ್ತಿಯನ್ನು ಆವೆಯನ್ನಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸುವಂತೆ, ಗುರುವು ತನ್ನ ನೆನವಿನಿಂದಲೇ ಶಿಷ್ಯರಿಗೆ ಗುರುತ್ವವನ್ನು ನೀಡುವ. ಪಕ್ಷಿಯು ತನ್ನ ಸ್ಪರ್ಶದಿಂದಲೇ ಅಂಡಕ್ಕೆ ಪಕ್ಸಿಯ ರೂಪವನ್ನು ಕೊಡುವಂತೆ ಗುರುವಿನ ಸ್ಪರ್ಶವು ಶಿಷ್ಯರಿಗೆ ಗುರುವಿನ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ದಯವಾಲಿಸುವದು. ಈರೀತಿ " ಸದ್ದುರು ಕೆಲರಂ ನೋಡಿ, ಕೆಲರಂ ಆಡಿ, ಕೆಲರಂ ಕೂಡಿ? ದೇವರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವ. ತನ್ನ ನೋಟದಿಂದ ಅಜ್ಞಾನತಿಮಿರವನ್ನು ಕಳೆಯುವ, ಕರುಣಾಂ ಬುವಿನಿಂದ ಮಲಿನವ ತೊಳೆಯುವ. ಆತನ ಪದವದ್ಮದ ಆಮೋದವು ದುರ್ವಾಸನೆಯನಳಿಸುವದು. ಸದ್ಗುರುವಿನ ಸಂಗದಲ್ಲಿ ಮರವಿನ ಅಂಜಿಕೆಯೆ ಇರುವದಿಲ್ಲ. ಯಾಕಂದರೆ ರವಿಯ ತುರಂಗಗಳಿಗೆ ತಿಮಿರದ ಭಯವುಂಟೇ?
ಈತನನ್ನು ಅರಿತು, ಮರೆತು, ಹೇಗೆಯೇ ಆಗಲಿ, ನೆನೆದರಿ ತೀರಿತು. ಇವನು ಕ್ಷೇತ್ರ ಶುದ್ಧ ಮಾಡಿ, ಬೀಜವ ಬಿತ್ತುವ, ಆಶಾವಾಶವ ಬಿಡಿಸುವ, ಪರಮಾರ್ಧಸಾಧನವ ಮಾಡಿಸುವ, ಪರತತ್ವವ ತೋರಿಸುವ. ಶಿಷ್ಯನ ಭಕ್ತಿ ಭಾವವನ್ನು ಸಹ ನೋಡದೆ, ಆತನಿಗೆ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನೀಯುವ. ಇಂಧ ಗುರುವಿನ ಉಪಕಾರವನ್ನು ಅದೆಂತು ಬಣ್ಣಿಸುವದು? ಆದುದರಿಂದ ಎಲ್ಲ ಹಿರಿಯರು ಸದ್ಗುರುವಿನ ಚರಣಕಮಲದಲ್ಲಿ ಭೃಂಗವಾಗಲು ಬೋಧಿಸಿದರು.
ವರಮಾತ್ಮನಿಡೆಗೆ ಸಾಗುವ ಪಥವು ಒಳ್ಳೆಯ ದುರ್ಗಮವಾದುದು. ಅದು ಕತ್ತಿಯ ಮೇಲಿನ ಕುಣಿತ. ಅದನ್ನು ಸದ್ಗುರುವಿನಿಂದಲೇ ಅರಿತುಕೊಳ್ಳ ಬೇಕು. ಅವನಿಂದ ಸರಿಯಾದ ಬೋಧೆಯನ್ನೂ ಮಂತ್ರವನ್ನೂ ಪಡೆದು ಆ ಸಾಧನವನ್ನು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದಲೂ, ಪ್ರೀತಿಯಿಂದಲೂ, ನಿವ್ಠಿಯಿಂದಲ್ಕೂ ದೀರ್ಥಕಾಲ, ನಿರಂತರವಾಗಿ ನಡೆಯಿಸಬೇಕು. ಯಾಕಂದರೆ ತಿಳಿಸಿದುದು ಸರಿಯಾಗಿ ತಿಳಿದು, ಹೊಳೆದು, ಇಳಿದು, ಉಳಿಯಬೇಕಾದರೆ, ಅನುಭಾವ ಮೊಳೆಯಬೇಕಾದರೆ, ಬೆಳೆಯಬೇಕಾದರೆ ಅದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ಎಂದು ಎಲ್ಲರೂ ಒತ್ತಿ ಹೇಳುವರು. ಅವರ ಹೇಳಿಕೆಯ ವಿವರಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲನಿಭೇದಗಳು ಕಾಣಿಸಿದರೂ ಅದರ ತಿರುಳು ಒಂದೇಯಿರುವದು,
೧೪
ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ಯಜ್ಞ-ದಾನ-ತಪಗಳು ಸರಿಯಾಗಿ ನೆರವೇರುಎದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಆದುದರಿಂದ ಈ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಹರಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಲು ನಾಮ ವೊಂದೇ ಲೇಸು. ನರವೃಂದ ಕಾನನದಲ್ಲಿ ನಾಮವೆಂಬ ಕಲ್ಪತರುವು ಹುಟ್ಟಿರು ವದು. ಅದನ್ನಾಶ್ರಯಿಸಿ ಬೇಕಾದುದನ್ನು ಪಡೆಯ ಬಹುದು. ನಾಮದ ನೆರವಿ ನಿಂದ ತನು ಭಾಂಡ ತೊಳೆದು, ಮನದ ಮುಸುರಿಯ ಕಳೆದು, ಮನೆಯನ್ನು ಬಳಿದು, ತ್ರಿಗುಣದ ಒಲೆಗುಂಡುಗಳನ್ನು ಅದರಲ್ಲಿಟ್ಟು, ವಿರಕ್ತಿಯ ಮಡಿಯ ನ್ನುಟ್ಟು ಸಿ ಯ ನೀರನ್ನು ಎಸರಿಟ್ಟು, ಅರಿವೆಂಬ ಬೆಂಕಿಯ ಕೊಟ್ಟು, (ಚ| ಕಾಪ್ಸವ ಸುಟ್ಟು, ಕರುಣವೆಂಬ ಸಾಮಗ್ರಿಯಿಂದ ಮೋಕ್ಸದ ಪಾಕವನ್ನು ಸಿದ್ಧ ಪಡಿಸಿ, ಅದನ್ನು ಗುರುಶರಣರು ಸವಿಯಬೇಕು. ಚಿಂತಿಯ ತೊರೆಯಬೇಕು. ಶಾಂತಿತವವ ಮಾಡಬೇಕು. ಈ ಬಗೆಯಾಗಿ ಹರಿಯ ನೆನವಿನಿಂದ ವಾಪವ ಸುಟ್ಟು, ಹರಿಚರಣವ ಮುಟ್ಟಬೇಕು. ಹರಿ ಹರಿ! ಎಂದು ಚೀರಿ, ಹಾರಿ ಭೋರಿಡುತಲಿ ಕುಣಿಯ ಬೇಕು, ಸಾರಿ ಸಾರಿಗೆ ಹರಿನಾಮವ ಬೀರಿ, ಬೀರಿ, ಕೊಂಡಾಡಬೇಕು. ಭಕ್ತಜನರ ಕೂಡಿ ಭಕ್ತಿ ಯಿಂದ ವಾಡಿ, ಕುಣಿದು ತಣಿಯಬೇಕು. ದುರಿತದ ಬಾಧೆಯ ಬಿಡಿಸಲು ನಾಮವೊಂದೆ ಸಾಕು. ಅದನ್ನು ಕೂಡುವಾಗ, ಹಾಡುವಾಗ, ಹರಿದಾಡುವಾಗ ಜ್ವರ ಬಂದಾಗ, ಛಳಿ ಬಂದಾಗ, ಇರುಳು ಹೆಗಲು ಅಂತರಂಗದಲ್ಲಿ ಇರಿಸ ಬೇಕು. ನಾಮಸ್ಮರಣೆಯ ಜತೆಯಲ್ಲಿ ಆತ್ಮಧ್ಯಾನವನ್ನು ಮಾಡಲೂ ಕೆಲವರು ಹೇಳಿರುವರು. ಸ್ಥಿ ರಾಸನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು, ನಾಸಾಗ್ರದಲ್ಲಿ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ನಿಲಿಸಿ, ಮೂಲ ಮಂತ್ರವ ಜನಿಸಿ, ಅಂತರಂಗದಲ್ಲಿ ಭಗವಂತನ ಮಂಗಲ ರೂವವನ್ನು ನೆನೆಯಬೇಕು. ಕಲಿತು ಮರೆತ ಪದ್ಯವೊಂದನ್ನು ಒಳಗೆ ಒಳಗೆ ಆಲೋಚಿನು ವಂತೆ, ತಿಳಿವು ಬೆಳೆದು ತನ್ನ ರೂನೆಂದು ಭಾವಿಸಿ, ಆ ನೆನವು ಮೈಯೊಳಗೆ ಆಡಲು ಆತ್ಮತೋರುವ, ಕೆಲವರು ಭಗವಂತನ ಮಾನಸ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಮಾಡಲು ಹೇಳಿರುವರು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಬಗೆ. ಒಂದು ವಿಂಡದಲ್ಲಿಯ ಆತ್ಮನದು. ಇನ್ನೊ ೦ದು ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದಲ್ಲಿಯ ಪರಮಾತ್ಮನದು. ಪರಮಾತ್ಮನ ರೂಪವನ್ನು ಕಲ್ಪಿ ಕಡು ಕೆಲವರು. ಅದು ಸ ಪ್ರಕಟವಾಗ ಬೇಕೆಂದು" ಕೆಲವರು. ಕಲ್ಪಿಸಿದುದೆ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಮುಂದೆ ಪ್ರಕಟವಾಗುವ
೧೫
ದೆಂದು ಕೆಲವರು. ಸದ್ಗುರುಗಳು ಕರುಣಿಸಿದ ಸಬೀಜ ನಾಮದಿಂದಲೇ ರೂಪವು ಮೈದಾಳುವದೆಂದು ಕೆಲವರು. ನಾಮದ ನೆನವು ಮಾತ್ರ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಮಾನವಾದುದು.
ಎಂಥ ಸಂಕಟಿ ಬಂದರೂ ನಾಮವನ್ನು ಎಂದೂ ಬಿಡಬಾರದು. ಭಗವಂತನು ತನ್ನ ಶರಣರನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲು ಎಷ್ಟೋ ಸಲ ಅವರೆದುರು ಸಂಕಟಗಳನ್ನು ಬೇಕೆಂದು ಒಡ್ಡುವನು. ಆತನು ಭಕ್ತನ ತನುವನಲ್ಲಾಡಿಸಿ ನೋಡುವ. ಮನವನಲ್ಲಾಡಿಸಿ ನೋಡುವ, ಧನವನಲ್ಲಾಡಿಸಿ ನೋಡುವ. ಕಡಿದು, ಕೊರೆದು, ತೇದೊಡೆಯೂ ಚಂದನವು ತನ್ನ ಕಂಪನ್ನು ಬಿಡದಂತೆ? ಬೆಂಕಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಂದ ಸುವರ್ಣವು ಕಳಂಕವನ್ನು ಹಿಡಿಯದಂತೆ, ಗಾಣದಲ್ಲಿಕ್ಕಿದ ಕಬ್ಬು ತನ್ನ ಸನಿಯ ಬಿಡದಂತೆ, ಭಕ್ತನು ಶರಣೆಂಬುದ ಬಿಡಬಾರದು. ಇರಿ ದರೂ, ತರಿದರೂ, ಜರಿದರೂ, ಕೊರೆದರೂ... ಇವಕ್ಕೆಲ್ಲ ಅಂಜದಿರ್ದಡೆ ಭಕ್ತಿಕಂಪಿತನಾಗಿ ಭಗವಂತನು ಒಲಿಯುವನು. ಆತನ ನೆನಹವೇ ಉದಯ, ಮರಹವೇ ಅಸ್ತಮಾನ ಆಗಬೇಕು ಭಕ್ತನಿಗೆ. ವರಮಾತ್ಮನ ನೆನವಿನಲ್ಲಿ ಭಕ್ತನ ಮನವು ಬೆರೆಯಬೇಕು ತನುವು ಕರಗಬೇಕು. ಮೈಮೇಲೆ ವ್ರಳಕಂಗಳು ಏಳಬೇಕು. ಕಂಗಳಿಂದ ಕಂಬನಿಗಳು ಸುರಿದು, ನುಡಿಯಲ್ಲಿ ಗದ್ದದ೧ಗಳು ಹೊರಹೊಮ್ಮಬೇಕು. ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ನಾಮಾಮೃತವು ತುಂಬಿ, ಬಿರಿಮುಗು ಳಂತೆ ಹೃದಯವು ಅರಳಬೇಕು. ಮನಸ್ಸು ದೇವರ ಚರಣಕಮಲದಲ್ಲಿ " ಬಂಡನುಂಬತುಂಬಿ » ಯಾಗಲು ಎಳೆಸಬೇಕು.
ನಿಜವಾಗಿ ನಾಮವೇ ವಿರ್ಠಲನ ಧಾಮ, ಅಂಕುಶಕ್ಕೆ ಕರಿಯೂ, ವಜ್ರಕ್ಕೆ ಗಿರಿಯೂ, ಜ್ಯೋತಿಗೆ ಕತ್ತಲೆಯೂ ಅಂಜುವಂತೆ, ನಾಮದ ನೆನವಿಗೆ ಮರಹವು ಹೆದರುವದು, ನಾಮವು ಭಗವಂತನ ಒಲವನ್ನೆಯೆ ಪಡೆಯುವದು. ಮತ್ತು ದೇವರ ಒಲವಿಗೆ ಅಸಾಧ್ಯವಾದುದು ಆವುದು? ಭಗವಂತನು ಒಲಿಯಲು ಕೊರಡು ಕೊನರುವದು, ಬರಡು ಹಯನಹುದು, ವಿಷವು ಅಮೃತವಹುದು. ಅಂದಮೇಲೆ ಭಕ್ತನ ಮನೋರಧಗಳೆಲ್ಲ ವೂರ್ಣವಾಗುವದರಲ್ಲಿ ಏನಾ ಶ್ಚರ್ಯ?
ಸಾಧನ ಸಧದಲ್ಲಿ ಸಾವಿರ ವಿಘ್ನಗಳು. ಕ್ಷುಥೆ-ತೃಷೆ, ನಿದ್ರೆ-ಆಲಸ್ಕಾದಿ
(೧
ತನುವಿಕಾರಗಳೂ ಸಂಕಲ್ಪ-ವಿಕಲ್ಪ ಕಾಮ-ಕ್ರೋಧಾದಿ ಮನೋವಿಕಾರಗಳೂ
೧೬
ಸಾಧಕನನ್ನು ಆಗಾಗ ಮರುಳುಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ. ಅದರಿಂದ ಭಕ್ಕಿಭಾವವು ಎಷ್ಟು ಹೆಣಗಿದರೂ ಬೆಳೆಯುವದಿಲ್ಲ. ವಿವೇಕವು ಮನಸ್ಸನ್ನು ಒಂದೆಡೆ ಎಳೆದರೆ, ಕೀಳು ಆಶೆ ಆಕಾಂಕ್ಸೆಗಳು ಅದನ್ನು ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ ಸೆಳೆಯುವವು. ಈ ಎಳೆದಾಟಿದಲ್ಲಿಯ ಸಾಧಕರ ಬಳಲಿಕೆಯ ಬಣ್ಣನೆಯನ್ನು ಕಂಡರೆ ಅವ ರಲ್ಲಿಯ ಸಾಮ್ಯವು ನಿಚ್ಚಳವಾಗಿ ಹೊಳೆಯದಿರದು. ಅವರ ಗೋಳನ್ನು ಕೇಳಿ,
ಪ್ರಭುವೇ! ಭವಾಂಬುಧಿಯಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದ ಪುರಾತನ ಪತಿತ ನಾನು. ಎನ್ನ ಮನ ಸದೈವ ನಿಷಯಕ್ಕೆ ಹರಿವುದು. ಈ ಕೋತಿ-ಮನವನ್ನು ಶಿಕ್ಸಿಸು. ಹಸಿವು-ತೃನಿ-ನಿದ್ರೆಗಳೊ, ಮೋಹ, ಮದ, ಆಶೆಗಳೂ ನನ್ನಿಂದ ಅನಂತ ಅವ ರಾಧಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಸಿರುವವು.. ಅದರ ಮೂಲಕ ನಿನಗೆ ಬಿನ್ನಹವನ್ನು ಮಾಡಲು ಕೂಡ ಬಾಯಿಲ್ಲದಂತೆ ಆಗಿರುವದು. ಆದರೂ ವತಿತರನ್ನು ಉದ್ದರಿ ಸುವುದು ನಿನ್ನ ಬಿರುದು ಇದ್ದಮೂಲಕ, ವಾವ-ದುಃಖಗಳನ್ನು ನರಿಹರಿಸು ವದು ನಿನ್ನ ಕೆಲಸವಿದ್ದಮೂಲಕ, ಮತ್ತು ಗಜೇಂದ್ರ, ಅಜಮಿಳ, ಧ್ರುವ ಇತ್ಯಾದಿ ಭಕ್ತರನ್ನು ಉದ್ಧರಿಸಿ ನೀನು ಇವನ್ನು ಸಿದ್ಧವಡಿಸಿದಮೂಲಕ, ನಾನು ನಿನಗೆ ಶರಣು ಬಂದಿರುವೆ, ಸಲಹುನಿಯಲ್ಲವೇ ಈ ಅನಾಧನನ್ನು!
ನೀನೇ ಉವೇಕ್ಟೆಯ ಮಾಡಿದರೆ ಬೇರೆ ಗತಿ ಯಾರು ಎನಗೆ! ಜನತವ ಮಾಡಲು ನನ್ನಲ್ಲಿ ಜಾಣ್ಮೆಯಿಲ್ಲ. ದಾನಧರ್ಮಮಾಡಲು ಧನವಿಲ್ಲ. ಆದುದ ರಿಂದ ನೀನೇ ಗತಿಯೆಂದು ನಿನ್ನನ್ನು ಮೊರೆಹೊಕ್ಕಿರುವೆ. ಎಲ್ಲವನ್ನು ನಿನ್ನ ಧೀನ ಮಾಡಿರುವೆ. ಇನ್ನು ದಯ ಬಾರದೇ ಈ ದಾಸನ ಮೇಲೆ! ಒಲ್ಲೆನಯ್ಯ ನೀನಿತ್ತ ಇಹಸುಖವ ! ಸಂಸಾರ ಸುಖವೆತ್ತ ! ನಿಮ್ಮ ಸುಖವೆತ್ತ ! ಕತ್ತಲೆ ಎತ್ತ! ಬೆಳಕೆತ್ತ! ಸಕ್ಕರೆಯನುಣಿಸಿ ಬೇವನುಣಿಸುವದು ಒಳಿತೇ! ನೀನೆ ಗತಿ ಯೆಂದು ನಂಬಿದವರೆದುರು ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಒಡ್ಡಿ, ಅವರೊಡನೆ ಅಣಕ ವಾಡುವದು ಉಚಿತವೇ!
ನಾನು ನಿನ್ನನೆಯೆ ನಂಬಿರುವೆ. ಬಾಲ್ಯಯೌವನದಲ್ಲಿ ಆಟ-ನೋಟ- ಕೂಟಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ ಮೂಲಕ ಬರಿದೇಹೋಯಿತು ಹೊತ್ತು, ಇನ್ನಾದರೂ ಮಾತೆ ತಿಶುವನು ಕರೆದು ಮನ್ನಿಸುವ ತೆರನಂತೆ ಕರುಣಿಸು. ನಾನೀಗ ನಿನ್ನ ಪ್ರೇರಣೆಯಂತೆ ನಡೆನೆ-ನುಡಿವೆ. ಹೀಗಿರಲು ಎನ್ನ ಪರಾಧವೇನು? ಇನ್ನು ಎನ ಗುಣದೋಷಗಳನ್ನು ಎಣಿಸದಿರಯ್ಯ ! ನಿನ್ನ ನಾಮಾಮೃತ ಸವಿದು
೧೭
ಕುಣಿವಂತೆ ಕರುಣಿಸು. ಹಗಲು ನಾಲ್ಕು ಜಾವು ನಿಮ್ಮ ಕಳವಳದಲ್ಲಿ ಇರು ವೆನು. ಇರುಳು ನಾಲ್ಕು ಜಾವು ನಿಮ್ಮ ವಿರಳಾವಸ್ಥೆ ಯಲ್ಲಿ ಇರುವೆನು. ಹಿಡಿ ವಡೆದ ಕುಂಜರ ತನ್ನ ವನವ ನೆನೆವಂತೆ- ಪಂಜರದಲ್ಲಿಯ ಗಿಳಿ ತನ್ನ ಕಾನನವ ನೆನೆವಂತೆ ನೆನೆವೆನಯ್ಯ ! ಚಕೋರನು ಚಂದ್ರ ಮನನ್ನು , ಅಂಬುಜವು ಭಾನು ವನ್ನು, ಭ್ರಮರವು ತ ಬಂಡನ್ನು ಚಿಂತಿಸುವಂತೆ, ನಾನು ನಿಮ್ಮನ್ನು ಜಸತ ನನಿಲು ಗಿರಿಯಲ್ಲಿಯೆ ಹಿ ಹಂಸವು ಸಹ: ದಲ್ಲಿಯೆ ವಿಹರಿಸಬಯಸುವದು. ಕೋಗಿಲೆಯು ತಳಿತ ಮಾಮರದಲ್ಲಿಯೆ ಸ್ವರಗೈಯುವದು. ಅಲ್ಲವೇ! ಅದೇಮೇರೆಗೆ ಎನ್ನ ಮನಸ್ಸು ನಿಮ್ಮನ್ನುಳಿದು ಅನ್ಯಕ್ಕೆ ಎಳೆಸದಂತಾಗಿದೆಯಯ್ಯ !
ಆದುದರಿಂದ ನಿನ್ನ ಪದಾಬ್ಜ ತೋರಿ, ಎನ್ನ ನ್ನು ಸದೈವ ಸೊರೆಯಲು ಇದೇ ಸಮಯವಯ್ಯ. ನ ನಾನು ನಿನಗೆ ಹ 603 | ಎನ್ನ ಹೃದಯ ಕಮಲದಲ್ಲಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ನೆಲೆಸು! ಏನ್ನ ಕರಣಗಳೆಲ್ಲ ನಿನ್ನ ಸೀವೆಯಲ್ಲಿ ನಿರತವಾಗಲಿ! ಮನವು ನಿನ್ನನ್ನೆ ನೆನೆಯಲಿ | ಬುದ್ಧಿಯು ನಿನ್ನಲ್ಲಿಯೆ ಬೆರೆಯಲಿ. ಎಡಬಲ ನೋಡದೆ ನಿನ್ನ ಒಡಲನ್ನು ಸೇರಿರುವೆ. ನಿಜರೂಪವ ತೋರು. ಎನ್ನ ಚಿತ್ತದಲ್ಲಿ ನಿತ್ಯವಾಗಿರು. ಎನ್ನ ಹೃದಯದಿಂದ ನೀನು ಒಂದರಗಳಿಗೆ ಅಗಲಿದರೆ, ಎನಗೆ ನಿನ್ನ ಕುರುಹು ಒಂದು ಕಣ ತೋರದಿದ್ದರೆ, ಎನ್ನ ತನು ವಿಕಲಿತವಾಗುವದು, ಎನ್ನ ವ್ರಾಣ ನಿಲ್ಲದು. ಆದುದರಿಂದ ಎನ್ನ ಹೃದಯದಿಂದ ಎಂದೂ ಅಗಲದಂತೆ ಕರುಣಿಸಯ್ಯ! » ಇದೇ ಸುಮಾರಾಗಿ ಎಲ್ಲರ ಕಳವಳದ ಬೇಡಿಕೆ.
ಸಾಧಕರ ಕಳವಳವು ಸರ್ವ ಸಮರ್ವಣದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವದು. ಆತನು ತನ್ನ ತನುವನ್ನ ಮನವನ್ನ ಧನವನ್ನ ಪರಮಾತ್ಮನಿಗೆ 2 ಬತ ಮನವನ್ನೂ ಬುದ್ಧಿಯನ್ನೂ ಆತನಲ್ಲಿರಿಸಿ ಸಾಧಕನು ಅನನ್ಯನಾಗುವ. ಭಗ ವಂತನ ಕೈಯಲ್ಲಿಯ ಸೂತ್ರದ ಬೊಂಬೆಯಂತೆ ಇರುವ. ಆತನ ವ್ರೇರಣೆ ಯಂತೆಯೆ ಆಡುವ, ನಡೆವ, ನುಡಿವ. ಅಂಧನ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಕೋಲಿತ್ತು ಕರೆದೊಯ್ದ ಮುಂದಾಡಿಯು ಆತನನ್ನು ಕೆಡಹಲು, ಅವನು "ಬಿದ್ದರೆ ಅದು ಅಂಧನ ತಸ್ಪೊ, ಮುಂದಾಡಿಯ ತಪ್ಪೊ? ಕಂದನನ್ನು ತಾಯಿಯು ಆಡಿಸು
ತ್ತಿರಲು ಆತನು ಬಾವಿಯಲ್ಲಿ ಬೀಳುತಿಕ್ಕೆ RR ಅವನನ್ನು ತೆಗೆಯ ಷಿ
೧೪
ದಿದ್ದರೆ, ಅದು ಕಂದನ ತವ್ಪೊ, ತಾಯಿಯ ತವ್ಪೊ? ಹೇವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಸಿದ ಮೇಲೆ ಸುಂಕವೇತರದಯ್ಯ? ಇನ್ನು ಹಾಲಲದ್ದು ನೀರಲದ್ದು ! ನಿನಗೆ ಸರಿ ದೋರಿದ್ದನ್ನು ಮಾಡು. ಎಂಬ ಭಾವನೆಯಿಂದ ಭಕ್ತನು ಎಂಧ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯು ಒದಗಿದರೂ ನಿಶ್ಚಿಂತನಾಗಿರುವ.
ಕೊನೆಗೆ ಕಡಲಲ್ಲಿಯ ಬೊಬ್ಬುಳಿ ಕಡಲಲ್ಲಿ ಅಳಿಯುವಂತೈ, ಉರಿಯ ನುಂಡ ಕರ್ಪುರ ಉರಿಯನಪ್ಪುವಂತೆ, ಸಾಧಕನು ಭಗವಂತನಲ್ಲಿ ಅನನ್ಯ ನಾಗುವ. ಅವನ ಕಾಯ ಭಗವಂತನ ದೇವಾಲಯವಾಗುವದು; ಹೃದಯವು ಫೀರವಾಗುವದು; ಸಮತೆ ಜಲ, ನಿತೃತ್ವ ಅಕ್ಬತೆಯಾಗುವವು; ಸದ್ಗುಣ ಗಂಧ ಜ್ಞಾನ ಪುಷ್ಪ, ಭಕ್ತಿ ಬೋನ, ಮನ ವೂಜಾರಿಯಾಗುವವು. ದೇಹದಂಡಿಗೆಗೆ ಶಿರದ ಸೋರೆಯ ಹಚ್ಚಿ, ನರಗಳ ತಂತಿಗಳ ಮೇಲೆ, ಬೆರಳಕಡ್ಡಿಗಳನ್ನು ಆಡಿಸಿ, ತನ್ನ ನೀಣೆಯೊಳೆಗಿಂದ ಮಧುರ ಸಂಗೀತವ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿಸಲು ಆತನು ಭಗವಂತನನ್ನು ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳುವ. ಮತ್ತು ಕೊನೆಗೆ «ಎನ್ನ ಅಂತರಂಗ- ಬಹಿರಂಗ, ಅರವು-ಮರವು, ಭಕ್ತಿ -ಯುಕ್ತಿ, ಆಲನ್ಯ-ಪರವಶ ಎಲ್ಲವುನೀವೆ! ಎಂದು ಅನಿಸುವದು ಸಾಧಕನಿಗೆ. ಈ kn ಚ್ ಭಾವವೂ ಕೂಡ ಎಲ್ಲರಲ್ಲಿಯೂ ಒಂದೇ ಮಾದರಿಯದಿರುವದಿಲ್ಲವೇ?
ನಿಜವಾಗಿ ಅತೀಂದ್ರಿಯವಾದ ಸ್ವಾನುಭವ ಹೇಳಬಾರದು, ಎಂಬುದು ಎಲ್ಲ ಅನುಭಾವಿಗಳ ಮತ. ಹೇಳಬಾರದು ಎರಡರ್ಧದಲ್ಲಿ. ಅದು ಹೇಳಲು ಬಾರದಂತಹದು ಎಂಬದು ಒಂದು. ಅದನ್ನು ಹೇಳುವದು ಸರಿಯಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಇನ್ನೊಂದು ಕೇಳಬಾರದವರಿಗೆ ಹೇಳಿದರೆ ಅನುಭವವು ಮರಳಿ ಬರುವದಿಲ್ಲ. ಆದರೂ ಅನುಭಾನಿಗಳೆಲ್ಲ ತಮ್ಮ ಅನುಭಾವದ ಅಂದವನ್ನು-- ಅಲ್ಲಿಂದ ಕೆಳ ಗಿಳಿದಾಗ ಅದನ್ನು ನೆನೆದುಕೊಂಡು ಕೆಲಮಟ್ಟಿ ಗೆ ಅದರ ವರ್ಣನೆಯನ್ನು ನಮಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಿರುವರು. ಆ ಬಣ್ಣನೆಯಲ್ಲಿಯೂ ನನ ಸಾಮ್ಯವಿದೆ ಸ. ( ಗುರುಕರುಣದ ವಜಾ ್ರಾಂಗಿಯನ್ನು ತೊಡಲು ಅಂತರಂಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಭುವು ಪ್ರಕಟವಾಗುವ, ವರಬಿಂದುವು ಕಾಣಿಸುವದು. ಮುತ್ತಿನ ಎಳೆಗಳು, ರತ್ನದ ಜಾಳಿಗೆಗಳು, ವಿದ್ರುಮದ ಬಳ್ಳಿಗಳು, ಮಿಂಚಿನ ಮಳೆಗಳು, ಬೆಳ್ಳಿ-ಹೊನ್ನಿನ ಹೂಗಳು, ಮಲ್ಲಿಗೆಯರಳುಗಳು, ಎಲ್ಲೆಲ್ಲಿಯೂ ಸುರಿಯುವವು. ದೀಪದ ಸಾಲುಗಳು ಬೆಳಗುವವು, ಸುವರ್ಣಜ್ಯೋತಿಯ ತಾರಕಗಳು ಒಳಹೊರಗೆ
೧೯
ಒಂದಾಗಿ ಹೊಸೆಯುವವು. ನಶ್ಚಿಮಗಿರಿಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ಸೂರ್ಯನುದಯಿಸಲು ಮುಚ್ಚಿದ ಕಮಲಗಳು ಅರಳಿ ಅಚ್ಚ ಹೊನಗಂದವು ದೆಸೆದೆಸೆಗೆ ಎಸೆಯುವದು.
ಸೂರ್ಯನಿಲ್ಲದೆಯೆ ಕೋಟಿಸೂರ್ಯಪ್ರ ಭೆಯೂ, ಚಂದ್ರನಿಲ್ಲದೆಯೆ ಬೆಳಣಂಗಳೂ, ಹೊಳೆಯುವವು. ಆ ನಿಜನ ಸಡಾ ಜ್ಕೊ ರಾಣ ಹೊಕ್ಕಂತೆ, ತಂಪಿನ ಜ್ಯೋತಿಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿಂತಂತೆ ಚರು ಎಲ್ಲೆ ಲ್ಲಿಯೂ ನೀಲಜ್ಯೋತಿಯೆ ಪಸರಿಸುವದು. ಸಾಂದ್ರವಾದ ಸುಖ ತುಂಬಿ ತುಳಕುವದು.
ಆಗ ಅನಾಹತ ನಾದವು ತನ್ನ ವಿವಿಧ ಬಗೆಗಳಿಂದ ಗೋಚರವಾಗಹತ್ತು ವದು. ತಾಳ ಮೃದಂಗ- ಫೂ 'ರಿಗಳು ಮೊಳಗುವವು. ಕೋಗಿಲೆಯ ಾನವೂ, ನೀಣೆಯ ಮಂಜುಲ ರವವೂ ಉನ್ಮನಿಯ ಪತಾ ರುಂಕಾರನಾದವೂ, ಗಂಭೀರವಾದ ಹಟ ಸಚ ಸಾಧಕನನ್ನು ಮರಿಸುವವು. ಅಂಬರದಿಂದ ಸ್ವಹಿತ ಸುಖದ ಸುಧಾರಸವು ಸ ಶರೀರದಲ್ಲಿ ತುಂಬಿರುವ ಚಿದ್ರೂಪವು ಮೈದೋರುವದು. ತಿಳಿವೆ ಶರೀರ, ಬೆಳಗೆ ಮೈಯುಳ್ಳ ಆತ್ಮನು, ತಿಂಗಳ ಬೊಂಬೆಯಂತೆ, ಪಳಕಿನ ವುತ್ತಳಿಯಂತೆ ಬೆಳೆಗುವನು. ಆತನಿಗೆ ನುಡಿಯಿಲ್ಲ-ನಡೆಯಿಲ್ಲ. ತನುವಿಲ್ಲ-ಮನವಿಲ್ಲ. ಕಡು ಸುಖದ ಸುಜ್ಞಾ ಕಾಂತಿಯೆ ರೂಪತಾಳಿ, ಒಡಲು ತುಂಬಿರುವಂತೆ, ಆತ್ಮ ರೂಪವು ತೋರುವದು. ಅದನ್ನು ಕಂಡೊಡನೆ ಸಂರ್ವಾಂಗಗಳು ಜುಮ್ಮೆನ್ನು ವವು; ಮೈಮೇಲೆ ಪ್ರಲಕಗಳು ಏಳುವವು, ಕಂಗಳಲ್ಲಿ ಮುದಾಶ್ರುಗಳು ನಿಲ್ಲು ವವು. ಉನ್ನತವಾದ ಸುಖವು ಒಳಗೆ ಉನ್ನಿ, ಸಾಧಕನು ಆನಂದದ ಕಡಲಲ್ಲಿ ತೇಂಕಾಡುವನು.
ಹರಿಕರುಣದ ಕೀಲಿಕೈಯಿಂದ ಬೀಗವನ್ನು ತೆಗೆದೆ ಕೂಡಲೆ ಅಂತರಂ ಗದ ಕದವು ಒಮ್ಮೆಲೆ ಕ ತತ ಚಿಂತನೆಯ ದೀಪವನ್ನು ಹಿಡಿದು ಸಾಧಕನು ತತ್ತ ಅಲ್ಲಿ ಆತನಿಗೆ 1 ಶೃಂಗಾರನದನವು ಕಾಣುವದು. ಆ ಸೊಬಗಿನ ಅರಮನೆಯೊಳಗೆ, ಕೋಟಿರವಿಯಂತೆ ಮಿರುಗುವ ಮಂಟಪ ದಲ್ಲಿ ಸಚ್ಚಿದಾನಂದ ಭಗವಂತನು ರಮೆಯೊಡನೆ ನಗೆಮೊಗದಿ ಮಿನುಗುತಿರುವ ಕಮಲಜಾದಿಗಳಿಂದ ಸ್ತುತಿಸಿಕೊಳ್ಳುತಿರುವ ಅದ್ಭುತರಮ್ಯ ನೋಟವು ಆತನ ಹೃದಯಕಮಲದಲ್ಲಿ ಕಂಗೊಳಿಸುವದು. ಇಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ ಸಾಧಕನಿಗೆ ಸಾಕ್ಷಾತ್
೨೦
ವೈಕುಂಠ ದರ್ಶನವು ಕೂಡ ಆಗುವದು. ಅಲ್ಲಿಯ ವನ-ಉನನನಗಳು, ಘನ ಸರೋವರಗಳು, ಕನಕ ಗೋಪುರಗಳು, ಪ್ರಜ್ವಲಿತ ಮಹಾದ್ವಾರಗಳು, ವಜ್ರ ವೈಡೂರ್ಯದ ತೊಲೆಗಳುಳ್ಳೆ ನಿರ್ಜರೋತ್ತಮರ ಮನೆಗಳು, ರಂಭೆ ಉರ್ವಸಿ ಯರ ಮೇಳಗಳೂ, ನಾರದ REE ಭಾಗವತರ ಸಮೆ ಟಳಗಳೂ ಬ್ರ ಹ್ಮ- ವಿಷ್ಣು-ಮಹೇಶರೂ- ಇವೆಲ್ಲ ಕಾಣುವವು. ಮತ್ತು ಸಾಧಕನು ted ಭರಿತನಾಗಿ ಮೈಮರೆಯುವನು.
ಕೊನೆಗೆ ಜೋತಿ ಮುಟ್ಟಿದ ಬತ್ತಿ ಜ್ಯೋತಿರ್ಮಯವಾ ಗುವಂತೆ, ಸಾಗರ ಮುಟ್ಟಿದ ನದಿಗಳು ಸಾಗರ ಕಾ pS ದೇವರನ್ನು ಮುಟ್ಟಿದವರೆಲ್ಲ RN ಚಿತ್ತು ಚಿದ್ರನವ PG ಆದುದರಿಂದ ತುಂಬಿಯು ವರಿಮಳ ಉಂಡುದೋ, ಪರಿಮಳವು ತುಂಬಿಯನುಂಡುದೋ, ಹೇಳಲಾರದಂತೆ, ಲಿಂಗ ವ್ರಾಣನಾಯಿತೋ, ವ್ರಾಣ ಲಿಂಗವಾಯಿತೋ ಹೇಳೆಬರುವದಿಲ್ಲ. ಮತ್ತು ಸಾಧಕನು ಆಡಬಾರದ, ನೋಡಬಾರದ, ಹಿಡಿಯ ಬಾರದ ಬಯಲಲ್ಲಿ ಬೆರತು ನಿರಬಯಲಾಗುವನು.
ಇಂಧ ಅನುಭಾವಿಗಳ ದಿವ್ಯ ಜೀವನವು ನಿಜವಾಗಿ ಅವರ್ಣನೀಯವು, ಪರಮಾತ್ಮನಲ್ಲಿ ಸಾಮರಸ್ಯವನ್ನು ವಡೆದ ಈ ಮಹಾತ್ಮರು ಆತನ ವೈಭವದಿಂದ ಮೆರೆಯುವದರಲ್ಲಿ ಏನಾಶ್ಚರ್ಯ? ಅಣುರೇಣು-ತೃಣಕಾಷ್ಟದಲ್ಲಿ ಅವರು ಶಿವನನ್ನು ಕಾಣುವರು. ಮೋಡದೊಳಡಗಿದ್ದ ನೂರ್ಯನಂತೆ, ನೀರಿಗಂಟಿದ ತಾವರೆಯಂತೆ, ಕೆಸರಿನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ಕುಂಡಲಿಗನ ಕೀಟಿದಂತೆ, ಕೊಡದಲ್ಲಿ ಕೂಡಿರುವ ಬಯಲಿನಂತೆ, ತನುವಿನಲ್ಲಿ ಬೆರೆತಿರುವ ಸರಮಾತ್ಮನಂತೆ, ಇವರು ಸಂಸಾರವ ಸಾಗಿಸುವರು. ಈ ಸುಜ್ಞಾನಿಗಳು ಜಗದೊಳೆಗೆ ಸುಮ್ಮನಿರುವರು. ಮರೆತಂತೆ ತೋರುವರು, ಆದರೆ ಎಲ್ಲವನ್ನು ಅರಿತು ಇರುವರು. ೩80) ತಾವಾಗಿ, ಎಲ್ಲ ತಮ್ಮೊಳಗಾಗಿ, ಬೆಲ್ಲ ಸವಿದ ಮೂಕರಂ ತಿರುವರು. ಬಲ್ಲತನವ ನೀಗುವರು, ಆದರೆ ಬಲ್ಲರೀ ತಾವಾಗುವರು. ಎಲ್ಲವನು ತಿಳಕೊಂಡು, ಏನನ್ನೂ ಹೇಳದಲೆ ಇವರು ದೇಹನಿದೇಹದಲಿ ಇರುವರು.
೩1 ವ್ಯಾನ ವಾರಗಳೆಲ್ಲ ಹರಿವ್ರೆ ರಿತ. ಹರಿಯು ನುಡಿಸಿದಂತೆ ನುಡಿ ವರು, 2451020 ನಡೆವರು, ಹರಿಗೆ ಉಣಿಸಿದೊಲು ಉಣುವರು, ಉಡಿಸಿ ದೊಲು ಉಡುವರು. ಹರಿಯು ತಿಳಿಸಿದ ಹಾಗೆ ತಿಳಿವರು, ಸುಳಿಸಿದ ಹಾಗೆ
೨೧
ಸುಳಿವರು. ಜಗದ ಆಟವೆಲ್ಲ ಇವರಿಗೆ ಜಡವಾಗಿ ಕಾಣುವದು. ಲೋಕವೆಲ್ಲ ಇವರಿಗೆ ಹುಚ್ಚನಂತಿಹುದು; ಇವರು ಲೋಕಕ್ಕೆ ಹುಚ್ಚರಂತೆ ಕಾಣುವರು. ಇವರು ಒಮ್ಮೆ ಆತ್ಮನ ಏಕಾಂತವ ಬಯಸುವರು, ಒಮ್ಮೆ ಲೋಕಾಂತದಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುವರು. ತಮ್ಮ ತಾವು ಈಕ್ಸಿಸಿ, ತಮ್ಮ ಸುಖವನುಂಡು, ತಮ್ಮೊಳು ತಾವು ಉಬ್ಬಿ ನಗುತಲಿರುವರು. ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ಭಕ್ತರರಿದು ಬೋಧಿಸುವರು. ಕೇಳುವವ ರಿದ್ದರೆ ಹೇಳುವರು. ಆದರೆ ಅವರು ಕೇಳಿದರೆ ಇವರಿಗೆ ಆನಂದವಿಲ್ಲ, ಹೇಳ ದಿದ್ದರೆ ನೋವಿಲ್ಲ. ಮಗುಗಳು ಗಾಳಿವಟಿವನ್ನು ಆಡಿಸಿ, ಸಾಕಾದಾಗ ಅದನ್ನು ಸುರುಳುವಂತೆ, ಇವರು ತಮ್ಮ ಚಿತ್ತವನ್ನು ಒಮ್ಮೆ ಹೊರಗೆ ಆಡಿಸುವರು, ಒಮ್ಮೆ ಅದನ್ನು ಆತ್ಮನೊಳಗೆ ಇರಿಸುವರು. ಈಮೇರೆಗೆ ಇವರು ಹರಣವಿದ್ದು ಹರಣವಿಲ್ಲದಂತಹರು, ಮನನಿದ್ದು ಮನವಿಲ್ಲದಂತಹರು. ಜೀವನಿದ್ದು ಜೀವ ವಿಜ್ಞದಂತಹರು. ಉಂಡುಪವಾಸಿಗಳು, ಬಳಸಿ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಗಳು, ಭೂಮಂಡಲ ವಿದ್ದು ನಿಃಸಂಗರು.
ವರಬ್ರಹ್ಮ ನಿಷ್ಣು ಆದರೆ, ಚರಬ್ರಹ್ಮವೈಷ್ಣವರು. ಅವರು ವರಿವೂರ್ಣರು. ಶ್ರೀಯಧೇನುವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದವರಿಗೆ ಕೊರತೆಯುಂಟಿ? ಸುರತರುವಿನ ಬಳಿಯಲ್ಲಿದ್ದವರಿಗೆ ಕಳವಳವುಂಟೇ? ಸುರನದಿಯಲ್ಲಿರುವವರಗೆ ದೋಷ ವುಂಟೀ? ರವಿಯ ಪ್ರಭೆಯಲ್ಲಿದ್ದವರಿಗೆ ಕತ್ತಲುಂಟೇ? ಅದೇ ಮೇರಿಗೆ ಹರಿಯ ದಾಸರಿಗೆ ಭವಭಯವುಂಟೀ? ಇಂಧ ವೈಷ್ಣವರು ನಿಜವಾಗಿ ನರರಲ್ಲ! ಅವರು ಸುರರಿಗಧಿಕರು. ಕ್ಸೀರ ಕೂಡಿದ ಜಲಕ್ಕೆ ನೀರೆನ್ನ ಬಹುದೇ? ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಉದಿಸಿದ ಮುತ್ತು ನೀರಾಗಬಹುದೆ! ಆರಿದ ಭಾಂಡ ಮಣ್ಣಾಗಬಹುದೇ! ನಾಮಧಾರಕರಾದ ಹರಿದಾಸರನ್ನು ನರರಿನ್ನ ಬಹುದೆ? ಹಾಗೆಂದವರಿಗೆ ರೌರವ ನರಕ ತಪ್ಪದು.
ಈ ಪರಮಹಂಸರು ಮೂಲವನ್ನು ತಿಳಿವರು, ಮಾಯೆಯನ್ನು ಕಳೆವರು. ನೀರನುಳಿದು, ರಾಜಹಂಸವು ಕ್ಸೀರವ ಸನಿವಂತೆ, ಇವರು ಮೂರು ದೇಹವ ನುಳಿದು, ಒಳಗೆ ಹೊಳೆಯುವ ತತ್ವಸಾರವ ಸನಿವರು. ಬ್ರಹ್ಮಪುರದಲ್ಲಿರುವ ಅಮೃತದ-ಕೊಳದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ, ಪರಮಾಮ್ಯತವನು ಉಣ್ಣುವರು. ಪಾಪಪುಣ್ಯ ವೆಂಬ ಕಮಲಗಳನ್ನು ನುಂಗುತ್ತ ಸ್ಫುರಿತ ಜ್ಞಾನವೆಂಬ ಬನದಲ್ಲಿ, ಪರಮ ಸುಖದಿಂದ ಚರಿಸುವರು. ಪೂರ್ಣ ಬ್ರಹ್ಮನಲ್ಲಿ ಆಡಿ, ಪೂರ್ಣ-ಬೋಧ ಜೀರ್ಣ
ವಿವಿ
ಮಾಡಿ (ಪಚನ ಮಾಡಿ) ಅನ್ನ ಅಮೃತವಾಗಿ, ಬ್ರಹ್ಮಾನಂದದಲ್ಲಿ ನಲಿಯುವರು. ಸರ್ವಸಾಕ್ಸಿಯಾದ ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಧರೆಯಲ್ಲಿ ಮೆರೆವರು. ಪರಮ ಮಂಗಲ ವಾದ ಶಾಂತಿಸ್ನಾನವ ಮಾಡಿ, ನಿರತಿ ಭಸ್ಮವ ಧರಿಸಿ, ಭಗವಂತನ ಕರುಣ ಕರಗಳಿಂದ ಭಕ್ತಿಯ ಭಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತ, ತತ್ವವೆಂಬ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಅತ್ತಿತ್ತ ಅಲೆದಾಡಿ, ತಮ್ಮ ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದು ಕುಲಗಳನ್ನು ಪಾವನಮಾಡುವರು. ಕೊನೆಗೆ ಕ್ಸೀರ ಕ್ರೀರವ ಸೇರುವಂತೆ ಇವರು ಕೈವಲ್ಯವ ವಡೆಯುವರು.
ಅಚಲಚಿತ್ತರಾದ ಈ ಮಹನೀಯರಿಗೆ ಹಿರಿದು ಕಿರಿದೆಂಬ ಭೇದನಿರುವ ದಿಲ್ಲ. ತುಂಬಿದುದು ತುಳಕದಂತೆ. ನಂಬಿದವರು ಸಂದೇಹಿಸದಂತೆ, ನೆರೆದವರು ಮರೆಯದಂತೆ, ಘನವ ಬೆರಿವ ಈ ಮಹಾತ್ಮರ ಇರವು. ಇವರು ಮಲರಹಿ ತರು-ನಿರ್ಮಲರು. ಉರಿಯುಂಡ ಕರ್ವುರಕ್ಕೆ ಕರಿಯೆಲ್ಲಿಯದು? ಬಯಲ ಮರೀಚಿಗೆ ಕೆಸರೆಲ್ಲಿಯದು? ವಾಯುವನಪ್ಪಿದ ಪರಿಮಳಕ್ಕೆ ನಿರ್ಮಾಲ್ಯವೆಲ್ಲಿ ಯದು? ವರಮಾತ್ಮನೇ ಒಲಿದ ಮೇಲೆ ಇವರಿಗೆ ಭವಬಾಧೆಯೆಲ್ಲಿಯದು? ಇವರು ನಿತ್ಯತೃವ್ವರು. ಯಾಕಂದರೆ, ಅಮೃತಕ್ಕೆ ಹಸಿವುಂಟೇ? ಜಲಕ್ಕೆ ತೃವೆಯುಂಟಿ? ಘನವುರುಷರಿಗೆ ವಿಷಯವುಂಟೀ? ಅದೇ ಮೇರೆಗೆ ಈ ಮಹಾಶರಣರಿಗೆ ಮುಕ್ತಿಯ ಬಯಕೆಯೂ ಕೂಡ ಇರುವದಿಲ್ಲ. ಪೂರ್ಣ ಸಮಾಧಾನವು ಇವರ ಸಹಜ ಸ್ಪಭಾವನಿದ್ದಂತೆ, ಭೂತದಯೆಯು ಇವರ ಸಿಹಜಗುಣ; ಭೂತಹಿತವು ಇವರ ಸಹಜ ಕರ್ಮ; ಸರ್ವಭೂತರತಿಯು ಇವರ ಸಹಜ ಧರ್ಮ. ಕಾಮಧೇನುವಿನಲ್ಲಿಯೆ ಕಲ್ಪಿಸಿದ ಸವಿಯು ಸಿಗು ವಂತೆ, ಮಹಾಶೇಷನಲ್ಲಿಯೇ ಮಾಣಿಕ್ಕವು ದೊರೆಯುವಂತೆ, ವಾರಣದ ಕುಂಭದಲ್ಲಿಯೇ ಮೌಕ್ತಿಕವು ಲಭಿಸುವಂತೆ, ಇಂಧ ಶರಣವರರ ಮನೋ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿಯೇ ದೇವರು ಇರುವ; ಅವರ ಜಿಪ್ಟೆಯಲ್ಲಿಯೆ ವಚನದ ಪರಮಾ ಮೃತವು ನೆಲೆಸಿರುವದು. ಅದನ್ನುಂಡು ಎಲ್ಲರೂ ಅಮರಜೀನಿಗಳಾಗಲು ಯತ್ನಿಸಬೇಕು.
(೪)
ಇದು ನಮ್ಮ ಹಿರಿಯರ ದಿವ್ಯ ಜೀವನದ ಆದರ್ಶ. ಇಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾದ ಚಿತ್ರವು ಒಂದು ಸಮ್ಮಿಲಿತ ಚಿತ್ರ (Composite picture). ಅದರಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ನಾಡಿನಲ್ಲಿಯ ವಿವಿಧ ಮತ-ಪಂಗಡಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದ ಮಹಾ ವುರುಷರ
ತ್ತಿ
ಜೀವನದಲ್ಲಿಯ ಅಂಗಗಳ ಅಂಶಗಳು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಲಾಗಿವೆ. ಇವು ಅಂತ ರಂಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿತವಾಗಿ, ಒಂದು ವಿಶೇಷವಾದ ರೂಪವನ್ನು ತಾಳಿ, ಹೊರಹೊಮ್ಮಿವೆ. ಒಂದು ದಿವ್ಯ ಭವ್ಯ ಆಕಾರವನ್ನು ತಾಳಿವೆ. ಮೇಲಿನ ಶಬ್ದ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಮೂಡಿವೆ.
ಇಂಥ ಅದ್ಭುತ ಜೀವನವೇ ನಿಜವಾದ ಶಾಂತಿಯ ಸೆಲೆ-ವೈಭವದ ನೆಲೆ ಯಲ್ಲವೇ? ಅದನ್ನುಳಿದು ಇನ್ನಾವುದು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಮೇಲ್ಕಾಣಿಸಿದ ಮಹಾ ವರಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಬಲ್ಲದು? ಇಂದು ಇಡೀ ವಿಶ್ವಕ್ಕೆಯೆ ವ್ಯಕ್ತಿನಿನ್ಮಯ-ವ್ಯಕ್ತಿ ಗೌರವದ ರೋಗವಾಗಿದೆ. ನೀಚಸ್ವಾರ್ಥದ ಚಂಡೆ ತಾಂಡವವೂ, ಭೋಗ ಲಾಲನೆಯ ಭೀಕರ ಬಿರುಗಾಳಿಯೂ ಇಂದು ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ಪ್ರಲಯ ಕೋಲಾ ಹಲವನ್ನು ಎಬ್ಬಿ ಸಿದೆ. ಇವುಗಳ ಹಿಡಿತವು ಸಡಿಲಾಗದೆ, ಅದರಿಂದ ವಿಶ್ವದ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗದೆ, ಅದು ನಾಲ್ಕು ದಿನ ಬಾಳುವ ಬಗೆ ಹೇಗೆ? ಭೋಗರೋಗ ದಿಂದ ಕ್ಸೀಣವಾದ ಮಾನವ್ಯಕ್ಕೆ ಇಂದು ತ್ಯಾಗ ಯೋಗಗಳ ಮದ್ದು ಬೇಕಾಗಿದೆ. ಮಾನವ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ಇಂದು ಪರಮಾರ್ಥದ ಜೀವಸತ್ವವು (Spiritual Vitamin) ಬೇಕಾಗಿದೆ. ಅದು ಇಲ್ಲದ ಮೂಲಕವೆ ಎಲ್ಲ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳು ಹಿಂದೆ ಬದುಕಲಿಲ್ಲ. ಮುಂದೆ ಬದಕುವಂತಿಲ್ಲ. (A culture dies for want of Spiritual Vitamin)
ವರಮಾರ್ಧದ ಗುರಿಯೆಡೆಗೆ ಸಾಗಿದ್ದ ಸಮಾಜದ ನಿರಂತರವಾದ ಸಚೇತನ ಗತಿಯೆ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಜೀವಾಳ, ಸತ್ರುರುಷರ ದಿವ್ಯ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತವಾದ ಆತ್ಮದರ್ಶನವೇ ಅದರ ಕೊನೆಯ ಅಂತಿಮ. ತನ್ನ ಮೂಲ ಸರಮಾರ್ಧದ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯನ್ನು ಕಾಯ್ದು ಕೊಳ್ಳೆ ಬಲ್ಲ-- ಅವಶ್ಯವಿದ್ದಾಗ ಅದ ರಲ್ಲಿಯೆ ಸತ್ತತ್ವಗಳ ಆಳ-ಅಗಲ...ಎತ್ತರಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಬಲ್ಲ-ನಾಗರಿಕತೆಯೆ ಎಲ್ಲ ಆಘಾತಗಳನ್ನು ತಡೆದು-ತೊಡೆದು ಬಾಳಲು ಸಮರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆ ಮಾಡಲರಿಯದುದು ಸಾಯುವದು ಖಂಡಿತ.
ಇನ್ನು ಮಾನವ್ಯದ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ವಿಕಸನವು ಆಗುವದೆಂತು? ಜನ ಸಾಮಾನ್ಯರ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಎತ್ತುವದೆಂತು? ಈ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಆಯಾ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿಯ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಪೂರ್ಣತೆಯನ್ನು ಪಡೆದ ಮಹಾತ್ಮರೇ ನೆರವೇರಿಸಬಲ್ಲರು. ಅವರೇ ನಿಜವಾದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕರು,
೨೪
ಮಾರ್ಗನಿರ್ಮಾತರು. ಅವರೇ ಸಮಾಜದ ಮುಂದಾಳುಗಳಾದಬೇಕು. ಅವರ ಜೀವನದ ಆದರ್ಶವೇ ಸಾಮಾಜಿಕರೆದುರು ಸದೈವ ಬೆಳಗುತ್ತಿರಬೇಕು. ಇದಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾದ ಧರ್ಮಶಿಕ್ಷಣವು ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ಮಾನವನ ಮೈಯ ಬೆಳ ವಣಿಗೆಗೆ ಅನ್ನ-ಅಂಗಸಾಧನಗಳೂ, ಮನಸ್ಸಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಅಭ್ಯಾಸ- ಸ್ರಚೋದನಗಳೂ, ಭಾವನಿಕಸನಕ್ಕೆ ಸಾಹಿತ್ಯ-ಸಂಗೀತಕಲೆಗಳೂ, ಸಂಕಲ್ಪ ಶಕ್ತಿಯ ವಿಕಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಯಮ ಸದಾಚಾರಗಳು ಬೇಕಾಗುವಂತೆ, ಅವನ ಚೈತನ್ಯದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಧರ್ಮಶಿಕ್ಷಣದ ನೆರವು ಅವಶ್ಯ ಬೇಕು. ಮಹಾ ಪುರುಷರ ಆದರ್ಶವು-ಧರ್ಮಶಿಕ್ಷಣದ ಜೀವಾಳ. ಮಾನವನ ಈ ಎಲ್ಲ ಅಂಗಗಳ ವಿಕಸನಕ್ಕೆ ಅನುಕೂಲತಗಳನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸದ ಯಾವ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ರಮವೂ ವೂರ್ಣವೆನಿಸಲಾರದು. ಮಾನವನು ಧರ್ಮನವಿರಹಿತನಾಗಿ ಬಾಳೆಲರಿಯನು. ಈ ಧರ್ಮವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಯಿಸಲು ಏರ್ವಾಡು ಇಲ್ಲದ ಶಿಕ್ಷಣವು, ಆಧ್ಯಾ ತ್ಮಿಕ ಅಪೂರ್ಣತೆಯಿಂದಲೂ, ದೌರ್ಬಲ್ಯದಿಂದಲೂ ಕೂಡಿದ ಮಾನವ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಜನಿಸುವದು. ಬರಿ ನೀತಿಶಿಕ್ಷಣದಿಂದ ಈ ಕೆಲಸವು ಆಗಲರಿ ಯದು. ಯಾಕಂದರೆ ಓರ್ವ ಮಹನೀಯರು ಉಸುರಿದ ಮೇರಿಗೆ. "To impart moral principles without religious basis is to extract oil out of sand’ ಧರ್ಮದ ತಳಹದಿಯಿಲ್ಲದ ನೈತಿಕ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಕಲಿಸುವದು, ಮಳಲಿನಿಂದ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ತೆಗೆದಂತೆ. ಅಸಾಧ್ಯ ಮಾತು, ಅಶಕ್ಯ್ಕ ಸಂಗತಿ. ಧರ್ಮವನ್ನು ಅಲ್ಲಗಳೆಯುವ ಮಹನೀಯರು ಇದನ್ನು ಚನ್ನಾಗಿ ಗಮನಿಸಬೇಕು.
ಧರ್ಮದ ಪ್ರಧಾನ ಅಂಗಗಳು ಮೂರು... ತತ್ವಜ್ಞಾನ, ನೀತಿ ಮತ್ತು ಅನುಭಾವ. ಈ ಮೂರರೊಳಗೆ ತತ್ವಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಸಮನ್ವಯವಾಗುವದು ಅಸ್ಟೊಂದು ಸುಲಭ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಅದೊಂದು ಬುದ್ಧಿಯ ಕಸರತ್ತು, ತರ್ಕ. ಟಗರಗಳ ಕಾದಾಟ. ಇರಿದಾಟ. ಅದಕ್ಕೆ ಕೊನೆಯಿಲ್ಲ. ಈ ಮತಿಮಂಧನದ ತಿರುಳು ಇಷ್ಟು. ಒಂದು ಅದ್ಭುತವಾದ ಶಕ್ತಿಯು ಈ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಆಧಾರವಾಗಿ ನೆಲೆಸಿರುವದು. ಅದಕ್ಕೆ ಸಾವಿರ ಹೆಸರುಗಳು; ಅದರ ಕರುಣವನ್ನು ಪಡೆಯು ವದು ಮಾನವನ ಆದ್ಯ ಕರ್ತವ್ಯ. ಇದಕ್ಕೂ ಮುಂದೆ ಸಾರಿದೆವೆಂದಕೆ ನಾವು ಮತಭಿನ್ನತೆಯ. ಕಲಹದ ಪ್ರಾಂಗಣವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವೆವು. ಧರ್ಮದ
೨೫
ಇನ್ನುಳಿದ ಅಂಗಗಳಾದ ನೀತಿ ಅನುಭಾವಗಳು ಸಮನ್ವಯಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಅನು ಕೂಲವಾದವುಗಳು. ನಾವು ಇವುಗಳ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಮರೆತು ತರ್ಕದ ತಗರುಗಳೂ, ದಂಭದ ಬೊಂಬೆಗಳೂ, ಮತ್ಸರದ ಮಂಗಗಳೂ, ಮಾತಿನ ಮಲ್ಲರೂ ಆದಂದಿನಿಂದ ನಮ್ಮ ಲ್ಲಿಯ ಹಿರಿತನ-ಚೈತನ್ಯ-ಸಾಮರ್ಥ್ಧ್ಯ-ವೈಭನ ಗಳೆಲ್ಲ ಮರೆಯಾದವು. ಒಮ್ಮ ನವು ಇಮ್ಮ ನವಾಯಿತು. ಒಕ್ಕಟ್ಟು ಒಡೆ ಯಿತು. ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ಬೆಳೆಯಿತು. ಈ ವಿಷಮತೆಯನ್ನು ಅಲ್ಲಗಳೆಯಲು ನಾವು ಮರಳಿ ಅನುಭಾವ-ಸೀತಿಗಳಿಗೆಯೆ ಶರಣು ಹೋಗಬೇಕು. ಸಕ್ಕರೆಯು ಎಲ್ಲ ರಿಗೂ ಸಮನಾಗಿಯೆ ಸನಿಯಾಗಿರುವಂತೆ, ಅನುಭಾವಪಥವು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಒಂದೆ ಬಗೆಯಾಗಿ ಆನಂದದಾಯಕನಿರುವದು.
ಈ ಅನುಭಾವದ ಅಡಿಗಲ್ಲಾದ ಭಕ್ತಿಯಲ್ಲಂತೂ ಒಲವಿಗೆ ತುಂಬ ವ್ರಾಧಾನ್ಯ. ಪರಮಾತ್ಮನಲ್ಲಿಯ ಮಿಗಿಲಾದ ಪ್ರೀತಿಯೆ ಭಕ್ತಿಯು. "ಸಃ ಪರಾನುಶಕ್ತಿರೀಶ್ವರೇ » ಭಕ್ತಿಯ ಮುಕ್ತಿಯ ಜನನಿ. ಪ್ರೀತಿಯು ಎಲ್ಲ ಮಾನವರ ಸಹಜಧರ್ಮ ! ಆದುದರಿಂದ ಭಕ್ತಿಯು ಎಲ್ಲರಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ವಾದ ಸುಲಭ ಕರ್ಮ! ನಮ್ಮ ನಾಡು ಭಕ್ತಿಯ ನೆಲನೀಡು. ಭಕ್ತಿಯು ದ್ರಾವಿಡರಲ್ಲಿ ಮೊಳೆತರೂ ಬೆಳೆದುದು ಇಲ್ಲಿಯೆ. ಎಲ್ಲರಿಗೆ ಸಹಜ ಸುಲಭ ವಾದ ಈ ಭಕ್ತಿಯ ಸಮಾನ ಭೂಮಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ನಿಂತು, ಪರಮತ-ಅಸಹ ನೆಯನ್ನು ತೊರೆದು... ಬ್ರಹ್ಮ-ನಿಷ್ಣು-ಮಹೇಶ -ರಾಮ-ಕೃಷ್ಣ-ಶಿವ-ಶಂಕರ-. ಜಿನ- ಇತ್ಯಾದಿ ವಿವಿಧ ನಾಮರೂಪಗಳಿಂದ ಮೆರೆಯುವ ಪರಮಾತ್ಮನನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಕನ್ನಡಿಗರೆಲ್ಲ ಹೆಣಗಬೇಕು. ಆತನ ಅನುಭಾವವನ್ನು ಪಡೆಯ ಬೇಕು. ಇಂಥ ಹಿರಿ ಅನುಭಾವಿಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಕನ್ನಡ ಕುಲವು, ಭಾರತ ಕುಲಕ್ಕೆ ಉಜ್ವಲ ಮೇಲ್ಸಂಕ್ರಿಯನ್ನು ತೋರಿಸಬೇಕು. ಅಂದರೆ ಇಡಿ ಭಾರ ತವು ಪಾವನತೆಯ ಗುಡಿಯಾಗಿ, ಮರಳಿ ಐಹಿಕ ವಾರಮಾರ್ಥಿಕ ವೈಭವದ ಮುಡಿಯನ್ನು ಮುಟ್ಟಿ ಬಹುದು. ಇಡಿ ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿ-ಶಾಂತಿ-ಸೌಹಾರ್ದಗಳ ದಿವ್ಯ ಧ್ವಜವನ್ನು ಮೆರೆಯಿಸಬಹುದು.
ಈ ಮಹಾಕಾರ್ಯವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು ಕನ್ನಡಕುಲ ದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಬೇಕಾದರೆ ಇದೇ ಹೇಳಿದ ಮೇಕೆಗೆ ನಮ್ಮ ಲ್ಲಿ ಕನಕ-ಪ್ರರಂದರರಂಥ
ಎ ಬು ಪ್ರಭುದೇವ-ಬಸವರಂಧ ಶರಣವರರೂ, ಭರತೇಶ-ರತ್ನಾ
೨೬
ಕರರಂಥ ಅಧ್ಯಾತ್ಮ-ಭಾನುಗಳೂ ಹುಟ್ಟಬೇಕು. ಕನ್ನಡಮ್ಮನು ಇಂಥ ವರ ಪುತ್ರರ ಬರವನ್ನು ಕಾಯುತ್ತಿರುವಳು. ಅವರ ಬರವಿಗಾಗಿಯೆ ನಮ್ಮ . ಸುಮನಾಂಜಲಿ' ಯು ಆ ಪ್ರಭುವಿನ ಶ್ರೀಚರಣಗಳಲ್ಲಿ ಅರ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಇದೊಂದು ಧರ್ಮಶಿಕ್ಸಣದ ಕರಿದಾದ-ಹಿರಿದಾದ ಕೈಪಿಡಿ, ಗಾತ್ರ ಕಿರಿದು, ಗುಣ-ಜೇತನ ಹಿರಿದು. ಇದರಲ್ಲಿಯ ಹಿರಿಯರ ಮಾತು ಜ್ಯೋತಿ ರ್ಲಿಂಗ, ನುಡಿಗಳು ಸ್ಫೂರ್ತಿಯ ಕಿಡಿಗಳು. ಅವು ಅಂತರಂಗದಲ್ಲಿಯ ಕತ್ತ ಲನ್ನು-ಅಜ್ಞಾನ-ನೈರಾಶ್ಯಗಳನ್ನು-ಕಳೆಯ ಬಲ್ಲವು; ಸುಪ್ತ ಸದ್ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಸಬಲ್ಲವು; ನವ ಚೈತನ್ಯ ಉತ್ಸಾಹಗಳನ್ನು ಬೀರಬಲ್ಲವು. ಜನತೆಯನ್ನು ಜನಾರ್ದನನ ಭಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ತೇಲಿಸಬಲ್ಲವು. ಉದಯೋನ್ಮುಖ ಕನ್ನಡ ಕುವರರು ಅವನ್ನು ತಮ್ಮ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಸರಿಯಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದಲ್ಲವೇ? ಈ ಅಮರ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಮಿಂದು ಮಡಿಯಾಗಿ, ತಮ್ಮ ಪಾವನ ಭಾವಕರ್ಮ ಕುಸುಮಗಳಿಂದ ಭಗವಂತನನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿ ಆತನ ದಿವ್ಯ ಕರುಣ- ಸುಧೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದಲ್ಲವೇ? ತಾವು ಅಮರ ಜೀವವನ್ನು ಬಾಳ್ಕಿ ತಮ್ಮವರನ್ನು ಉದ್ದರಿಸ ಬಹುದಲ್ಲವೆ?
(೫)
" ಭಕ್ತಿ ಸುಮನಾಂಜಲಿ'ಯು ಸಿದ್ಧವಾಗಿ ಒಂದೂಕಾಲು ತಪವಾಯಿತು.
" ಮಿಂಚಿನ ಬಳ್ಳಿ” ಯ ಸಂಚಾಲಕರಾದ ಗೆಳೆಯ ಬುರ್ಲಿಯವರು ಇದರ ಪ್ರಕಟನೆಯ ಹೊಣೆಯನ್ನು ವಹಿಸದಿದ್ದರೆ ಇದು ಕೈಬರಹದ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ
ಹಾಗೆಯೆ ಉಳಿಯಬಹುದಾಗಿತ್ತು. ಗೆ. ಟ್ ನೆರವಿನ ಮೂಲಕವೆ ( ಸುಮನಾಂಜಲಿ: ಯು ಈ ರೂಪ ದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಕುವರರ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಬೀಳಲು ಅನುಕೂಲವಾಯಿತು. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಶ್ರಿ ಶ್ರೀ ಬುರ್ಲಿಯವರಿಗೆ ನನ್ನ ತೆ ಅವರೂ ಹಾರ್ದಿಕ ಅಭಿವಂದನೆಗಳನ್ನು ಅರ್ಬಿಸುವಕಿಂದು ನಂಬಿರುವೆ.
ಇದರಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ಗೊಂಚಲಗಳು. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಗೊಂಚಲದ ಆದಿ ಯಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಸಂಸ್ಕೃ ಸತಿಯ ಭಾಷೆಯಾದ ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿಯ ಕೆಲ ಪದ್ಯಗಳ ಮುಖಾಂತರ, ಅದರ ಮಕರಂದವನ್ನು ಅರುಹಲಾಗಿದೆ. ಮುಂದೆ ಸತ್ರುರುಷ ರಿಂದ ರಚಿತವಾದ ಪದ್ಯಗಳು. ಪದಗಳು-ವಚನಗಳು ಬಂದಿವೆ. ಈ ಬಗೆಯಾಗಿ ಹಿರಿಯರ ಅನುಭವವನ್ನು ಕನ್ನಡಿಗರೆದುರು ಇಡುವ ಅಲ್ಬಯತ್ನ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
೨೭
ಇದರಲ್ಲಿಯ ಕೆಲ ಕನ್ನಡ ಪದಗಳು ಶ್ರೀಗುರುದೇವ ರಾನಡೆಯವರ ಪದ ಸಂಗ್ರಹದಿಂದ ಆಯ್ದು ಕೊಳ್ಳಲಾಗಿವೆ. ಅವರ ಆಶೀರ್ವಾದದ ಬಲವೇ ನನ್ನ ಬರವಣಿಗೆಗೆ ಪ್ರೇರಕ ಶಕ್ತಿ. ಅವರಿತ್ತ ಬೆಳಕಿನಿಂದಲೇ ನನಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ. ಅವರಿಗೆ ನನ್ನ ಅನಂತ ವಂದನೆಗಳು. ಉಳಿದ ಪದಪದ್ಯ-ವಚನಗಳು ಹಲವಾರು ಹಿರಿಯ ಸಂತ ಕನಿಗಳ ಕೃತಿಗಳಿಂದ ಆಯ್ದವು." ಸುಮನಾಂಜಲಿ: ಯ ಪರಿ ಮಳವು ಅವರ « ಸುಮನಗಳ ವು. « ಅಂಜಲಿ” ಯ ರಚನೆಯಲ್ಲಿಯ ಗುಣ ದೋಷಗಳು ನನ್ನವು. ಅವನ್ನು ಹಿರಿಯರು ನನಗೆ ತಿಳಿಸಿದರೆ, ಮುಂದೆ ಬರಿಯಲು ಬೆಳೆಕು, ಇದ್ದುದನ್ನು ತಿದ್ದಲು ಅನುಕೂಲ. ನನ್ನ ಈ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ, ತಮ್ಮ ಕೆಲ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನೂ ಸಲಹೆಗಳನ್ನೂ ನೀಡಿದ ನನ್ನ ನಚ್ಚಿನ ಗೆಳೆಯ
ಇದ ಶ್ರೀ. ಸಂಗೋರಾಮ ಕೃಷ್ಣರಾಯರಿಗೂ, ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯ ಬಹಿರಂಗ ವನ್ನು ಕುರಿತು ಸಲಹೆಯನ್ನು ಇತ್ತದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ನನ್ನ ಮಾನ್ಯ ಗೆಳೆಯರಾದ ಪ್ರಿ. ಗೋಕಾಕ ವಿನಾಯಕರಾಯರಿಗೂ ನಾನು ತುಂಬಾ ಖುಣಿಯಾಗಿರುವೆ.
ಈ ( ಸುಮನಾಂಜಲಿ ಯನ್ನು ಒಲವಿನಿಂದ ಸ್ವೀಕರಿಸಿ, ಕನ್ನಡ ಕುಲದ ಅದೇಮೇರೆಗೆ ಭಾರತಕುಲದ :ಭಾಗ್ಯವುರುಷನಾದ ಷಡ್ಲುಣೈಶ್ಚರ್ಯ ಭಗ ವಂತನು ತನ್ನ ಹಿರಿ ಕರುಣದ ಅಮೋಘವಾದ ಮಳೆಯನ್ನು ಕರೆಯಲಿ! ಆತನ ಆ ದಿವ್ಯ ಕರುಣಾಮೃತವು ನಮ್ಮ ನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಮಹಾವುರುಷರನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸಲಿ! ಮತ್ತು ಶ್ರೀ ವಾದಿರಾಜಸ್ವಾಮಿಗಳು ಉಸುರಿದ ಮೇರೆಗೆ, ನಮ್ಮ ನಾಡವರು,
“ ಉಕ್ಕಿ ಹರಿಯ ಪೊಗಳಿ ಅವನಂಗಣದಿ ಹೊರಳಿ, ಶುಷ್ಕ ತರ್ಕಂಗಳಮೇಲೆ ಉಗುಳ್ಳಿ,” ಭಕ್ತಿಜ್ಞಾನಗಳಿಂದ, ಮೃತ್ಯು ಪಧದಿಂದ ಮರಳಿ, ಮುಕ್ತಿ ಮಾರ್ಗದಲಿನ್ನು ತೆರಳಲಿ! ಎಲ್ಲರನ್ನು ಅದೇ ದಾರಿಯಿಂದ ಒಯ್ಯಲಿ! ಇದೇ ಆತನ ಅಡಿದಾ ವರೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯ ಬಿನ್ನಹ.
ಶಾಂತಿಕುಂಜ , ಕಾರ್ತಿಕ ಹುಣ್ಣಿವೆ ತಮ್ಮ ನಿಧೇಯ ವಿಕ್ರಮಪುರ | ೧೮೭೧ ` ಅಥಣಿ ) ದಿ. ೫-೧೧-೪೯ ಮ. ಶ್ರೀ, ದೇಶಪಾಂಡೆ
ಗೊಂಚಲು ಒಂದು
ತೀ ಚರಣಗಳಲ್ಲಿ
ಪ್ರಾರ್ಥನೆ
(ಅ) ಪದಗಳು (ಆ) ಪದ್ಯಗಳು (ಇ) ವಚನಗಳು
ಮಕರಂದ
ಪೂರ್ಣಮುದಃ ಪೂರ್ಣಮಿದಂ ಪೂರ್ಣಾತ್ ಪೂರ್ಣಮುದಚ್ಯತೆ |
ಪೂರ್ಣಸ್ಯ ಪೂರ್ಣಮಾದಾಯ ನೂರ್ಣಮೇವಾನ-ಶಿಷ್ಯತೆ | all
--ಬೃಹದಾರಣ್ಯಕ
ಯತೋ ವಾ ಇಮಾನಿ ಭೂತಾನಿ ಜಾಯಂತೆ | ಯೇನ ಜಾತಾನಿ ಜೀವಂತಿ | ಯತ್ ಪ್ರಯಂತಿ ಅಭಿವಿಶಂತಿ ತದ್ದಿಜಿಜ್ಞಾಸಸ್ತ | ತದ್ ಬ್ರಹ್ಮೇತಿ | ೨ || —ತೈತ್ರಿಗೀಯ ತಮೇವ ಭಾಂತಮನುಭಾತಿ ಸರ್ವಂ |
ತಸ್ಯ ಭಾಸಾ ಸರ್ವಮಿದಂ ವಿಭಾತಿ al ಕರ
ಸಭೂಮಿಂ ಬಶ್ವತೋ ವೃತ್ವಾ- | ತೃತಿಷ್ಠ ದ ಶಾಂಗುಲಮ್ | 9 || Oa) — ಶ್ವೇತಾಶ್ವತರ ಸತ್ಯಂ ಜ್ಞ್ಞಾನಮನಂತಂ ಬ್ರಹ್ಮ | ೫ ||
— ತೈತ್ತಿರೀಯ
ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ವೈದಿಕ (೧) ಅಸತೋ ಮಾ ಸದ್ಗಮಯ ।
ತಮಸೋ ಮಾ ಜ್ಯೋತಿರ್ಗಮಯ | ಮೃತ್ಯೋರ್ಮಾ ಅಮೃತಂ ಗಮಯ !(೧॥ ಭಾವಾನುವಾದ ( ಅಸತಿನಿಂದ ಸತ್ಯದೆಡೆಗೆ | ಕತ್ತಲೆಯಿಂ ಜ್ಯೋತಿಯೆಡೆಗೆ | ಮರಣದಿಂದ ಅಮರ ಬಾಳಿನೆಡೆಗೆ ನಡೆಯಿಸೈ ।) ಡಕ ಸವತಾನಿ ವ ಆಕೂತಿಃ | ಸುಮಾನಾ ಹೃದಯಾನಿ ವಃ ॥ ಸಮಾನಮಸ್ತು ಪೋ ಮನೋ | ಯಧಾ ವಃ ಸುಸಹಾಸತಿ WS Il ಭಾವಾನುವಾದ ( ನಿಮ್ಮ ಗುರಿಯು ಸಮಾನನಿರಲಿ! ಭಾವವು ಸಮಾನನಿರಲಿ ! ಬುದ್ಧಿಯು ಸಮಾನವಿರಲಿ ! ಅಂದರೆ ನಿಮ್ಮ ಸಹಜೀವನವು ಸುಖಮಯವಾಗುವದು )
ಎ ಗ್ರಿ
ಆಜಿತಾಃ ಸ್ಯಾಮ ಶರದಃ ಶತಮ್ | ಅದೀನಾಃ ಸ್ಯಾಮ ಶರದಃ ಶತಮ್ | & ॥
ಡಿ
ಸುಮನಾಂಜಲಿ
ಭಾವಾನುವಾದ
( ನಾವು ನೂರು ವರುಷ ಗೆಲವಿನ
ಬಾಳನ್ನು ಬಾಳುವಾ ! ವೈಭದ ಬಾಳನ್ನು ಬಾಳುವಾ ! )
PE
ಸಹ ನಾವವತು । ಸಹನೌ ಭುನಕ್ತು ।
ಸಹ ವೀರ್ಯಂ ಕರವಾವಹೈ | ತೇಜಸ್ವಿ ನಾವಧೀತಮಸ್ತು ।
ಮಾ ವಿದ್ವಿಷಾವಹೈ ORT ಓಂ ಶಾಂತಿಃ ಶಾಂತಿಃ ಶಾಂತಿಃ
ಭಾವಾನುವಾದ ( ಕೂಡಿಯೆ ಬಾಳುವಾ | ಕೂಡಿಯೆ ಬೆಳೆಯುವಾ । ಕೂಡಿಯೆ ಹೊಳೆಯುವಾ | ಕಾಂತಿಯನು ತಳೆದು | ಶಾಂತಿಯನು ಬೀರುವಾ । ದ್ರೇಷವನು ಕಳೆದು ।) ಎಮು ಗ್ರ ಮು. ಪೌರಾಣಿಕ (೨) ವಕ್ರತುಂಡ ಮಹಾಕಾಯ ಸೂರ್ಯಕೋಟಿ ಸಮಪ್ರಭ । ನಿರ್ವಿಫ್ನುಂ ಕುರು ಮೇ ದೇವ ಸರ್ವಕಾರ್ಯೇಷು ಸರ್ವದಾ ! ೫ ॥
ಗಣನಾಥ ಸರಸ್ಪತೀ ಎಡ ರವಿಶುಕ್ರ - ಬ್ರಹಸ್ಪತೀನ್ । ಪಂಚೈತಾನ್ ಸಂಸ್ಕರೇನ್ನಿತ್ಯಂ ವೇದವಾಣಿ ಪ್ರವರ್ತಯೇ | ೬ ॥
ಶ್ರೀಚರಣಗಳಲ್ಲಿ ೩೩
ಮೂಕಂ ಕರೋತಿ ವಾಚಾಲಂ ಪಂಗುಂ ಲಂಘಯತೇ ಗಿರಿಮ್ । ಯರ್ತಕೃವಾ ತಮಹಂ ವಂದೇ ಪರಮಾನಂದ ಮಾಧವಂ ೭ ॥
ಓಂ ನಮ್ಮ ಶಿವಾಯ ಶಾಂತಾಯ ನಿರ್ಗುಣಾಯ ಗುಣಾತ್ಮನೇ । ಸಮಸ್ತ-- ಜಗದಾಧಾರ. - ಮೂರ್ತೆಯೆ ಬ್ರಹ್ಮಣೇ ನಮಃ ।೮॥ ಬ್ರಹ್ಮಾನಂದಂ ವರಮಸುಖದಂ ಕೇವಲಂ ಜ್ಞಾನಮೂರ್ತಿಂ ದ್ವಂದ್ವಾತೀತಂ ಗಗನಸದೃಶಂ ತತ್ತಮಸ್ಯಾದಿಲಕ್ಸ್ಯಂ | ಏಕಂ ನಿತ್ಯಂ ವಿಮಲಮಜಚಲಂ ಸರ್ವಧೀ-- ಸಾಕ್ಷಿಭೂತಂ | ಭಾವಾತೀತಂ ತ್ರಿಗುಣರಹಿತಂ ಸದ್ಗುರುಂ ತಂ ನಮಾಮಿ He ಯಂ ಶೈವಾಃ ಸಮುಪಾಸತೇ ಶಿವ ಇತಿ ಬ್ರಹ್ಮೇತಿ ವೇದಾಂತಿನಃ । ಬೌದ್ಧಾ ಬುದ್ಧ ಇತಿಪ್ರಮಾಣ ಪಟವಃ ಕರ್ತೇತಿ ನೈಯಾಯಿಕಾಃ | ಅರ್ಹಚ್ಛೇತಿ ಹಿ ಜೈನಶಾಸನಮತಿ: ಕರ್ಮೇತಿ ಮೀಮಾಂಸಕಾಃ ॥ ಸೋಯಂ ನೋ ವಿದಧಾತು ವಾಂಛಿತಫಲಂ ಶ್ರೀಕೇಶವೇಶಃ ಸದಾ । ೧೦ ॥
ಜಿವ್ಚೇ ಕೀರ್ತಯ ಕೇಶವಂ ಮುರರಿಪುಂ ಚೇತೋ ಭಜ ಶ್ರೀಧರಂ |
4೪ ಸುಮನಾಂಜಲಿ
ಪಾಣಿದ್ವಂದ್ರ ಸಮರ್ಚಯಾಚ್ಚ್ಟುತ ಕಧಾಂ ಶ್ರೋತ್ರದ್ವಯ ತ್ವಂ ಶೃಣು ॥
ಕೃಷ್ಣಂ ಲೋಕಯ ಲೋಚನದ್ವಯ ಹರೇ ರ್ಗಚ್ಛಾಂ ಬ್ರ ಯುಗ್ಮಾಲಯಂ |
ಜಿಘ್ರ ಘ್ರಾಣ ಮುಕುಂದ-ವಾದ-ತುಲಸೀಂ ಮೂರ್ಧನ್ನಮಾಥೋಕ್ಷಜಂ । ೧೧ ॥
ಸರಿ ಇತಿ
ಆಧುನಿಕ (೩) ಹೇ ಪ್ರಭೋ ಆನಂದದಾತಾ ! ಜ್ಞಾನ ಹಮ್ಮೋ ದೀಜಿಯೇ ! ಶೀಘ್ರಸಾರೇ ದುರ್ಗುಣೋಂಸೇ ದೂರ ಹಮ್ಮೋ *ೀಜಿಯೇ ॥
ಲೀಜಿಯೆ ಹಮ್ಕೋ ಶರಣ್ಮೇ
ಹಮ್ ಸದಾಚಾರೀ ಬನೇ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರೀ ವನೀರ್ಯರಕ್ಷಕ
ವೀರವ್ರತಧಾರೀ ಬನೇ I ೧೨ ॥ ( ವಿಶ್ವದೊಡೆಯ ದುರಿತಗಳನು
ದೂರ ಹೋಗಲಾಡಿಸೈ ! ಆವುದೆಮ್ಮ ಶಿವಕೆ ತಂದೆ
ಅದನು ಬೇಗ ಕರುಣಿಸೈ ॥ ಜ್ಞಾನದೀಪ ಹೊತ್ತಿಸೆಮಗೆ
ನೀರ್ಯವ ದಯವಾಲಿಸ್ಯೆ ! ಆತ್ಮಶಿವಕೆ ನಿನ್ನ ಬಯಕೆ
ಗೆಮ್ಮ ಬಾಳ ಹೊಂದಿಸೈ ॥ )
ಎ ಗ್ರಿ......
ಶೀಚರಣಗಳಲ್ಲಿ ೩8೫ (ಆ) ಪದಗಳು:
ಏಕೋಹಂ ಬಹುಸ್ಕಾಮ (೧)
(ರಾಗ ಜಯಜಯ ಹಂತಿ--ದಾದರಾತಾಳ) ಪ್ರಧಮ ಓಂ ಕರೊ ಬಿಚಾರ
ಸತ. ಚಿತ..ನಿರಂಜನ ॥ ವ॥ ವಿಶ್ವ ಸಕಲ ನಾಟಕ ಹೈ
ವಿಶ್ವನಾಧ ನಾಟ್ಯಕಾರ | ಕರತಾರ ಸೂತ್ರಧಾರ (Nol
ಭಾವಾನುವಾದ ಮೊದಲು ಪ್ರಣವರೂಪಿಯಾದ ಸಚ್ಚಿದಾನಂದ ಪರಮಾತ್ಮನ ವಿಚಾರವನ್ನು ಮಾಡಿರಿ. ಇಡೀ ವಿಶ್ವವು ಒಂದು ನಾಟಕವು. ವಿಶ್ವನಾಧನು ಅದರ ಕರ್ತಾರನು, ಸೂತ್ರಧಾರನು, ನಾಟ್ಯಕಾರನು.
Ne
ತಸ್ಯ ಭಾಸಾ ಸರ್ವಮಿದಂ ವಿಭಾತಿ (೨)
(ರಾಗ ಸಾಳೆಂಗ ರೂಪಕತಾಳ) ಆ ದೇವನ ವರಪದ್ಮವ - ನಾವಗಮಭಿವಂದಿಸುವೆವು । ಮೂದೇವರ ನಾಮಕ್ರಿಯ - ರೂಪಗಳಳಿದುಳಿದ ॥ ವ॥
ಆವನ ಲೇಶಗಳಿಂದ್ರಾ ಕ ಚ್ಯುತ-ಹರ-ವಿಧಿ-ಮುಖ ನಿರ್ಜರ ।
ಸುಮನಾಂಜಲಿ
ಆವನ ಭಾಸಾಂಶಗಳಿನ - ಶಶಿಮುಖ ತೇಜಗಳು ॥
ಆವನು ಮಹದಹಮಾದಿಯ ಬುದ್ಭುದಗಳಿಗಂಬುಧಿಯಹ | ಆವನ ಸತ್ತಾದ್ಯಂತದ - ಕೋಟಿಯ ದಾಂಟಿಹುದು !1೧॥ --ಸರ್ಸ್ಥಭೂಷಣ.
ಭಾನದಂತೆ ದೇನ (೩)
(ರಾಗ--ಸಾರಂಗ; ರುುಂಪತಾಳ) ಸಕಲಕೆಲ್ಲಕೆ ನೀನೆ । ಅಕಲಂಕ ಗುರುದೇವ । ನಿಖಿಳ ಶಾಸ್ತ್ರವು ಪೇಳುತಿರಲರಿದೆನು ॥ಪ॥
ಅವರವರ ದರುಶನಕೆ । ಅವರವರ ವೇಷದಲಿ | ಅವರವರಿಗೆಲ್ಲ ಗುರು ನೀನೊಬ್ಬನೆ |
ಅವರವರ ಭಾವಕ್ಕೆ | ಅವರವರ ಪೂಜೆಗಂ | ಅವರವರಿಗೆಲ್ಲ ದೇವ ನೀನೊಚ್ಚಿನೆ No
ಹೋರಾಟ ವಿಕ್ಕಿಸಲು | ಬೇರಾದೆಯಲ್ಲದೆ | ಬೇರುಂಟೆ ಜಗದೊಳಗೆ ಎಲೆ ದೇವನೆ ॥
ಆರು ಅರಿಯರು ನೀನು | ಬೇರಾದ ಪರಿಗಳನು ।
ಮಾರಾರಿ ಶಿವಷಡಕ್ಷರಿ ಲಿಂಗವೇ INERT --ಷಡಕ್ಟರಿ,
ಮಸೂರ
ಶ್ರೀಚರಣಗಳಲ್ಲಿ ೩೭
ಸಗುಣ ನಿರ್ಗುಣ ಸ್ವಾಮಿಗೆ ಶರಣು (೪) (ರಾಗ ಸಾಳಂಗ-ತೋಡಿ ದಾದರಾತಾಳೆ) ಅಂದಿಲ್ಲ ಸ್ವಾಮಿ ಇಂದಿಲ್ಲ । ಎಂದಿಗಾದರು ನಿಮ್ಮನಗಲಿ ನಾ ಇಲ್ಲ ವಗ
ನಿರ್ಬೈಲ ನೀನು । ನಿರ್ನಿಕಾರನು ನಾನು | ಸಗುಣರೂಪ ನೀನು । ಶರಣು ಮಾಡುವೆನಾನು ॥ ೧ ॥
ಪಂಚವದನ ನೀನು | ವಾದ ನಂಬಿದೆ ನಾನು | ಜಗಭರಿತ ನೀನು । ಜಗದ ಒಳಗೆ ನಾನು | ೨॥
ಪ್ರಣವಸ್ಪರೂಸ ನೀನು । ವರಿಸಿ ನೋಡುವೆ ನಾನು | ಗುರುಲಿಂಗ ಜಂಗಮನೀನೇ । ನಾನೂ ನೀನೇ 1೩ ॥
—ನಿಂಬರಗಿ ಮಹಾರಾಜ. REN PO
ಎಲ್ಲವೂ ನಿನ್ನಲ್ಲಿ (೫) (ರಾಗ--ಕಾಂಬೋಧಿ, ರುಂವೆ ತಾಳ) ನೀ ಮಾಯೆಯೊಳಗೊ ನಿನ್ನೊಳು ಮಾಯೆಯೊ ॥ ಪ ॥ ನೀ ದೇಹದೊಳಗೊ ನಿನ್ನೊಳು ದೇಹವೊ IRN
ಬಯಲೊಳಗೆ ಆಲಯವೊ ಆಲಯದೊಳಗೆ ಬಯಲೊ ? ಬಯಲು ಆಲಯವೆರಡು ನಯನದೊಳಗೊ |
ನಯನ ಬುದ್ಧಿಯ ಒಳಗೊ, ಬುದ್ಧಿ ನಯನದ ಒಳಗೊ ? ನಯನ ಬುದ್ಧಿಗಳೆರಡು ನಿನ್ನೊಳಗೊ ಹರಿಯೆ? ॥೧॥
ಸನಿಯು ಸಕ್ಕರೆಯೊಳಗೊ, ಸಕ್ಕರೆಯು ಸವಿಯೊಳಗೊ? ಸವಿಯು ಸಕ್ಕರೆಯೆರಡು ಜಿಹ್ವೆಯೊಳೆಗೊ |
ತ್ಲಿಲೆ ಸುಮನಾಂಜಲಿ
ಜಿಹ್ನೆ ಬುದ್ಧಿಯ ಒಳಗೊ, ಬುದ್ದಿ ಜಿಹೈೆಯ ಒಳಗೊ ? ಜಿಹ್ವೆ ಬುದ್ಧಿಗಳೆರಡು ನಿನ್ನೊಳಗೊ ಹರಿಯೆ WSN
ಕುಸುಮದೊಳು ಗಂಧವೊ, ಗಂಧದೊಳು ಕುಸುಮವೊ ? ಕುಸುಮ ಗಂಧಗಳೆರಡು ಘ್ರಾಣದೊಳಗೊ ।
ಅಸಮಭವ ಕಾಗಿನೆಲೆಯಾದಿಕೇಶನ ನಿನ್ನ ಉಸುರಲೆನ್ನೊಶವೆ ಸರ್ವವು ನಿನ್ನೊಳರಿಯೆ TT ಕನಕದಾಸ. ಎ. ದ್ರಿ...
ಸಾಲಿಸೈೈ ಆತ್ಮಾರಾನು (೬) (ರಾಗ--ಭೂಪಾಲಿ-ಧುಮಾಳಿ) ಏಳಯ್ಯಾ ಆತ್ಮಾರಾಮಾ | ಯತಿ ಮುನಿಜನ ವ್ರೇಮಾ | ಏಳಯ್ಯಾ ಘನಶ್ಯಾಮಾ ! ಎನ್ನ ಪಾಲಿಸೈ ಗುಣಧಾಮಾ ।ಪ॥
ಗುರುಕರುಣೋದಯದಲ್ಲಿ ಬೋಧಸೂರ್ಯನು ಬರಲು ।
ಮರವಿನ ಕತ್ತಲಿ ತೆರಳಿ ಬೆಳಗಾಯಿತು ಮನದಲ್ಲಿ ' !(೧॥
ವಾದ ತಾರೆಗಳಡಗಿ ವಿಕಸಿತ ಹೃತ್ಯಮಲಾಗಿ | ಸಾಧನ ಪಕ್ಷಿಗಳೂದಗಿ ಕಲಕಲಿಸುತಿವೆ ಬಹುವಾಗಿ 1೨॥
ಶೀಚರಣಗಳಲ್ಲಿ ಹ್ಮ್
ಶಮದಮವೇ ನಿಸ್ಸೀಮ ಬಿಭಿಷಣ ಸುಗ್ರೀವ ನೇಮ | ಸುಮತಿ ಶ್ರದ್ಧಾ ಪರಮಾ ಇದೊ ಬಂದರು ಜಾಂಬುವ ಹನುಮಾ 4
ಶಾಂತಿ ಸೀತೆಯು ಒಲಿದು ನಿಂತಿಹಳೆ ಕೈಮುಗಿದು | ಸಂಚಿತಾರ್ಥವನೆ ಕೊಡು ಮಹಿಪತಿಸುತಗೊಲಿದು |೪॥ ಕೃಷ್ಣರಾಯ.
೪೦ ಸುಮನಾಂಜಲಿ ಕ್ ಕ (ಆ) ಪದ್ಯಗಳು ಕ
ಚಿತ್ ಸ್ತೋತ್ರ. (೧) ವರಾನಂದ ಚಿದ್ರೂಪ ಹೃಧ್ಯಾನದೀಪ- ನಿರಾಧಾರ ನಿರ್ಲೇಪ ಸತ್ಯಸ್ವರೂವ | ಪರಂಧಾಮ ನಿಷ್ಕಾಮ ಲೋಕಾಭಿರಾಮ ನಿರಾಕಾರ ಸಾಕಾರ ಮಾಂ ಪಾಹಿ ಪಾಹಿ WO il
ಸದಾ ಜ್ಞಾನಸಿಂಧು ತ್ರಿಲೋಕಾವ್ತ ಬಂಧು ಚಿದಾಕಾಶ ಮಧ್ಯಸ್ಥ ದೇದೀಪ್ಕ ಬಿಂದು । ಬುಧೇಂದ್ರಾದಿ ಸಂಸ್ತುತ್ಯ ಆತ್ಮೇಶ ನಿಮ್ಮ ಪದಾಂಭೋಜನಂಬಿರ್ವೆಮಾಂ ವಾಹಿ ವಾಹಿ ॥೨॥
ಹರಿಬ್ರಹ್ಮ ಹರಸ್ತುತ್ಯ ಇಂದ್ರಾದಿ ಸೇವ್ಯಂ ಪರಬ್ರಹ್ಮ ನಿತ್ಯಾತ್ಮ ನಿರ್ದ್ವಂದ್ರ ನಿತ್ಯಂ ಸ್ವರೂಪಾನುಸಂಧಾನ ಬೋಧಾರ್ಯವರ್ಯ್ಯ ಸ್ಮರೇನ್ನಿತ್ಯ ಚಿನ್ಮಾತ್ರ ಮಾಂ ವಾಹಿ ಮಾಹಿ 4 ॥ —ಶಂಕರಾನಂದ, RE
ನಿತ್ಯಾನಂದ ಪರಂಜ್ಯೋತಿ. (೨) ಕನ್ನಡಿಯು ಪಳಿಯುವರ ಮನೆಯೊಳಗೆ ತಾನಿದುಃ ತನ್ನೊಳಗೆ ಮನೆಯನೆಲ್ಲವ ತೋರುವಂದದಲಿ ಪನ್ನಂಗ ಭೂಷಣನೆ ನಿಮ್ಮೊಳಗೆ ಜಗವನೆಲ್ಲವ ತಾಳಿಕೊಂಡ ಬಳಿಕ । ಇನ್ನೇನು ವೇಳ್ವೆ ಜಗದೊಳಗೆಲ್ಲ ನೀನಿರ್ದು ನನ್ನಿಯಿಂದರಿವ ಜಾಣರ್ಗೆರೂಪಂ ತೋರ್ಪ ವುನ್ನತೋನ್ನತ ಮಹಿಮ ನಿಜಲಿಂಗ ಭವಭಂಗ ಶರಣ ಜನ ಭಕ್ತಸಂಗಾ॥ ೧ ॥
ಶ್ರೀಚರಣಗಳಲ್ಲಿ ೪೧
ಹಲವು ಜಲಕುಂಭದೊಳು ಭಾನುನಿನ ಪ್ರತಿಬಿಂಬ ಗೆಲವಾಗಿ ತೋರುತಿರಿ, ಗಗನದಲಿ ರಧದಿ ರವಿ- ಸಲೆ ತೇಜದಿಂದೋರ್ವನಿರುವಂತೆ, ಪದಿನಾಲ್ಕು ಲೋಕದೊಳಗರ್ಧಿಯಿಂದ । ನೆಲೆಗೊಂಡು ಪಿಂಡಾಂಡ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದಲಿ ತುಂಬಿ ನಲಿನಲಿದು ನೀವೆ ನೀವಾಗಿರ್ದ ಜಗದೊಡೆಯ ಮಲಹರನೆ ಮಹದೇವ ನಿಜಲಿಂಗ ಭವಭಂಗ-- ಸಂಗಾ | ೨ ॥
ಆವ ಮನೆಯೊಳಗಿರ್ದ ಜ್ಯೋತಿಗಳ ಕಳೆಯೊಂದೆ ಆವ ಪಶುವಿನಲಿ ಬಹ ಕ್ಷೀರಗಳ ಸವಿಯೊಂದೆ ಆವ ನೆಲದೊಳು ಬೆಳೆದ ತಿಲದೊಳಗೆ ಬರ್ಸ ತೈಲವ ನೋಡೆ ಗುಣವದೊಂದೆ । ಆವ ಕುಲದೊಳಗಿರಲದಾವ ನಾಮದೊಳಿರಲು ಆವ ರೂವಾಗಿರಲು ಒಳಗಿಹ ಪರಂಜ್ಯೋತಿ ದೇವ ನೀನಹುದಹುದು ನಿಜಲಿಂಗ ಸಂಗಾ a
ದಧಿಯ ಮಧನಿಸಲಾಗಿ ನವನೀತ ತೋರ್ಪಂತೆ ಸುಧೆಗೋಲ ಮಧನಿಸಲು ಸಕ್ಕರೆಯುದಿಸುವಂತೆ ಮುದದಿಂದ ಚಂದನವ ತೇಯಲಾಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಗಂಧಮುಣ್ಮುನಂತೆ | ಅಧಿಕಜ್ಞಾನಾರೂಢರಾಗಿ ನಿಟ್ಟಿಸುವ ಸದು ಹೃದಯರಿಗೆ ತಾನೆತಾನಾಗಿ ಸವಿಗೊಡುವ ದಯ- ನಿಧಿಯೆ! ನಿತ್ಯಾನಂದ ನಿಜಲಿಂಗ ಭವಭಂಗ ಸಂಗಾ ENT
--ನಿಜಲಿಂಗ ತ ಕ್
ಏನು ಕರುಣಾನಿಧಿಯೊ ಸರ್ವಗತ ಹರಿಯು ? (೩) ನಿತ್ಯ ನಿಗಮಾತೀತ ನಿರ್ಗುಣ ಭೃತ್ಯವತ್ಸಲ ಭಯ ವಿನಾಶನ ಸತ್ಯಕಾಮ ಶರಣ್ಯ ಶಾಮಲ ಕೋಮಲಾಂಗ ಸುಖಿ
೪.೨
ಸುಮನಾಂಜಲಿ
ಮತ್ತನಂದದಿ ಮರ್ತ್ಯರೊಳಹೊರ ಗೆತ್ತ ನೋಡಲು ಸುತ್ತುತ್ತಿಪುನು ಅತ್ಯಧಿಕ ಸಂತೃಪ್ತ ತ್ರಿಜಗದ್ವ್ಯಾಪ್ತ ನಿರ್ಲಿಪ್ತ We
ಎಲ್ಲಿ ಕೇಳಿದರೆಲ್ಲಿ ನೋಡಿದ ರೆಲ್ಲಿ ಬೇಡಿದರಿಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ ರಲ್ಲಿ ಓಡಿದರಿಲ್ಲಿ ಆಡಿದರೆಲ್ಲಿ ಇರುತಿಹನು । ಬಲ್ಲಿದರಿಗತಿ ಬಲ್ಲಿದನು ಸರಿ- ಯಿಲ್ಲಯಿವಗಾವಲ್ಲಿ ನೋಡಲು ಯಲ್ಲ ಮಾನವನೊಲ್ಲನಪ್ರತಿಮಲ್ಲ ಜಗಕೆಲ್ಲ | ೨ ॥
ಮಳಲ ಮನೆಗಳ ಮಾಡಿ ಮಕ್ಕಳು ಕೆಲವು ಕಾಲರಲಾಡಿ ಮೋದದಿ ತುಳಿದು ಕೆಡಿಸುವ ತೆರದಿ ಲಕ್ಷ್ಮೀರಮಣ ಲೋಕಗಳ | ಹಲವು ಬಗೆಯಲಿ ನಿರ್ಮಿಸುವ ನಿ- ಶ್ಚಲನು ತಾನಾಗಿದ್ದು ಸಲಹುವ ಎಲರುಣಿಯವೊಲು ನುಂಗುವಗೆ ಎಲ್ಲಿಹುದು ಸುಖದುಃಖ
4 ಎಲ್ಲರೊಳು ತಾನಿಪ್ಪ ತನ್ನೊಳ- ಗೆಲ್ಲರನು ಧರಿಸಿಹನು ಅಪ್ರತಿ- ಮಲ್ಲ ಮನ್ಮಧ ಜನಕ ಜಗದಾದ್ಯಂತ ಮಧ್ಯಗಳ | ಬಲ್ಲ ಬಹುಗುಣ ಭರಿತ ದಾನವ ದಲ್ಲಣ ಜಗನ್ನಾಥ ವಿಠಲನು ಸೊಲ್ಲ ಲಾಲಿಸಿ ಸ್ತಂಭದಿಂದಲಿ ಬಂದ ಭಕತನಿಗೆ |೪| --ಜಗನ್ನಾಧದಾಸ
ತಿೀಚರಣಗಳಲಿ ಬೆ ಉ
ದೇನರ ದೇವ (೪) ಒಬ್ಬನಲ್ಲದೆ ಜಗಕೆ ಇಬ್ಬರುಂಟಿ? ಮತ್ತೆ ಒಬ್ಬ ಸರ್ವಜ್ಞ ಕರ್ತನು ಜಗಕೆಲ್ಲ ಒಬ್ಬನೇ ದೈವ ! ಸರ್ವಜ್ಞ We’
ಆ ದೇವ, ಈ ದೇವ, ಮಾದೇವನೆನಬೇಡ ಆ ದೇವರ ದೇವ ಭುವನ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿ ಗಾದವನೇ ದೇವ ಸರ್ವಜ್ಞ 1 ೨
ಆಗಿಲ್ಲ ಹೋಗಿಲ್ಲ ಮೇಗಿಲ್ಲ ಕೆಳಗಿಲ್ಲ ತಾಗಿಲ್ಲ ತಪ್ಪು ತಡೆಯಿಲ್ಲ ಲಿಂಗಕ್ಕೆ ದೇಗುಲವೆ ಇಲ್ಲ ಸರ್ವಜ್ಞ | ೩
ಒಂದರಾ ಮೊದಲೊಳಗೆ ಬಂದಿಹುದು ಜಗವೆಲ್ಲ ಒಂದರಾ ಮೊದಲನರಿದಡೆ ಜಗ ಕಣ್ಣ ಮುಂದೆ ಬಂದಿಹುದು ಸರ್ವಜ್ಞ | ೪
ವನಧಿಯೊಳಗಡಗಿ ತೆರಿ ವನಧಿಯೊಳಗೆಸೆವಂತೆ ಚಿನುಮಯನಿಪ್ಪ ನಿಜದೊಳು ತ್ರೈಜಗದ ಜನನ ತಾನೆಂದ ಸರ್ವಜ್ಞ 1 ೫
ತ ವನು ನವಿಲೊಳು ವಿಚಿತ್ರವನು ಗಗನದೊಳು ಸತ್ರ ಪುಷ್ಪಗಳ ವಿವಿಧ ವರ್ಣಗಳಿಂದ ಚಿತ್ರಿಸಿದರಾರು 9 ಸರ್ವಜ್ಞ | ೬
ಆನೆ ಕನ್ನಡಿಯಲ್ಲಿ ತಾನಡಗಿ ಇಪ್ಪಂತೆ ಜ್ಞಾನವುಳ್ಳರ ಹೃದಯದಿ ಪರಶಿವನು ತಾನಡಗಿ ಇಹನು ಸರ್ವಜ್ಞ 1೭
W
1
೪೪
ಸುಮನಾಂಜಲಿ
ಮಲಯಜದ ಮರದೊಳಗೆ ಸಲೆ ಗಂಧವಿಪ್ಪಂತೆ ಸುಲಲಿತವಾದಾ ಶರಣರ ಹೃದಯದಿ ನೆಲೆಸಿಹನು ಶಿವನು ಸರ್ವಜ್ಞ ಲೆ ॥
ಕ್ಷೀರದಿ ಫೃತ, ವಿಮಲ ನೀರಿನೊಳು ಶಿಖಿಯಿರ್ದು ಆರಿಗೂ ತೋರದದರಂತೆ ಎನ್ನೊಳಗೆ ಸಾರಿಹನು ಶಿವನು ಸರ್ವಜ್ಞ Il F
ವಾರಾಣಸಿಗೆ ಹೋದ ಕಾರಣವದೇನಯ್ಯ ? ತಾರಣಪುರುಷನೊಳಗಿರಲು ಅಲೆವುದಕೆ ಕಾರಣವ ಕೇಳು ಸರ್ವಜ್ಞ I ೧೦ ॥
ಹರನಾಮ ಕರೆಯದಲೆ, ಪರಶಿವನ ನೆನೆಯದಲೆ ಸ್ಮರಹರನ ಕರುಣವಿರದಲೆ, ಜಗದೊಳ- ಗಿರುವದೇ ಕಷ್ಟ ಸರ್ವಜ್ಞ. I ೧೧ ॥
ಎನ್ನ ಮನಸಿಗೆ ನೆನಹ ಪನ್ನಗಧರ ಕೊಟ್ಟಿ
ಬಿನ್ನಣದಿಂದ ಸ್ತುತಿಗೈದು ಪೊಗಳುವೆ
ಚೆನ್ನಮೂರುತಿಯ ಸರ್ವಜ್ಞ I ೧೨ ॥ —ಸರ್ವಜ್ಞ
SE ಜಗಕೆ ಅಭಯ ನೀಡು (೫)
ಜಯ ಜಯ ಕಾರುಣ್ಯಾಂಬುಧಿಯೆ ಜಯ ಜಯ ಮಂಗಲ ಮೂರ್ತಿ । ಜಯ ಜಯ ಪಾವನ ಗುಣನಿಧಿಯೆ ಜಯ ಜಯ ದೇವ ನಮೋಸ್ತು !(೧॥
ಶ್ರೀಚರಣಗಳಲ್ಲಿ ಸಚ
ಕಲಾತೀತನೆ ನಿರ್ಮಲನೆ ತೈಲೋಕ್ಕೋಜ್ಜಲ ವಾಣಿ । ಕೇವಲ ನಿಲಯನೆ ನಿರ್ಭಯನೆ
ಭಾವಿಸು ಭವ್ಯರನೊಲಿದು | ೨ ॥
ಅನ್ನವು ಶಾಸ್ತವು ಭೈಷಜವು ಮನ್ನಿಸಿ ಕೊಡುವದು ಮತ್ತೆ | ಚನ್ನಾಗಭಯವ ಮಾಡುವದು ಇನ್ನಾಗಲಿ ಜಗಕಲ್ಲ | ಷಿ || ಕಲ್ಯಾಣ ಕೀರ್ತಿ
೪೬
ಸುಮನಾಂಜಲಿ (ಇ ) ವಚನಗಳು :--
ನೋಡಿದಲ್ಲೆಲ್ಲ ನೀನೆ!
(೧) ಎತ್ತೆತ್ತ ನೋಡಿದಡತ್ತತ್ತ ನೀನೇ ದೇವಾ ! ಸಕಲವಿಸ್ತಾರದ ರೂಪು ನೀನೇ ದೇವಾ! ವಿಶ್ವತೋಚಕ್ಷು ನೀನೇ ದೇವಾ ! ವಿಶ್ವತೋಮುಖ ನೀನೇ ದೇವಾ | ನಿಶ್ವತೋಬಾಹು ನೀನೇ ದೇವಾ! ನಿಶ್ವತೋವಾದ ನೀನೇ ದೇವಾ ಕೂಡಲಸಂಗಮದೇವಾ
ಎ ಗ್ರ...
ಭಾವದ ಮರೆಯ ಬ್ರಹ್ಮ (೨) ನೆಲದ ಮರೆಯ ನಿಧಾನದಂತೆ, ಫಲದ ಮರೆಯ ರುಚಿಯಂತೆ, ಸಿಲೆಯ ಮರೆಯ ಹೇಮದಂತೆ, ತಿಲದ ಮರೆಯ ತೈಲಿನಂತೆ, ಭಾವದ ಮರೆಯ ಬ್ರಹ್ಮನಾಗಿಫ್ಪ ಚನ್ನಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನನ ನಿಲವನಾರು ಅರಿಯಬಾರದು. ಜಾ ತ್
ಮುಗಿಲ ನುರೆಯ ಮಿಂಚು
(೩) ನೆಲದ ಮರೆಯಲಡಗಿರ್ದ ನಿಧಾನದಂತೆ, ಮುಗಿಲ ಮರೆಯಲಡಗಿರ್ದ ಮಿಂಚಿನಂತೆ,
ಶ್ರೀಚರಣಗಳಲ್ಲಿ ೪೭
ಬಯಲ ಮರೆಯಲಡಗಿರ್ದ ಮರೀಚಿಯಂತೆ, ಕಂಗಳ ಮರೆಯಲಡಗಿರ್ದ ಬೆಳಗಿನಂತೆ ಗುಹೇಶ್ವರಾ ನಿಮ್ಮ ನಿಲವು ಎ ಗ್ರ ಎ...
ಮುಣಿಗಳೆ ಸೂತ್ರ (೪) ಮಣಿಗಳ ಸೂತ್ರದಂತೆ ತ್ರಿನಯನ ನೀನಿಪ್ರೆಯಯ್ಯ ಎಣಿಸುವೊಡೆ ತನು ಭಿನ್ನ ಆತ್ಮನೊಬ್ಬನೇ ಅಣುರೇಣು ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಗುಣಭರಿತ ನೀನೆಂದು
ವಣಿವುತಿವೈನಯ್ಯ ರಾಮನಾಥಾ WE GE
ಜಗದಾಧಾರ (೫) ಶರಧಿಯ ಮೇಲೆ ಧರಿಯ ಕರಗದಂತಿರಿಸಿದೆ ಅಂಬರಕ್ಕೆ ಗದ್ದುಗೆ ಬೋಡುಗೆ ಇಲ್ಲದಂತಿರಿಸಿದೆ ಎಲೆ ಮೃಡನೇ, ನೀನಲ್ಲದೆ ಉಳಿದ ದೈವಂಗಳಿಗಹುದೇ
ರಾಮನಾಥಾ ಆಜ ಇರ
ಅವ್ಯಕ್ತ (೬) ಮರದೊಳಗೆ ಮಂದಾಗ್ನಿಯ ಉರಿಯದಂತಿರಿಸಿಬೆ ನೊರೆವಾಲೊಳಗೆ ತುಪ್ಪವ ಕಂಪಿಲ್ಲದಂತಿರಿಸಿದೆ ಶರೀರದೊಳಗಾತ್ಮನಾರು ಕಾಣದಂತಿರಿಸಿದೆ
ನೀವು ಬೆರಸಿದ ಭೇದಕೆ ಬೆರಗಾದೆನಯ್ಯ ರಾಮನಾಥಾ ಜಾಈ ಸಾ
೪೮
ಸುಮನಾಂಜಲಿ
ಕೂಡಿಯೂ ಕೊಡದನ
(೭) ಈಳ, ನಿಂಬೆ, ಮಾವು, ಮಾದಲಕ್ಕೆ ಹುಳಿನೀರನೆರೆದವರಾರಯ್ಯ? ಕಬ್ಬು, ಬಾಳೆ, ಹಲಸು, ನಾರಿವಾಳಕ್ಕೆ ಸಿಹಿನೀರನೆರೆದವರಾರಯ್ಯ ? ಕಳೆವೆ ಶಾಲಿಗೆ, ಓಗರದ ಉದಕವನೆರೆದವರಾರಯ್ಯ ? ಮರುಗ, ಮಲ್ಲಿಗೆ, ಪಜ್ಜೆಗೆ,
ಪರಿಮಳದುದಕವನೆರೆದವರಾರಯ್ಯ ? ಇಂತಿ, ಜಲವು ಒಂದೆ, ನೆಲವು ಒಂದೆ, ಆಕಾಶವು ಒಂದೆ. ಒಂದೇ ಜಲವು ಹಲವು ದ್ರವ್ಯಂಗಳ ಕೂಡಿ ತನ್ನ ಪರಿ ಬೇರಾಗಿ ಹಾಗೆ ಎನ್ನ ದೇವ ಚನ್ನಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನನು ಹಲವು ಜಗಂಗಳ ಕೂಡಿಕೊಂಡಿರ್ದರೇನು? ತನ್ನ ಪರಿ ಬೇರೆ. EN oS
ಆತನ ಲೀಲೆ
(೮) ತನ್ನ ನಿನೋದಕ್ಕೆ ತಾನೆ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಸಕಲ ಪ್ರಸಂಚವನು. ತನ್ನ ವಿನೋದಕ್ಕೆ ತಾನೆ ತಿರುಗಿಸಿದ ಅನಂತ ದುಃಖಂಗಳಲಿ. ಇಂತೆನ್ನ ಚನ್ನಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನದೇವನೆಂಬ ಪರಶಿವನು, ತನ್ನ ಜಗದ್ವಿಲಾಸ ಸಾಕಾದಡೆ, ತಾನೆ ಪರಿವನದರ ಮಾಯಾಪಾಶವನು.
MS ೫
ತ್ರೀಚರಣಗಳಲ್ಲಿ ೪೯
ಮನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ನಿಲವು (೯) ಸಕಲ ವಿಸ್ತಾರದ ರೂಪು ನಿಮ್ಮೊಳಡಗಿತ್ತು ಎನ್ನ ಮನದಲ್ಲಡಗಿರ್ಪಿರಿ ಅದೆಂತಂದೊಡೆ ಕರಿ ಕನ್ನಡಿಯೊಳಡಗಿರ್ಪಂತೆ ನೀನು ಭಕ್ಕಜನ ಮನೋವಲ್ಲಭನಾದ ಕಾರಣ, ಎನ್ನ ಮನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಅಡಗಿರ್ನೆಯಯ್ಯ ಅಖಂಡೇಶ್ವರಾ ಹ
ಜೀವ ನಿಮ್ಮ ದಾನ (೧೦) ಕಾಯ ನಿಮ್ಮ ದಾನ, ಜೀವ ನಿಮ್ಮ ದಾನ ಕಾಯ ಜೀವವುಳ್ಳಲ್ಲಿಯೇ ನಿಮ್ಮ ಪೂಜಿಸದ ನಾಯಿಗಳನೇನೆಂಬೆ ಹೇಳಾ ರಾಮನಾಥಾ. Eo
ಗೊಂಚಲು ಎರಡು
ಮನೋಮಬೋದಧೆ
(ಅ) ಪದಗಳು (ಆ) ಪದ್ಯಗಳು (ಇ) ವಚನಗಳು
೫೪
ಸುಮನಾಂಜಲಿ
ಮನವೆ ಭಕ್ತಿಯ ಮಾಡುತಿಹುದು | ಮತ್ತೆ । ಮನವೆ ನಿರಕ್ತಿಯಿಂದೆಲ್ಲ ತೊರೆಯುವದು ।
ಮನವೆ ಸದ್ದುರುವ ಹೊಂದುತಿಹುದು । ಇಂಥ । ಮನವೆ ಮಾನಸಪೂಜೆಯೊಳು ರಮಿಸುವದು
ಮನವೆ ಹರವ ಸಾಧಿಸುವದು । ಒಮ್ಮೆ ।
ಮನವೆ ಯೋಗದಿ ಸಿದ್ದಿ ಹೊಂದುತ್ತಲಿಹುದು |
ಮನವೆ ಮಂತ್ರವ ಜಪಿಸುವದು । ಇಂಧ |
ಮುನನ ದೈವವ ಸ್ವತಂತ್ರದೊಳಿರಿಸುವದು ಮನವೆ ಮುದ್ರೆಯ ಸಾಧಿಸುವದು | ನಿತ್ಯ ।
ಮನವೆ ತಾರಕಬ್ರಹ್ಮದೊಳು ಬೆಕೆಯುವದು | ಮನವೆ ಮೌನದಿ ಕೂಡ್ರುವದು | ಇಂಧ |
ಮನವೆ ಆತ್ಮನ ನೆನೆದಾನಂದಿಸುವದು
ಮನವೆ ತತ್ವಗಳರಿಯುವದು | ಮತ್ತೆ |
ಮನವೆ ಸರ್ವೇಂದ್ರಿಯ ರಾಜನಾಗಿಹುದು । ಮನವೆ ಸೂಕ್ಷ ದಿ ಸುಳಿಯುವದು | ಇಂಧ ।
ಮನವೆ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡ ಪಿಂಡಾಂಡವಾಗಿಹುದು ಮನವೆ ಜ್ಞಾನವ ಸಾಧಿಸುವದು | ಖ್ಯಾತಿ ।
ಮನವೆ ಮುಕ್ತಿಯ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಆಳುವದು | ಮನವೆ ಬ್ರಹ್ಮನ ಹೊಂದುತಿಹುದು । ಇಂಧ । ಮನ ಗುರುಮಹಲಿಂಗನೊಳಗಿಹುದು
HO
| 2 ॥
| & ||
| ೪.
1 ೫ ॥
ಶಂಕರಾನಂದ
ಮನವಳಿದರೆ ಆತ್ಮನ ಅರಿವು (೯)
(ರಾಗ--ಕಾಲಿಂಗಡಾ; ಧುಮಾಳಿ ತಾಳ)
ಮನವು ನಾಶವಾಗುವನ್ನ । ಜನಿಸದಾತ್ಮಜ್ಞಾನ ಮುನ್ನ |
ಮನವನಾಶಗೈದ ವುರುಷ ಜ್ಞಾನಸಂಪನ್ನ 1
ಮನೋಬೋಧೆ
ನಿರುತನೀರುಕ್ಸೀರೊಂದಾಗಿ । ಬೆರೆತಿರು ಪರಿ ವಾಯು ಮನವು । ಎರಡು ಬೆರೆತೊಂದಾಗಿ ಚರಿಸುತಿವ್ರವದರಲಿ ॥
ಚರಿಸಲೊಂದು ಬಳಿಕಿನ್ನೊಂದು | ಚರಿಸುಕಿಹುದು ಮತ್ತಿನ್ನೊಂಮ ಚರಿಸದಿರಲು, ಸುಮ್ಮನಿರುವವೆರಡು ಒಂದಾಗಿ WO
ನಿನುತಾಷ್ಟಾಂಗಯೋಗದಿ ಸತ್ಯ । ತನುವ ದಂಡಿಸುತ್ತಲೆಷ್ಟು | ಹೆಣಗಿದರೂ ವಾಯುಸಾಧ್ಯವಾಗದೆಂದಿಗೂ |
ಮನವು ನಾಶವಾಗುವದೊಂದೆ | ಕೃಣಕೆ ಸದ್ಗುರು ಕರುಣದಿಂದ | ಮನವು ನಶಿಸಿ ಯಮನಸ್ಕವೆಂದೆನಿವುದೆಂತೆನೆ | |೨॥
ವರ ಮಾನಸ ಸರೋವರದಿ । ಭರದಿ ಮುಳುಗಿದ ವಾಯಸವು । ಪರಮುಹಂಸನಾಗುವಂತೆ, ಹೀನಮನವಿದು ॥
ಉರುತರಮೃತಕೊಳದಿಯೊಮ್ಮ । ಹರುಷದಿಂದ ಮುಳುಗಲಾಗಿ | ವರಮಾತ್ಮನಿಯಾಗಿ ನಿತ್ಯ ಬೆಳಗುತಿಪ್ಪುದು ॥ ENT
ನಾನಾ ಪುಷ್ಪಕ್ಕೆರಗುವ ಭ್ರಮರ । ತಾನೆ ಸಂಪಿಗೆ ಪುಷ್ಟಕ್ಕೆರಗಿ | ವ್ರಾಣಬಿಟ್ಟತೆರದಿ, ನಾನಾಕರ್ಮಧರ್ಮದಿ ॥
ತಾನೆ ತಿರುಗುತಿರುವ ಮನವು | ವೂರ್ಣಬ್ರಹ್ಮದಿ ಮುಳುಗಲಾಗಿ । ಹೀನ ವಿಷಯ ಮರಿತು ಮಗ್ನವಾಗುತಿರ್ಪುದು | !೪॥
ಮನವು ನಶಿಸಿ ಪ್ರಾಣೇಂದ್ರಿಯದ ಗುಣಗಳಳಿದು, ಕೆಡುವದು ಕರ್ಮ ವಣುಗ | ಸುಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಕರದ ಪ್ರಷ್ಟದಂತದು ।
ಮನವದಳಿಯಲದ್ವೈತವು ತನಗೆ ತಾನೆ ಸಿದ್ಧಿಸುವದು ಅನುಪಮದ್ವಯ ಗುರುರಂಗನು ತಾನೆಯಾಗುವ ॥ ೫ —ಶಂಕರಾನಂದ
೫೫
೫೬
ಸುಮನಾಂಜಲಿ
ನಿನ್ನಹಿತವನರಿ ಮಾನಸರಾಜನೆ (೧೦) ( ರಾಗ--ಶ್ಯಾಮಕಲ್ಯಾಣ--ದ್ವಿಜಾವಂತಿ ) ನಿನ್ನ ಹಿತಕೋಸುಗವೆ ಪೇಳುವೆ । ಎನ್ನ ಮಾನಸರಾಜನೇ ॥
ಮುನ್ನ ವಿರಕ್ತಿಯ ಧನವನಾರ್ಜಿಸು । ನಿನ್ನದಾಗಿದೆ ಮುಕ್ತಿಯು
ಸ್ಪಪ್ಪ ಪಂಥದ ರಾಜ್ಯಲಕ್ಷಿಯು | ಸ್ಪಪ್ಟ್ನದಂದದಿ ಭೋಗವು ।
ಸ್ವನ್ನದಂದದಿ ವುತ್ರ ಸತಿಯರು | ಸ್ವಪ್ನದಂದದಿ ಪ್ರಾಯವು
ದುಃಖಜನ್ಮವು ಮರಣಕಾಲದಿ । ದುಃಖಬಹುರೋಗಂಗಳಿಂ ॥
ದುಃಖ ಶತ್ರುಗಳಿಂದಲನುದಿನ | ದುಃಖಮಯ ಸಂಸಾರವು ।
ದುಃಖ ಧನವಾರ್ಜಿಸುವ ಕಾಲದಿ । ದುಃಖ ರಕ್ಷಿಪ ಕಾಲದಿ ॥ ದುಃಖ ಜೋರರು ಅಗ್ನಿ ಭಯ ಬಹು ।
ದುಃಖ ಒಬ್ಬರಿಗೀಯಲು |
ನಿತ್ಯವಲ್ಲವು ಹೆಣ್ಣು ಹೊನ್ನುಗಳ್ ನಿತ್ಯವಲ್ಲವು ಮಣ್ಣಿದು ll
ನಿತ್ಯ ಮೃತ್ಯುವು ಎನಿಸಿ ತ್ರಿಜಗವ । ನಿತ್ಯ ನುಂಗುತ ಲಿರುವದು ॥
| © I
H ೧ 1
Hl 2 I
4
| ೪ |
ನುನೋಜಬೋದೆ ೫೭
ಈಷಣತ್ರಯದಾಸೆಯಿಂದಲಿ ಘಾಸಿಯಾಗುವದೀ ಜಗಂ ॥ ಆಸೆ ಠೀಗುರುರಂಗನಲ್ಲಿಡು | ಈಶನಾಗುವೆ ಸಂತತಂ ॥ 1೫॥ ಶಂಕರಾನಂದ
ಸ ಶ್ರಬ
ತಲ್ಲಣಿಸದಿರು, ತಾಳು (೧೧) (ರಾಗ ಕೇದಾರಗೌಳ; ರುಎಂಪೆತಂಳ) ತಲ್ಲಣಿಸದಿರು ಕಂಡ್ಯ ತಾಳು ಮನವೆ ಎಲ್ಲರನು ಸಲಹುವನು ಇದಕೆ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ ॥ವ॥
ಬೆಟ್ಟದ ತುದಿಯಲಿ ವುಟ್ಟಿರುವ ಮರಗಳಿಗೆ ಕಟ್ಟೆಯನು ಕಟ್ಟಿ ನೀರೆರೆದವರು ಯಾರು? ೨ ತಾ ಹೊಣೆಗಾರನಾಗಿರಲು ಘಟ್ನಾಗಿ ಸಲಹುವನು ಇದಕೆ ಸಂಶಯಬೇಡ ೧ ॥
ಅಡೆನಿಯೊಳೆಗಾಡುವ ಮೃಗವಕ್ತಿಗಳಿಗೆಲ್ಲ ಅಡಿಗಡಿಗೆ ಆಹಾರನಿ wt ಯಾರೊ ವಡೆದ ಜನನಿಯ ತೆರದೆ ಸ್ವಾಮಿ ಹೊಣೆಗೀಡಾಗಿ ಬಿಡದೆ ರಕ್ಷಿವನಿದಕೆ ಸಂದೇಹಬೇಡ ।೨॥
ಕಲ್ಲೊಳಗೆ ಪುಟ್ಟಿ ಕೂಗುವ ಕನ್ಸಿಗಳಿಗೆಲ್ಲ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿಗಾಹಾರನಿತ್ತವರು ಯಾರೊ ? ಬಲ್ಲಿದನು ಕಾಗಿನೆಲೆಯಾದಿಕೇಶವರಾಯ ಎಲ್ಲರನು ಸಲಹುವನು ಇದಕೆ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ 2 — ಕನಕದಾಸ
೫೮ ಸುವಮನಾಂಜಲಿ
ಸತ್ಸಂಗ ಮಾಡಿ ಚಿತ್ಸುಖ ಪಡೆ (೧೨) '( ರಾಗ--ಲಾವಣಿ) ಸತ್ಸಂಗ ಮಾಡೊ ಮನವೆ ಚಿತ್ಸುಖ ನೋಡಲಿಕೆ ಅತಿಸೂಕ್ಸ್ಟ್ಮಾನಂದದ ಸುಪಧಾ । ಅತ್ಯಾನಂದ ಸದ್ಗತಿ, ಸುಮೋಕ್ಸದಾಯಕ ಹಿತದೋರಿ ಕೊಡುವ ಸದ್ದುರುನಾಧ !ಪ॥
ತೊಡಕಿ ಮಿಡಕ ಬ್ಯಾಡಾ, ಹಡಕಿ ನಿಷಯದೊಳು ಗಡಕವಾಗಿ *ಡಕ ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ |
ಕೆಡೆದು ಬಡದು ಭವಣೆಬಟ್ಟು, ಮಡದಿ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ದುಡಿದು ತಂದು ಅಡಕಿದರ ತಾವು ಕೊಡುವರೇನಾ?
ಒಡಲ ಹೊರಿಯಲಿಕ್ಕೆ ವಡದ-ಮಡಕಿಯಂತೆ ದಣಯಲಿಲ್ಲೆ ತುಡುಕಿ ಹೋಗುತಿಹುದಾಯುಷ್ಯ ಕ್ಸೀಣಾ | ನಡಕಹಾಕಿ ನೈವ ಯಮನ, ದುಡುಕಿಯೊಳಗಾಗ ಬ್ಯಾಡಾ ವಡಕೊ ಬ್ಯಾಗ ಗುರುದಯ ಕರುಣಾ IO
ಶಿಲ್ಕಿ ಮಾಯ ಮಲ್ಕಿನೊಳುು ಆಳ್ಕಿ ಆಲ್ಪರಿಯ ಬ್ಯಾಡ ಬಳ್ಳಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳು ನೀ ಸುಜ್ಜಾನ | 4 ಇಗೆ ಇರ ಕ್ಟುಲ್ಕ ಬುದ್ಧಿಗಾಗಿ, ಆಳ್ಕಿ ಕಲ್ಕಬ್ಯಾಡೊ ನೀನು ತಿಳ್ಕೊ ನಿನ್ನ ತನುವಿನೊಳಗೆ ಖೂನ |
ನುಲ್ಕಿ ಸುಟ್ಟಿ ಮಲ್ಕಿನಂತೆ, ಜನ್ಮಾಲಂಬ ತೋರಿ ನೀನು ಜಿಲ್ಕಮಲದಂತಿರನುದಿನ ।
ನಿಲ್ಕಿ ನೆಲೆಗೊಂಬುದಿದು, ತಳ್ಳು ತನ್ನೊಳ್ಗ ದೆಯೆಂದು ನಾಲ್ಕು ವೇದ ಸಾರುತಿದೆ ವೂರ್ಣ 1 ೨॥
ವ್ಯರ್ಧಗಳಿಯ ಬ್ಯಾಡೊ, ಮರ್ತ್ಯದೊಳ್ಮಾನವ ಜನ್ಮ ಗುರ್ತು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳೂ ಗುರುವಾದ ।
ಮನೋಜೋದೆ
ನಿರ್ತದಿಂದ ಅರ್ತಕೂಡಿ, ಬೆರ್ತು ಭಾವಭಕ್ತಿಯಂದ ಕರ್ತು ನಿಜಾನಂದ ಗುರುಬೋದ |
ಥರ್ಧರದಿ ತೋರಿ ವೂರ್ಣ, ಸಾರ್ಧಕ ಮಾಡುವದಿದು ತೀರ್ಥ ಸರ್ವ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರವಾದ | ಅರ್ಥಿಯಿಂದ ಪಿಡಿದು ಗುರು ಮೂರ್ತಿವಾದ ಮಹಿಪತಿ ಹಿ
ತಾರ್ಥ ವಡೆಯೊ ನಿನ್ನ ಸ ನೆ 14 1 —ಮಹಿಪತಿ
ಮುಸು ಗ) ವಾ
ನಾಮ ನೆನೆದು ಸುಖಯಾಗು (೧೩) (ರಾಗ ಮುಖಾರಿ ; ರುುಂಖೆ ತಾಳ) ಸಂಸಾರವೆಂಬ ಸಾಗರವನುತ್ತರಿಸುವೊಡೆ ಕಂಸಾರಿ ನಾಮವೊಂದು ಸಾಕು ಮನವೆ ॥ ಪ ॥ ಯತಿಯಾಗಬೇಡ ನೀ ವೈರಾಗ್ಯವನೆ ಪಿಡಿದು ವ್ರತವಮಾಡಿದೆನೆಂಬ ಹೆಮ್ಮೆ ಬೇಡ ಶ್ರುತಿಸ್ಮೃತಿಯ ನೋಡಿದೆನೆಂಬ ಚೇಷ್ಟಯು ಬೇಡ ರತಿಪಕಿಪಿತನಾಮನೊಂದೆ ಸಾಕು ಮನವೆ Now ತನುವ ದಂಡಿಸಿ ತುದಿಯ ಕೋಡುಗಲ್ಲಿನಮೇಲೆ ವನಿತೆಯನು ಬಿಟ್ಟು ತಪವಿರಲು ಬೇಡ ಅನುದಿನವು ನೀಕೊಳಗೆ ಮುಳುಗಿ ನಡುಗಲು ಬೇಡ ವನಜನಾಭನ ನಾಮ ನೆನೆ ಕಂಡ್ಯ ಮುನಿ ।೨॥ ತೀರ್ಧಯಾತ್ರೆಯ ಮಾಡಿ ಬಹುವಿಧದಿ ಬಳಲಿ ಕೃ- ತಾರ್ಧನಾದೆನೆಂಬ ಹಮ್ಮು ಬೇಡ, ವಾರ್ಥಸಾರಧಿ ಕಾಗಿನೆಲೆಯಾದಿ ಕೇಶವನ ಸಂ
ಕೀರ್ತನೆಯ ಮಾಡಿ ಸುಖಿಯಾಗೊ ಮನವೆ 4 ॥ ಕನಕದಾಸ
೫೯
೬೦ ಸುಮನಾಂಜಲಿ
ಎಲ್ಲ ಸುಖದುಃಖಗಳಲ್ಲಿ ನೆನನನ್ನು ಮರೆಯದಿರು. (೧೪) (ರಾಗ ಕಲ್ಯಾಣ; ಆಟಿ ತಾಳ) ಮಾತು ಮಾತಿಗೆ ಶಂಕರಾ | ಶ್ರೀಗುರುವೆ ಸ- | ರ್ಪೋತ್ತಮ ನೆನಬಾರದೆ ।ವ॥
ಜ್ಯೋತಿಸಂಗದಿ ಉರಿದು ಹೋಗುವ ಕರ್ಷುರದಂತೆ | ಪಾತಕರಾಶಿಯು ಉರಿದು ಹೋಗುವದಾಗಿ ।ಅ|
ಸ್ನಾನವ ಮಾಡುವಾಗ | ನೇಮದಿ ಆತ್ಮ-ಧ್ಯಾನವ ಮಾಡುವಾಗ | ಜಾಣತನದಿ ಅನ್ನ ಉಂಡು, ಗಂಗಾಮೃತ | ವಾನವ ಮಾಡುವ ಕಾಲದಿ ಮನವೇ ell
ಬಿಸಜಾಕ್ಸಿ ನೋಡುವಾಗ | ಕೂಡುತ ನಿತ್ಯ ಒಸೆದು ಮಾತಾಡುವಾಗ ಒಸುರಲಿ ಬಂದ ಸುಮಗನ ಮುದ್ದಿ ಸುವಾಗ ಹಸನಾದ ವಸ್ತಂಗಳುಡುವಾಗ ಮನವೇ | ೨॥
ಬೆಟ್ಟವನೇರುವಾಗ । ಕಾಲ್ಪೂರಿದಲ್ಲಿ । ಧಟ್ಟನೆ ಬೀಳುವಾಗ | ಅಷ್ಟಭೋಗದಿ ನಿತ್ಯಲೋಲುಪ್ತಿ ಪಡೆವಾಗ । ನಷ್ಟದಾರಿದ್ಯವು ಬಂದಾಗಲು ಮನವೇ | ವಿ ॥
ಸುಲಿವ ಕಳ್ಳನು ಬಂದಾಗ । ಘೋರಾರಣ್ಯ | ದಲಿ ವ್ಯಾಫ್ರೆ ಹರಿಯುವಾಗ | ಛಳಿಜ್ಜರ ಕೆಮ್ಮು ಉಬ್ಬಸರೋಗ ಬಂದಾಗ । ಮಳೆಗಾಳಿ ಸಿಡಿಲಿನಾರ್ಭಟದಲ್ಲಿ ಮನವೆ, ORT
ಗುರುಸೇವೆ ಗೈಯ್ಯುವಾಗ | ಶ್ರೀಗುರುಕೊಟ್ಟಿ | ಪರಮಂತ್ರ ಜವಿಸುವಾಗ ಗುರುವೆ । ಗುರುವೆ । ಕೆಲ್ಬತರುವೆ | ವಾಲಿಸು ಎಂದು ಗುರುಮಹಾಲಿಂಗನ ನೆನೆಯಲ್ಲೊ ಮನವೆ ೫ ಶಂಕರಾನಂದ
ಮನೋಬೋದೆ ೬೧
ಅನುಭಾವನಿಲ್ಲದೆ ಆನಂದನಿಲ್ಲ (೧೫) (ರಾಗ--ಪಂತುವರಾಳಿ; ಆದಿ ತಾಳ) ತೋರದು ಸುಖ ಮಾನನೇಂದ್ರ | ನೀನು । ತಾರಕಬ್ರಹ್ಮದಿ ಮುಳುಗದೆ ಸುಮ್ಮನೆ ॥ ಪ ॥
ಹರಿದಾಡುವಿಂದ್ರಿಯಕರಣಗಳನು ಕಟ್ಟಿ ಅರಿಗಳಾರ್ವರ ನೆಂಟುಮದಗಳ ಶಿರಮೆಟ್ಟಿ | ಸ್ಥಿರಕಾಯನಾಗಿ ಚಿತ್ರಾಸನದಲಿ ಕುಳಿತು ಅರುವಿಂದ ದೃಷ್ಟಿಯ ನಿಲಿಸಿ ನೋಡದೆ IO ವರ ಗಂಗೆ ಯಮುನೆ ಸಂಗಮದೊಳಗಿಳಿದು ವರಿಭವ ಕೋಟಿ ದುಷ್ಕರ್ಮವಂ ತೊಳೆದು | ವರ ನೀಲಗಿರಿ ಮಧ 5 ದಶನಾದ ತಿಳಿದು ಪರ ಬಿಂದು ರುಚಿಯೊಳು ನಲಿದು ನೀ ಮುಳುಗದೆ ೨ ॥
ವರ ಚಂದ್ರ ಸೂರ್ಯ ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ತೋರಿ ಶಿರದೊಳಗಿರುವ ವಟಿರಂಧ್ರವನೇರಿ | ಭರದಿ ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ರಾಜಿಸುತಲಿವ್ರ ವರ ಮೋಕ್ಸಾಂಗನೆ ಕೂಡಿ ಆನಂದ ಪಡೆಯದೆ i 4 I ಅನುದಿನನಾಮೋಕ್ಷಕಾಂತೆಯ ಕೂಡುತ್ತ ಕ್ಸಣಿಕವೀ ಸಂಸಾರವೆಂದನುಭವಿಸುತ್ತ । ಜನನ ವರಣನೆಂಬ ಎರಡನ್ನು ತೊಳೆಯುತ್ತ ಅನುವಮಾದ್ರಯ ಬ್ರಹ್ಮಚಿಂತನೆಗೈಯದೆ I i ದೇಹೆವಾನಿಂಬುವ ಭ್ರಾಂತಿಯ ನೀಗಿ ನೋಹಂಭಾವದಿ ಚಿತ್ತ ನಿಶ್ಚಲವಾಗಿ । ಮೋಹಮತ್ಸರ ವಾಶಗಳು ಉರಿದ್ದೋಗಿ ಮೋಹರಹಿತ ಗುರುರಂಗನೋಳ್ಪೆರೆಯದೆ 1೫ ॥ ಶಂಕರಾನಂದ
ಸುಮನಾಂಜಲಿ (ಆ) ಪದ್ಯಗಳು ದಾ
ಆತ್ಮದೇನನನೊಲಿಸು
(೬) ಎಲೆ ಮನವೆ ! ಹಿಂದೆ ನೀ ನಿಂದ್ಯ ಯೋನಿಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಳು ಬಾಳನು ಬಾಳಿ ದಣಿದಿ, ದಣಿದಿ | ಚೆಲುವ ಆತುಮನನ್ನು ಒಲವಿನಿಂದರಿಯದಲೆ ಮನಬಂದ ತೆರದಿ ನೀ ಕುಣಿದಿ, ಕುಣಿದಿ Wen]
ಅಶನ ವ್ಯಸನಗಳಲ್ಲಿ ನಿದ್ರೆಯಲಸಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮಡದಿಯೆಡೆಯಲಿ ಕಾಲ ಕಳದಿ, ಕಳದಿ | ಹೇಸಿ ನಡೆಯಿಂ ಧನದ ರಾಶಿಗಳ ಮೇಳವಿಸಿ ಜನನ ಮರಣಗಳನ್ನು ತಳೆದಿ ತಳೆದಿ | ೨
ಇನ್ನಾದರಾರಯ್ದು, ಗುಣಗಳೊಡನೆಯೆ ಕಾದು ಹಿರಿಗುರುಗಳಿಗೆ ಹೋಗು ಶರಣು, ಶರಣು । ಚೆನ್ನ ನಡೆಯನ್ನು ಗಳಿಸು ಆತ್ಮದೇವನನೊಲಿಸು ಭವದ ತಿರುಗಣಿಗೆನ್ನು ಶರಣು ಶರಣು 4
—ನಿಂಬರಿಗಿ ಮಹಾರಾಜ
ಮನೋಬೋದೆ ೬೩
ಅರಿತು ಗುರಿನಿಗೆರಗು (೭) ಏಳುತೆದ್ದು ಮನವೆ ನೀ ಒಲಿಸಿ ನಿಜ ಖೂನ ಕುಲಕೋಟಿ ಉದ್ದರಿಸುವ ನೆಲೆ ನಿಜಸ್ಥಾನ ಬೆಳಗಾಗಲಿಕ್ಕೇರಿತು ನೀ ಒಳಿತಾಗಿ ಪೂರ್ಣ ತಿಳಕೊಂಡು ಮಾಡು ಗುರುಮೂರ್ತಿಗೆ ನಮನ |೧॥
ಒಳಮುಖನಾಗರಿಯೊ ನೀ ಸುಲಲಿತ ಜ್ಞಾನ
ಆಲಸ್ಕಮಾಡದೆ ನೀ ಬ್ಯಾಗ ಒಲಿಸು ನಿಜಧ್ಯಾನ । ಧಳಧಳಗುಡುತಲ್ಯದ ಒಳಿತಾಗಿ ವೂರ್ಣ
ತಿಳಕೊಂಡು ಮಾಡು ಗುರುಮೂರ್ತಿಗೆ ನಮನ | ೨ ||
ತುಳಿಬೇಕೆಲೊ ಮನವೇ! ಮಲಿನ ಗುಣ
ಕಳಿಬೇಕು ನೋಡಳಿದು ಕರ್ಮತಮಂ ಘನ। ಕಳೆಕಾಂತಿಯುಳ್ಳ ಕರುಣಾರ್ಣವ ಸ್ವಾಮಿ ಪೂರ್ಡ
ತಿಳಿಕೊಂಡು ಮಾಡು ಗುರುಮೂರ್ತಿಗೆ ನಮನ IT
ಸಲೆ ಮೊರೆಹೊಕ್ಕು ನೀ ಸದಾ ಬಲಿಸು ಭಕ್ತಿಪೂರ್ಣ ನೆಲೆಕೊಂಡಿಶೊ ಅನುದಿನ ಸದ್ದಸ್ತು ಶರಣ
ಸಕಳ ಸುರವುತಲ್ಯದ ಬಲ್ಲ ಸ್ವಾಮಿಕರುಣ ತಿಳಕೊಂಡು ಮಾಡು ಗುರುಮೂರ್ತಿಗೆ ನಮನ ।೪॥
ಇಳಯೊೂಳಿದೇ ಸಕಳ ಪುಣ್ಯ ಶಿರೋ ನಿಧಾನ ಧಳಿಸುವದೊಂದೆ ಸುವಳಿತ ಸುದಿವ್ಯ ಘನ | ತಿಳಿಯೊ ಸುಮನವೆ ಮಹಿಪತಿ ಸ್ಟಾ ಮಿವೂರ್ಣ ಒಲುವ್ಹಾಂಗೆ ಮಾಡು ಗುರುಮೂರ್ತಿಗೆ ನಮನ ॥೫॥ --ಮಹಿವತಿ
೬೪
ಸುಮನಾಂಜಲಿ
ನಿಷಯನ ತೊರೆದು ಆತ್ಮನ ಭಾವಿಸು (೮) ಚೆನ್ನನೆ ನಿನ್ನಿಂದೀ ಕೊಳೆಯೊಡಲು ಮನ್ನಿಸಿಕೊಂಬದು ಕೇಳು | ಇನ್ನೀ ಜಗದೊಳು ತೀರ್ಥವನು
ಸನ್ನುತ ಶೀಲದಿ ಮಾಡು
ಲಕ್ಷಿತ ಚತುರಾಶೀತಿಗಳ ಲಕ್ಷ ದ ಭವದೊಳು ಬಂದು। ವೀಕ್ಸಿಸಿ ಭಾವಿಸಿ ಜಲಧಿಗತ ವಕ್ಸಿಯ ವರಿಯಂತಾದಿ ಪತಿ
ಯ ಕಾಂತಿ | ತರುಣಾಯುಷ್ಯದ ನಿತ್ಯತೆಯು ಸುರಪತಿ ಕಾರ್ಮುಕದಂತೆ
ಕೆಡದಿರು ಕೆಡದಿರು ಜೀವವೆ ನೀನು ಒಡಲೊಳು ಜಡಮತಿಯಾಗಿ ।
ಮಡಗದಿರಂತಃಕರಣವನು ಪಡೆದಮಲಾತ್ಮನೇ ಬಿಟ್ಟು
ಭಾವಿಸು ನಿನ್ನನು ನಿನ್ನೊಳಗೆ ಜೀವದಯಾಪರನಾಗಿ ಕೇವಲ ದರ್ಶನ ಜ್ಞಾನಗಳು ಭಾವನೆ ಇಲ್ಲದೊಡಿಲ್ಲ
ಹವಣಿಸಲರಿಯದೆ ನಿನ್ನೊಳಗೆ ಭವಭವದೊಳು ನೀ ನೊಂದೆ
|೧॥
|_೨॥
ull
| © ||
| ೫ ॥
ಮನೋಜೋಧೆ ೬೫
ಅವಗತನಾಗು ನಿಜಾತ್ಮನೊಳು ಭವಗಳು ಕೆಡುವವು ಮುಂದೆ | ೬ ॥
ಫಶಿವಾನಂದದ ಕಡಲೊಳಗೆ ನೆರೆ ಮುಳುಗೀಸಾಡಿ ಮಿಂದು | ಮರಿೆವುದು ವಿಷಯ ಸುಖಂಗಳನು ಬರಿದೆ ನೀ ಬಳಲದರಿನ್ನು We
ತರುಗಳ ಕಿಡಿಗಳು ದವಶಿಖಿಯ ಕರಕನು ಮಾಡುವವಂತೆ। ನಿರಘನ ನೆನೆದಡೆ ದಹಿಸುವವನು ದುರಿತವನಾಕ್ಟಣದಲ್ಲಿ | el
ನೋಮದಿವಾಕರ ಕೋಟಿಗಳ ಧಾಮವ ವಿಮುಖವ ಮಾಡಿ ಪ್ರೇಮದಿ ಮೆರೆವ ಜಿನೇಶ್ವರರ ನಾಮಸ್ಮರಣೆ ಮಾಡಿ | ೯ ||
ಅನುವಮ ಮಂಗಲ ಗುಣನಿಧಿಯ ಮನದೊಳು ಭಾವಿಸಿ ಮೆಚ್ಚಿ | ಜನನುತ ಮಂಗಳ ವಸ್ತುಗಳಿಂ ನೆನೆದರ್ಚನೆಯನು ಮಾಡು ।೧॥
—ಕಲ್ಯಾಣಕೀರ್ತಿ ಹ 83
ಸಂಸಾರ ವನೆಚ್ಚದೆ ಶೂಲಿಯ ನೆನೆ (೯) ನೀರಬೊಬ್ಬುಳಿ ನಚ್ಚಿ ಸಾರಿ ಕೆಡದಿರು ಮರುಳೆ | ಸಾರಗುಣಿಯಾಗು ! ನಿಜತಿಳಿ ! ನರುವರೊಳು | ಕಾರಣಿಕನಾಗು ಸರ್ವಜ್ಞ |೧॥
ಹಹ
ಸುಮನಾಂಜಲಿ
ಉರಗನ ಮುಖದಿ ಸಿಕ್ಕಿರುತಿಪ್ಪ ಕಪ್ಪೆ ತಾ | ಎರಗುವ ನೊಣಕೆ ಹರಿದಂತ ಸಂಸಾರ ದಿರವು ಕಾಣಯ್ಯ ಸರ್ವಜ್ಞ
ಮೃತ್ಯುದೇವತೆಯತ್ತಿ ಹೊತ್ತು ತಾನಾಡಿಸುತ | ತುತ್ತು ಇದ್ದಲ್ಲಿ ವೈದುಣಿಸಿ ಕಡೆಯಲ್ಲಿ ನೀ | ಹೊತ್ತು ಚಲ್ಲುವಳು ಸರ್ವಜ್ಞ
ಬಾಲ್ಕ್ಯಯೆನವನದೊಳೆಗೆ ಲೋಲ್ತುಪನಾಗಿ | ನೇಳುತಲಿ ಮನಿಸುತಿರಬೇದ । ಅನುದಿನ । ಶೂಲಿಯನು ನೆನೆಯೊ | ಸರ್ವಜ್ಞ
ಕಣ್ಣು ನಾಲಿಗೆ ಮನವ ಪನ್ನಗಧರಕೊಟ್ಟ | ಚನ್ನಾಗಿ ಮನವ ತೆರೆದು ಬಿಡದೆ ಶ್ರೀ ಚನ್ನನ ನೆನೆಯೊ । ಸರ್ವಜ್ಞ
| ೨ ||
| ಎ ||
| ೪ ||
!೫ ॥ ಸರ್ವಜ್ಞ
ಮನೋಬೋಧೆ ೬೭ (ಇ) ವಚನಗಳು
ಹಲ ಬಗೆಯ ಹಂಬಲ ಬಿಡು (೧೧) ಬೆಲ್ಲವ ತಿಂದ ಕೋಡಗನಂತೆ, ಸಿಹಿಯ ನೆನೆಯದಿರಾ ಮನವೇ! ಕಬ್ಬ ತಿಂದ ನರಿಯಂತೆ, ಹಿಂದಕ್ಕೆಳಸದಿರಾ ಮನವೇ! ಗಗನವನಡರಿದ ಕಾಗೆಯಂತೆ, ದೆಸೆದೆಸೆಗೆ ಹಂಬಲಿಸದಿರಾ ಮನವೇ ! ಕೂಡಲ ಸಂಗನ ಶರಣರ ಕಂಡು ಲಿಂಗವೆಂದ: ನಂಬು ಮನವೇ
ಹ ಡ್
ಶರಣರ ಕಂಕರನಾಗು (೧೨) ಒಡೆಯನ ಕಂಡರೆ, ಕಳ್ಳನಾಗದಿರಾ ಮನವೇ! ಭವದ ಬಾಧೆಯ ತಪ್ರಿಸಿಕೊಂಬರೆ, ನೀನು ನಿಯತವಾಗಿ, ಭಯ ಭರಿತನಾಗಿ, ಅಹಂಕಾರಿಯಾಗದೆ ಶರಣೆನ್ನು ಮನವೇ! ಕೊಡಲ ಸಂಗನ ಶರಣರಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿಯ ನೂನುವರೆ, ಕ*ಿಂಕರನಾಗಿ ಬದುಕು ಮನವೇ ! ಹ ಚ್
ದೇವರನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸು (೧೩) ನಿನ್ನ ಜನ್ಮದ ಪರಿಭವವ ಮರೆದೆಯಲ್ಲಾ ಮನವೇ ! ಲಿಂಗವ ನಂಬು ಕಂಡಾ ಮನವೇ ।
ಸುಮನಾಂಜಲಿ
ಜಂಗಮವ ನಂಬು ಕಂಡಾ ಮನವೇ । ಕೊಡಲ ಸೆಂಗಮ ದೇವರ ಬಿಡದೆ, ಬೆಂಬತ್ತು ಕಂಡಾ ಮನವೇ । ವಾ) ಜಸ
ಕೊಟ್ಟು ಕುದಿಯದಿರು (೧೪) ಆಡಿ ಅಳುಪದಿರಾ; ಲೇತ್ರಮಾಡಿ ಮರುಗದಿರಾ ! ಎಲೆ ಮನವೇ ! ಕೂಡಿ ತಪ್ಪದಿರಾ, ಬೇಡಿದವರಿಗೆ ಇಲ್ಲೆನ್ನದಿರಾ ಕಂಡ್ಯಾ! ನಾಡೆಮಾತು ಬೇಡ, ಸೆರಗೊಡ್ಡಿ ಬೇಡು, ಕೂಡಲ ಸಂಗನ ಶರಣರ! ಗವ
ದೇವನನ್ನಲ್ಲದೆ ಯಾರನ್ನೂ ಬೇಡದಿರು ( ೧೫ )
ಸುರರ ಬೇಡಿದರಿಲ್ಲ, ನರರ ಬೇಡಿದರಿಲ್ಲ |
ಬರಿದೆ ಧ್ರತಿಗೆಡಬೇಡ ಮನವೇ । ಆರನಾದಡೆಯೂ ಬೇಡಿ ಬೇಡಿ,
ಬರಿದೆ ಧ್ವತಿಗೆಡಬೇಡ ಮನವೇ | ಕೂಡಲ ಸಂಗಮ ದೇವನಲ್ಲದೆ,
ಆರ ಬೇಡಿದರಿಲ್ಲ ಮನವೇ।
ಸಾ ಈ ಷನ
ಜಕೊಡುನವನ್ನು ಒಂತ್ಕ್ಯುವನನು ಹರನೇ (೧೬) ಹರನೀವ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಸಿರಿಯು ಬನ್ನಲಿ ಬಕ್ಕು ಹರಿದು ಹೆದ್ದೊರೆಯು ಕೆರಿ ತುಂಬಿದಂತಯ್ಯ
ಮಸೋಬೋಡೆ ೬೯
ನೆರೆಯದ ವಸ್ತು ನೆರೆವುದು ನೋಡಯ್ಯ ಅರಸು ಪರಿವಾರ ಕೈವಾರ ನೋಡಯ್ಯ ಪರಮ ನಿರಂಜನನು ಮರೆವ ಕಾಲಕ್ಕೆ ತುಂಬಿದ ಹರವಿಯ ಕಲ್ಲು ಕೊಂಡಂತೆ ಕೂಡಲ ಸಂಗಮದೇನಾ
ಜಯ ಗ್ರ
ಸಿರಿಯ ನೆಚ್ಚಿ ಫೆಡದಿರು (೧೭) ಸಂಸಾರವೆಂಬುದೊಂದು ಗಾಳಿಯ ಸೊಡರು ಸಿರಿಯೆಂಬುದೊಂದು ಸಂತೆಯ ಮಂದಿ ಕಂಡೈಯ್ಯ ಇದ ನೆಚ್ಚಿ ಕೆಡಬೇಡ, ಸಿರಿಯೆಂಬುದ ಮರೆಯದೆ ಪೂಜಿಸು ನಮ್ಮ ಕೊಡಲ ಸಂಗಮ ದೇವನ
ಸಗ್ರಿ ರು
ಮುಪ್ಪು ಸಾವಿನ ಮುನ್ನ ದೇವನನ್ನು ಭಜಿಸು (೧೮ )
ನೆರಿ ಕೆನ್ನೆಗೆ, ತೆರೆ ಗಲ್ಲಕ್ಕೆ,
ಶರೀರ ಗೂಡುವೋಗದ ಮುನ್ನ ಹಲ್ಲು ಹೋಗಿ, ಬೆನ್ನು ಬಾಗಿ
ಅನ್ಯರಿಗೆ ಹಂಗಾಗದ ಮುನ್ನ, ಕಾಲ ಮೇಲೆ ಕೈಯ್ಯನೂರಿ,
ಕೋಲ ಹಿಡಿಯದ ಮುನ್ನ, ಮುಫ್ಟಿಂದ ಒಪ್ಪವಳಿಯ ಮುನ್ನ.
ಮೃ ತ್ಯು ಮುಟ್ಟ ದ ಮುನ್ನ, ಪೂಜಿಸು ಕಜ ಗನ: ದೇವನ
ಬಿ ಜಾರ:
೭೬೦
ಸುಮನಾಂಜಲಿ
ನಿಜವ ನಿಶ್ಚಯಿಸು (೧೯) ಎಲೆ ಮನವೇ, ನಿನ್ನ ನಿಜವ ತಿಳಿವದೆ, ಆ ನಿನ್ನ ನಿಜವ ಹೇಳುವೆ ಅದು ಕೇವಲ ಜ್ಯೋತಿ ಅದು ವರ್ಣನಾತೀತ ನೀನದನರಸುವಾಗ ನಿನಗಾವಲ್ಲಿ ನಿಶ್ಚಯ ತೋರಿತ್ತು ಅದೀಗ ನಿನ್ನ ಪರಿಪೂರ್ಣತ್ವದ ನೆಲೆ ಆ ನಿನ್ನ ನಿಜವ ನಿಶ್ಚೈಸಿ ನಿರ್ಗಮನಿಯಾದಲ್ಲಿ, ಅದೇ ಸಮ್ಯರ್ಕ ಜ್ಞಾನದ ತೋರಿಕೆ ಆ ತೋರಿಕೆಯ ಅಖಂಡ ಬೆಳಗಿನೊಳಗೆ ನೀ ನಿಮ್ಮ ಗುಹೇಶ್ವರ ಲಿಂಗನ ಚರಣವ ನರಸಿಕೊಂಡು ನಿಶ್ಚಿಂತನಾಗೆಲೆ ಮನವೇ! ತುಸ ಷಾನ
ತಾನೆ ತೋರುವ ಆಖಂಡ ಬೆಳಕೇ ನಿಜ (೨೦) ಎಲೆ ಮನವೇ ! ಎಲ್ಲಿ ಹವಣಿಸಬಾರದ ಅಖಂಡ ಬೆಳಗು ತೋರುತ್ತಿಹುದು ಅದೀಗ ನಿನ್ನ ನಿಜ. ಎಲೆ ಮನವೇ! ಆವಲ್ಲಿ ನೀನೆಂಬ ಸೆಕೆ ಹಿಂಗಿ ತಾನೆ ತೋರುತ್ತಿಹುದು, ಅದೀಗ ನಿನ್ನ ನಿಜ. ಎಲೆ ಮನವೇ! ನಿನ್ನ ನಿಜವನರಿಯಬಲ್ಲದೆ, ಅದೇ ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞಾನ ಅದೇ ಕೇವಲ ಮುಕ್ಕಿ; ಅದೇ ನಮ್ಮ ಗುಹೇಶ್ವರ ಲಿ೦ಂಗೆದನರಿವ ಸಹಜಭಕ್ತಿಯ ಕುಳ ಕಾಣಾ ಎಲೆ ಮನವೇ ! ನೀನದ ನಿಶ್ಚಯಿಸಿಕೋ ಮರೆಯದೆ.
ಎವಿ
ಕಾ
ಗೊಂಚಲು ಮೂರು
ನಡೆ-ನುಡಿ
(ಅ) ಪದಗಳು (ಆ) ಪದ್ಯಗಳು (ಇ) ವಚನಗಳು
ಮಕರಂದ
ಸ್ನ್ವದೇಹಮಾದ್ಯಂ ಸುಲಭಂ ಸುದುರ್ಲಭಂ ಪ್ಲನಂ ಸುಕಲ್ಪಂ ಗುರುಕರ್ಣಧಾ:ಂ | ಮಯಾನುಕೂಲೇನ ನಭಸ್ಪತೇರಿತಂ
ಪುಮಾನ್ಫವಾಬ್ದಿಂ ನ ತರೇತ್ಸ ಆತ್ಮಹಾ (Wel --ಕ್ರೀಭಾಗವತ p ದದ್ 03 ಸಮ್ಯಗ್ ಜ್ಞಾ 9 ನೇನ ಬ್ರಹ ಚರ್ಯೇಣ ನಿತ್ಯಂ | ೨ || —ಮಾಂಡುಕ್ಕ ದ ep ಸಿತಲ್ಯನ್ನಿ ಪ್ರಮದಿತವ್ಯಂ ಧರ್ಮಾನ್ನ ವ್ರ ುದಿತವ್ಯಂ | ವಾ ಹ ಕುಶಲಾನ್ನ ಪ್ರಮದಿತವ್ಯಂ ಭೂತ್ಯೈ ನ ಪ್ರಮದಿತವ್ಯಂ lal — ತೈತ್ತಿರೀಯ
A A ನಃ | ಬ ಥ್ರ ಕಿನ್ನು ಮೇ ಪಶುಭಿಸ್ನುಲ್ಯಂ ಕಿನ್ನು ಸತ್ಪರುಷ್ಯರಿತಿ I ©
೧೦
ನಡೆ-ನುಡಿ ೭೩
ಆಂಡ 3 ದಾಳಿ ಬಾರದ ಮುನ್ನ ಧರ್ನುನ ಕ್ಸ ಕೊಳ್ಳಿ (ರಾಗ ಭೈರವಿ ದೀವ ಚಂದಿ ತಾಳ) ಸತಾರಾ ಜನ್ಮ ದೊಡ್ಡದು ॥ ಪ ಹಾನಿ ಮಾಡಬೇಡಿ ಹುಚ್ಚವ್ಸಗಳಿರಾ iw ew I
ಕಣ್ಣು ಕೈಕಾಲು ಕಿನಿ ನಾಲಿಗೆಯಿರಲಿಕ್ಕೆ ಮಣ್ಣು ಮುಕ್ಕಿ ಮರುಳಾಗುವರೇ ! ಹೊನ್ನು ಹೆಣ್ಣಿಗೆ ಮೆಚ್ಚಿ ಹರಿನಾಮಾಮೃತ ಉಣ್ಣದೆ ಉವವಾಸ ಮಾಡುವರೇ !೧॥
ಹಾಲನ ದೂತರು ಕರಪಿಡಿದೆಳೆಯುವಾಗ ತಾಳು ತಾಳೆಂದರೆ ತಾಳುವರಿ ! ದಾಳಿ ಬಾರದ ಮುನ್ನ ಧರ್ಮವ ಕೈಕೊಳ್ಳಿ ಸುಳ್ಳಲ್ಲೊ ಸಂಸಾರ ಸುಳಿಗಾಳಿಯಂತೆ | 5 1
ಏನು ಕಾರಣ ನಮ್ಮ ಯದುಪತಿಯ ಮರೆತಿರಿ ಧನಧಾನ್ಯ ನುತ್ರರು ಕಾಯುವರೀ ! ಇನ್ನು ಆದರು ಏಕೋಭಾವದಿ ಪೂಜಿಸಿ ಉನ್ನತ ಪುರಂದರ ನಿಶಲನ ಭಜಿಸಿರಿ 12 ॥ ಪುರಂದರದಾಸ ಸ ಎ SS
ಜರೆ; ಪರರ ಹೆಣ್ಣು, ಹೊನ್ನು, ಮಣ್ಣು ಬಯಸಬೇಡ (ರಾಗ ಸಾರಂಗ, ದಾದರಾ ತಾಳ) ಹೆಣ್ಣು ಹೊನ್ನು ಮಣ್ಣುಗಳನು ಬಯಸಿ ಬಯಸಿ ಬಳಲದಿಕ್ಕಿ ॥ ಪ
೬೪
ಸುಮನಾಂಜಲಿ
ಚೆನ್ನ ದೇವ ನೀಡಿದುದೆನು ಬಳಸಿ ಬಳಸಿ ಬೆಳೆಯುತಿಕ್ಕೆ ।1ಅ॥
ತನ್ನ ಹೊನ್ನನಲ್ಲಗಳೆದು ಅನ್ಯರದನು ಬೇಡದಿಕ್ಕಿ | ತನ್ನ ಹೆಣ್ಣನುಳಿದನ್ಯರ ಕಣ್ಣನೆತ್ತಿ ನೋಡದಿರೈ WO
ಪರರ ಧೆನವು ನರಕ ಬಗೆದು ಮನದ ಮಲಿನ ಕಳೆಯುತಿರೈ | ಪರರ ನಾರಿ ತನಗೆ ಮಾರಿ ಮನದಿ ಸತತ ತಿಳಿಯುತಿಕೈ 1 ೨॥
ಹೆಣ್ಣು ಹೊನ್ನು ವೈರಿಗಳಿಗೆ ಮಣಿದು ಮಣಿದು ನಡೆಯದಿರೈ | ಸಲಿಗೆಯಿಂದ ಸುಲಿಗೆಮಾಡಿ ಹಣಿದು ಹಣಿದು ಬಿಡುತಿಹವೈೆ TER
ಮನದ ಬಯಕೆ ತಡೆಯಲಾರೆ ಜನಕೆ ಬಾಯ ತೆರೆಯದಿರೈ । ಆತ್ಮದೇನ ನೆಡೆಗೆ ಸಾರಿ ಎಲ್ಲವನು ಪಡೆಯುತಿರೈ |೪|
—ನಿಂಬರೆಗಿ ಮಹಾರಾಜ ಎಷು ಲ್ರುವ
— ಗಿಲೆ ಎ ನಾಳೆಯೆಂಬನನ ಮನೆ ಹಾಳು (ರಾಗ ಸಾಳಂಗ ಅಟಿತಾಳ) ಇಲೆಯೆಂಬವನ ಮನೆ ಹಾಳು । ನೀನು | ನಾಳೆತನಕಿರುವದು ನಿಜವೇನು ಹೇಳು (ಪ
ನಡೆ-ನುಡಿ ೭೫
ಫಣಿ ಣಭಂಗುರವೆನ್ನಿ ಸಿದೆ | ನಿನ್ನ । ತನುವು ಆಚಂದ್ರಾರ್ಕ ವಾಗಿ ನಿಲ್ಲುವದೇ! ದಿನದಿ ರೋಗದಿ ಸಾಯುತಿದೆ । ಇದನು | ಮನದೊಳಗರಿತು ಶೀಘ ದಿ ಮುಕ್ತ ನಾಗು Nex
ಹಾಳು ವಾದ ಮಾಡಬಲ್ಲೆ । ನಿನ್ನ | ಮೂಲ ತತ್ವವ ಕೆನಿಯೊಳಗೊಳ್ಲೆ |
ಖೂಳ ಕುಹಕ ವಿದ್ಯೆ ಬಲ್ಲೆ । ಎಷ್ಟು । ಹೇಳಿಯೂ ಆಶೆ ನೋಹವ ಬಿಡಲೊಳ್ಲಿ IS I
ಕೊಡಬೇಕಾದರೆ ನಾಳೆಯೆಂಬೆ | ಕಟ್ಟಿ | ಇಡಬೇಕಾದರೆ ಯೆನ್ನ ದೀಗಲೆ ಯೆಂಬೆ । ಮಡದಿ ಮಕ್ಕಳಿ ಗಿರಲೆಂಬೆ । ನಾಳೆ | ಜಡಿಯುವ ಯಮಬಭಟರುಗಳಿಗೇನೆಂಬೆ 1೩ ॥
ಬರುವಕಾಲಕ ಬದಿಗೆ, ಯ್ಕಿ । ನೀನು! ಹೊರಡುವ ಕಾಲದೊಳಗೆ ಬರಿಗೈಯ್ಯಿ | ವರರನ್ನು ಜರಿಯುವ ಚಾಯ ಇಪ! ವರ ಕಾಣದಾಡುವ ತಲೆಹುಳಿತ ನಾಯಿ |೪॥
ವಿರತಿ ಸದ್ಭಕ್ತಿಯ ತ ತಾಳು | ಕೆಟ್ಟ | 3 ಕುದಿಯುವದ್ಯಾತರ ಬಾಳು? ಸ್ಥಿ ರಮುಕ್ತಿ ಕಾಂತೆಯನಾಳು | ನಮ್ಮ! ಗುರುನುಹಾಲಿಂಗನ ವಚನವ ಕೇಳು | ೫॥ ಶಂಕರಾನಂದ
ಸುಮನಾಂಜಲಿ
ಹಾ ಜ್ ಪ್ರತಿನಿತ್ಯ ಮನನ ಶೋಧಿಸು (ರಾಗ-- ನಾದ ನಾಮಕ್ರಿಯಾ ಛಾಪು ತಾಳ) ಮನವ ಶೋಧಿಸಬೇಕು ನಿತ್ಯಾ, ದಿನ ದಿನದಿ ಮಾಡುವ ಪಾವಪುಣ್ಯದ ವೆಚ್ಚಾ ॥ಪ ॥
ಧರ್ಮ ಅಧರ್ಮ ವಿಂಗಡಿಸಿ, ಅ- ಧರ್ಮದ ನರಗಳ ಬೇರ ಕತ್ತರಿಸಿ । ನಿರ್ಮಲಾಚಾರದಿ ಬೆರಸಿ, ವರ- ಬರ್ಮಮೂರುತಿ ಪಾದಕಮಲವ ಭಜಿಸಿ IA 1
ಮನವ ಖಂಡಿಸಿ ಒಮ್ಮೆ ಮಾಣೋ, ನಿನ್ನ ತನುವ ದಂಡಿಸಿ ಪರಮಾತ್ಮನ ಕಾಣೋ ಕೊನೆಗೆ ನಿನ್ನೊಳಗೆ ನೀ ಜಾಣೋ, ಮುಕ್ತಿ ನಿನಗೆ ದೂರಿಲ್ಲವೊ ಒಂದೇ ಗೇಣೋ WS I
ಆತನವರಿಗೆ ಕೇಡಿಲ್ಲ, ಅವ ವಾತಕ ಪತಿತ ಸಂಗವ ಮಾಡ್ದನಲ್ಲ | ನೀತಿವಂತರು ಕೇಳಿರೆಲ್ಲ ನಮ ಗಾತನೆ ಗತಿ ಈವ ಪುರಂದರ ವಿಠಲ 4 ಪುರಂದರದಾಸ
ಎ ಇದಿ ಗ್ರ ಎ ಉದರ ವೈರಾಗ್ಯ ಬೇಡ (ರಾಗ-- ಪೂರ್ವೀ ಆದಿತಾಳ) ಉದರವೈರಾಗ್ಯವಿದು । ನಮ್ಮ ಪದುಮನಾಭನಲಿ ಲೇಶಭಕುತಿಯಿಲ್ಲ ॥ ಪ ॥
ನಡೆ-ನುಡಿ ೭೬೭
ಉದಯಕಾಲದಲೆದ್ದು ಗದಗದ ನಡುಗುತ । ನದಿಯೊಳು 'ಮಿಂದೆವೆಂದ್ಸೇಳುತಲಿ ||
ಮದ ಮತ್ಸರ ಮೋಹ ಒಳಗೆ ತುಂಬಿಟ್ಟುಕೊಂಡು | ಬದಿಯಲಿದ್ದವರಿಗಾಶ್ಚರ್ಯ ತೋರುವುದು ೧
ಕಂಚುಗಾರರಾ ಅಂಗಡಿಯಂದದಿ । ಕಂಚು ಹಿತ್ತಾಳಿಯ ವ್ರತಿಮೆಯ ನೆರಹಿ ॥ ಮಿಂಚಲೆನುತ ಬಹು ಜೋತಿಗಳನೆ ಹಚ್ಚಿ । ವಂಚನೆಯಲಿ ಘನ ಪೂಜೆ ಮಾಡುವದು | ೨ ||
ಕರದೊಳು ಜಪಮಣಿ ಬಾಯೊಳು ಮಂತ್ರವು | ಅರಿವೆಯ ಮುಸುಕನು ತ ಹಾಕಿ ॥ ಪರಸತಿ ಪರಧನಕಾಗಿ ಚಿಂತಿಸುತೆ । ವರನ ವೈರಾಗ್ಯದ ಮೂರ್ತಿಯೆನಿಸುವನು Ql
ಬೂಟಿಕತನದಲಿ ಬಹಳ ಭಕುತಿ ಮಾಡಿ | ನೋಟಕೆ ಇವನಿಗೆ ಸರಿಯಿಲ್ಲೆನಿಸಿ ॥ ನಾಟಕ ಸ್ತ್ರೀಯಳಂತೆ ಬಯಲ ಡಂಭವ ತೋರಿ | ಸ ಮಾರ್ಗದ ಜ್ಞಾನವಿದಲ್ಲದೆ WY
ನಾನು ಎಂಬುದು ಬಿಟ ಜ್ಞಾ ನಿಗಳೊಡೆಗೂಡಿ | ಏನೆಲ್ಲಕೆ ರೇವವೆ, ರಜೆಯೆಂದು | ಧ್ಯಾನಿಸಿ ಮೌನದಿ ಪುತಂದರ ವಿಠಲನ | ಕಾಣದೆ ಮಾಡಿದ ಕಾರ್ಯಗಳೆಲ್ಲವು 1೫॥ -ಪ್ರೆರಂದರದಾಸ
೭೮
ಸುಮನಾಂಜಲಿ
RE ದಂಭನ ತೊರೆಯಿರಿ (ರಾಗ--ಶಂಕರಾಭರಣ ಆದಿತಾಳ) ತೀರ್ಥವನು ಪಿಡಿದವರಿಲ್ಲ ತಿರುನಾಮಧಾರಿಗಳೇ ! ಜನ್ಮ । ಸಾರ್ಥಕವಿಲ್ಲದವರೆಲ್ಲ ಭಾಗವತರೇ ॥ ಪ॥
ಮೂಗ್ಬಿಡಿದು ನೀರೊಳಗೆ ಮುಳುಗಿ ಜವತಪ ಮಾಡಿ
ವೇದಶಾಸ್ತ್ರ ಪುರಾಣಗಳ... ನೋದಿ ತಿಳಿದು ॥
ಬಾಗಿ ಪರಸ್ತ್ರೀಯರಿಗೆ ಭ್ರಮಿಸಿ ಕಣ್ಣಿಡುವಂಧ | ನೀತಿ ತಪ್ಪಿದವರೆಲ್ಲ ದೇವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೇ ಕೃಷ್ಣಾ !೧॥
ಅಂಗಲಿಂಗದೊಳಿರುವ ಚಿನ್ಮಯನ ತಿಳಿಯದೆ | ಲಿಂಗಾಂಗದ ನೆಲೆಯ ಗುರುತರಿಯದೆ ॥ ಜಂಗಮಸ್ಥಾ ವರದ ಭಾವವನು ತಿಳಿಯದೆ | ಭಂಗಿ ಮುಕ್ಕುಗಳಲ್ಲ ಲಿಂಗವಂಶರಹರೇ | ೨ ||
ಅಲ್ಲಾ ಖುದಾ ಎಂದು ಆತ್ಮದಲಿ ತಿಳಿಯದೆ | ಮುಲ್ಲಾ ಶಾಸ್ತ್ರದ ನೆಲೆಯ ಗುರುತರಿಯದೆ | ಜೊಳ್ಳು ಕೂಗನು ಕೂಗಿ ಬೊಗಳಿ ಬಾಯಾರುವಂಧ | ಕಳ್ಳ ತುರುಕರಿಗೆಲ್ಲ ನೀರಸ್ತರ್ಗವುಂಟೇ ಕೃಷ್ಣಾ ॥೩4 ॥
ಹಾಸ್ಯಗಳನು ಕಲಿತು ಘಧೋಷವಸ್ತ್ರಗಳ್ಲಾಕಿ । ಆಸೆಗಳ ತೊರಿದೆವೆಂದು.ತಪಸು ಕುಳಿತು ॥
ನಡೆ-ನುಡಿ ೭೯
ವಾಸುವೆಯ ಗುರುಕೃಪಾ ಗುರುತರಿಯದಂಧ | ವೇಷಧಾರಿಗಳೆಲ್ಲ ಸನ್ಯಾಸಿಗಳಾಗಬಲ್ಲರೇ । |೪॥
ಆರು ಚಕ್ರದ ನೆಲೆಯ ಅಷ್ಟಾಂಗ ಯೋಗದಲಿ ।
ಮೂರು ಮೂರ್ತಿಯ ಮೂರು ಕಡೆಯೊಖಳಿರಿಸಿ ॥ ಮಾರನಯ್ಯ ಕಾಗಿನೆಲೆಯಾದಿ ಕೇಶವನ |
ಸಾರಿ ಭಜಿಸಿದವರಿಗೆ ಮನದ ಕೊರತೆಯುಂಟೆ ॥ ೫ ॥
ಕನಕದಾಸ ವು ಯಾ ಬೂ I ಮನ ಮೆಚ್ಚಿ ನಡೆಯಿರಿ (ರಾಗ--ಶಂಕರಾಭರಣ, ಆಟತಾಳ ) ಬಿಡು ಬಾಹ್ಯದೊಳು ದಂಭವ । ಮಾನಸದೊಳ ಗೆಡೆವಿದಿದಿರು ಶಂಭುವ ॥ ಪ ॥ ಒಡಲೊಳು ವಂಚಿಸಿ ಹೊರಗೆ ನೀ ಕೀರ್ತಿಯ ವಡೆದರೆ ಶಿವ ನಿನಗೊಲಿವನೆ ಮರುಳೆ! ue | ಜನಮೆಚ್ಚಿ ನಡೆಕೊಂಡರೇನುಂಟು ಲೋಕದಿ ಮನಮಚ್ಚಿ ನಡೆಕೊಂಬುವುದೆ ಚಂದವು । ಜನರೇನು ಬಲ್ಲರು ಒಳಗಾಗೋ ಕೃತ್ಯವ ಮನವರಿಯದ ಕಳ್ಳತನವಿಲ್ಲವಲ್ಲ wal
ಜನರು ಮೆಚ್ಚುತೆ ನಿನ್ನ ಕೈಲಾಸಕೊಯ್ವರೆ ಜನಮೆಚ್ಚದಿರೆ ಶಿವ ಬಿಡುತಿಹನೇ ! ಜನರಿಲ್ಲಿ ನಿನ್ನನು ದೊಡ್ಡಾತನೆಂದರೆ ಚಿನುಮಯ ಶಿವನೇನಲ್ಲರಿಯನೆ ಮರುಳೆ ? | ೨॥
ಆಂ
ಸುಮನಾಂಜಲಿ
ಮನದೊಳು ಶಿವತಾನೆ ಮನೆಮಾಡಿಕೊಂಡಿಹ ಮನಮೆಚ್ಚಿ ನಡೆದರೆ ಶಿವ ಮೆಚ್ಚುವ | ಮನಕಂಜಿ ನಡೆಯದೆ ಜನಕಂಜಿ ನಡೆದರಿ
ಮನದಾಣ್ಮಗುರುಸಿದ್ದ ಮರೆಯಾಗುವನಲ್ಲ ॥೩4॥ —ಸರ್ಪಭೂಷಣ SL ಮ್ಯಾ — ಪಿಷಿ -- ಕೈ, ನಾಲಿಗೆ, ಮನನ ಕಟ್ಟು
(ರಾಗ--ನಾದನಾಮಕ್ರಿಯ. ಆದಿತಾಳ) ವಾಣಿ ವಾಣಿ ಮಾಣಿ ಮೂರು
ಕಟ್ಟಿದವನು ಶಿಷ್ಟ ನಪ್ಪುನು ॥ ಪ! ವಾಣಿ ಪಾಣಿ ಮಾಣಿ ಮೂರು ಬಿಚ್ಚಿದವನು ಭ್ರಷ್ಟನಪ್ಸನು ।ಆ॥
ಸುಳ್ಳು ರಕ್ಕು ಚಾಡಿ ಕುಹಕ ವಾಡಬೇಡ ವಾಕ್ಕಿನಿಂದ | ಒಳ್ಳ ನುಡಿಯ ಮಂತ್ರ ಧ್ಯಾನ ಬಿಡಲು ಬೇಡೆ ಮನಸಿನಿಂದ ।(೧॥
ಕಳವು ಹಿಂಸೆ ಕೊಲೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಡ ಹಸ್ತದಿಂದ | ಸಲಿಗೆಯಿಂದ ಬೇಡಿದರೆ ನೊಡುವ ಶಂಭು ದೈಢದಿ ನಂಬು ।೨॥
ನೋಹ ಬಿಡು ಕಾಮಿನಿಯರ ಕೂಟದಲ್ಲಿ ನೋಟದಲ್ಲಿ | ಮೋಹನಿಡು ಗುರುರಂಗನ ಅಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಮನಸಿನಲ್ಲಿ ೩ ಶಂಕರಾನಂದ
ನಡೆ-ನುಡಿ ೧
ಎ ೨೪ ಬಲ್ಲವರಲಿ ಬಿಲ್ಲಾಗಿ ತಸುನುನನ ತಿದ್ದು (ರಾಗ`-- ಕಾಂಬೋದಿ ರುಂಂಖೆತಾಳ.) ಇದು ಭಾಗ್ಯವಿದು ಭಾಗ್ಯವಿದು ಭಾಗ್ಯವಯ್ಯ । ವದುಮನಾಭನ ವಾದ ಭಜಿಸೆ ಸುಖವಯ್ಯ ॥ಪ॥
ತಲ್ಲಾಗಿರಲು ಬೇಕು ಭವ ತೆರೆಯೊಳಗೆ | ಬಿಲ್ಲಾಗಿರಲು ಬೇಕು ಬಲ್ಲವರೊಳಗೆ || ಮೆಲ್ಲನೆ ಮಾಧವಗೆ ಮನವ ಮುಟ್ಟಸಬೇಕು | ಬೆಲ್ಲವಾಗಲು ಬೇಕು ಬಾಂಧವರೊಳಗೆ !(೧॥
ಬುದ್ಧಿಯಿಂ ತನುಮನವ ತಿದ್ದಿಕೊಳ್ಳಲು ಬೇಕು । ಮುದ್ದಾಗಬೇಕಯ್ಯ ಮುನಿಯೋಗಿಗಳಿಗೆ ॥
ಸಿದ್ಧಜನರಬ್ಭಿಯೋಳ್ ಮೀನಾಗಿರಲು ಬೇಕು | ಶುದ್ಧನಾಗಿರಬೇಕು ಕರಣತ್ರಯಗಳಲಿ | ೨॥
ವಿಷಯಭೋಗ ತೃಣಕೆ ಉರಿಯಾಗಲು ಬೇಕು । ನಿಶಿದಿನವು ಶ್ರೀಹರಿಯ ನೆನೆಯ ಬೇಕು ॥ ವಸುಧೀಶ ಪುರಂದರ ವಿಠ್ಠಲರಾಯನ | ಹಸನಾದ ದಾಸರ ಸೇವಿಸಲು ಬೇಕು ೩ —ಫುರಂದರದಾಸ
೧೧
೮೨ ಸುಮನಾಂಜಲಿ ಎಣಿ ಸ (ಆ) ಪದ್ಯಗಳು:
[೧೦] ಜರೆಯ ಮುನ್ನ ಹರಿಯ ಹಡೆ ಅಮೃತತ್ವವು ಬೇಕೆಂದೊಡೆ ಅಮೃತ ಸಮ ಶಮೆಯ ದಮೆಯ ಶಾಂತಿಯನಾರ್ಜಿಸು । ಅಮೃತೇಶನ ಸತ್ಕೃಪೆಯಿಂ ದಮೃತತ್ವವು ವ್ರಾಪ್ತಿಯಪ್ಪುದು ಸತ್ಯಂಸತ್ಯಂ New] ಪ್ರರುಷನ ದೇಹಕೆ ರೋಗವು ಜರಿ ಮರಣಗಲದಲೆ ಕಾದುಕೊಂಡಿರುವದರಿಂ | ಜರಿಯಾವರಿಸುವ ವೂರ್ವದಿ ವರಮುಕ್ತಿಂಗೆತ್ನಗೈವನುತ್ತಮನೆನಿವಂ | ೨॥ ಮರಣ ಸಮೀಪಿಸಿದಾಗಳ್ ನೆರೆಮುಕ್ತಿಯ ಪಡೆನೆನೆನಲು, ಉರಿಯುವ ಮನೆಯ | ತ್ವರಿತದಿ ಬಾವಿಯ ತೋಡಿಸಿ ವರ ಜಲದಿಂ ತಣಿಪೆನೆಂಬಂ ಮೂರ್ಯನ ಸಾವ ಧರೆಯೊಳು ಯೌವನ ಕಾಲದಿ ವರಧನವಾರ್ಜಿಸಲು ಯತ್ನಗೈಯ್ಯುವ ಚಂದದಿ । ಮರಿಯದೆ ಯಾವನ ಕಾಲದಿ ವರಮುಕ್ತಿಗೆ ಯತ್ನಗೆಯ್ವ ಜಾಣನು ಜಗದೊಳ್ |೪॥ —ಶಂಕರಾನಂದ
ಕಂ ನ
a [೧೧] ಅಧಿಕಾರಿ ಮುಮುಕ್ಸು ದುಃಖ ಬೆರೆಯದ ಸುಖವದಾರಿಗೆ । ಸಿಕ್ಕುವದು ಶುಕಯೋಗಿ ? ಮರ್ಕಟ | ಸೊಕ್ಕಿ ಕೀಲನು ಕಿತ್ತು ಬಿಸುಟಿಂದಧಲಿ, ಮಧುಫೃತವ ॥
ನಡೆ-ನುಡಿ
ಇಕ್ಕಿ ನೆಕ್ಕಲು ಖಡ್ಗಧಾರಿಗೆ | ಸಿಕ್ಕಿ ನಾಲಗೆ ಸೀಳುವಂದದ |। ಲುಕ್ಕಿ ವಿಷಯಸುಖಕ್ಕೆಳಸಿ ಕಡುದುಃಖಬಡುತಿಹರು ।೧॥
ಏನು ಕಲಿತೊಡದೇನು ? ಯತ್ನದ | ಲೇನು ಮಾಡಿದೊಡೇನು? ಸರ್ವವು | ಕಾನನದ ಬೆಳದಿಂಗಳಂದದಿ ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿಹುದು ॥
ಸ್ವಾನುಭವ ಸುಜ್ಞಾನನಿಲ್ಲದ । ಮಾನವನು ಬದುಕಿದೊಡದೇನವ | ಶ್ವಾನಶೂಕರರಂತೆ ಹೊಟ್ಟೆಯ ಹೊರಿದುಕೊಂಡಿಹನು ೨
ಬಲ್ಲವರ ಬೆಸಗೊಂಬ; ಶಾಸ್ತ್ರದೊ । ಳುಳ್ಳ ಸಾರವ ತಿಳಿವ; ಸಾಧುಗ । ೪ಲ್ಲಿ ಸಂಗವ ವಡೆವನವರಾಚರಣೆಯಲಿ ನಡೆವ ॥
ಸಲ್ಲಲಿತ ಸದ್ವಾಸನೆಗಳನು । ಮೆಲ್ಲನಭ್ಯಾಸವನು ಮಾಡುವ । ನೊಳ್ಳಿತಹ ಮಾರ್ಗದಲಿ ನಡೆದು ಮುಮುಕ್ಸುವೆನಿಸುವನು ॥ ೩4 ॥
ತರುಣಿಯರು ತನ್ನಿದಿರೊಳೆಸೆದಿರೆ | ಕುರುಡನಂತಹ; ಪರರ ನಿಂದೆಯ |। ನೊರೆಯಲನ್ಯರು ಬಧಿರನಂದದಿ ಕೇಳನದನೊಲಿದು ॥
ಕರವಿಕಲನಂದದಲಿ ಓರಿದಹ । ಪರರ ಧನವನು ಹಿಡಿಯ, ದುಷ್ಟರು । ಜರಿಯೆ ತನ್ನನು ಮರಳಿ ಜರಿಯ; ಮುಮುಕ್ಷು ನೋಡೆಂದ ॥ ೪ ॥
ತನಯ ಕೇಳಧ್ಯಾತ್ಮವಾಸನೆ | ಯನವರತ ಶಾಸ್ತ್ರಾರ್ಧ ಚಿಂತನೆ | ಘನವಿವೇಕ, ವಿರಕ್ತಿ ಸದ್ಗುಣ ವೃತ್ತಿ ಸತ್ಸಂಗ ॥
ಲಷ
೪೪ ಸುಮನಾಂಜಲಿ
ಅನಘ ಗುರುಶುಶ್ರೂಷೆ ಮೊದಲಾ | ದಿನಿತು ಸದ್ವರ್ತನೆಯೊಳೊಂದಿಹ । ಮನುಜನೇ ತತ್ವಾಧಿಕಾರಿ ಮುಮುಕ್ಸುವೆನಿಸುವನು 1೫ ॥ --ಮುಹಾಲಿಂಗರಂಗ
[೧೨] ಇಹಪರಂಗಳ ಚಿಂತೆ ಸದರ ಸುಖವವೆ ತಾನನುಭವಿಸುವೆನೆಂಬು | ದದಕಿಹಪರಚಿಂತೆ ಬೇಕು ॥ ಇದಿರನರಿಯಬೇಕು ತನ್ನನರಿಯಬೇಕು | ಚದುರು ಬೇಕೆಂದು ವಾಡಿದರು NeW
ಎರಡುಗಣ್ಣಿಂದ ಲೋಕವ ನೋಡಬೇಕು ತ । ನ್ನಿರವ ಸುಜ್ಞಾನ ದೃಷ್ಟಿಯೊಳು | ತಿರುಗಿ ನಿಟ್ಟಿ ಸಬೇಕು ಮುಕ್ಕಣ್ಣಗಲ್ಲದೆ | ಲ್ಲರಿಗೆ ಬಹುದೆ ಸುಖಸಿದ್ಧಿ | ೨॥
ವರಸತಿಯರ ಕೂಡ ನುಡಿದಾಡಬೇಕೊಮ್ಮೆ | ಸರಸತಿಯೊಳು ನುಡಿ ಬೇಕು ॥ ಪರಸತಿಯೊಳು ಮೌನ ಮುಕ್ತಿಸಲೆಧ್ಯಾನ | ವಿರಬೇಕು ನಾಲ್ಕೊಗ ಬೇಕು ಫಗ
ಮೈಯ್ಯ ಸುಖಕೆ ಮರುಳಾಗಿ ತಮ್ಮಾತ್ಮನ । ಸಯ್ಯನರಿಯದೆ ಭೋಗಿಪುದು ॥ ಉಯ್ಯ ಕೈವಿಡಿದು ತಂಡುಲವೆ ಬಿಸುಟ ಮರು- । ಳಯ್ಯರ ಮಾರ್ಗವೇನತ್ತ YN
ನಡೆ-ನುಡಿ ೮೫
ಈ ಗುಣವಾಗುಣ ಬೇಕೆನಲೇಕಾತ್ಮ | ಯೋಗನಿಡಿದ ಭೋಗಿಗಳಿಗೆ ॥ ಹೋಗಂದರೆ ಹೋಗದೆಯ್ಯರುತಿಹವು ಮ- । ಹಾಗುಣಗಳು ತಮ್ಮ ತಾವ 1೫ ॥
ಪರುಷದ ಮಣಿಯೊಂದು ಕೈಯೊಳುಳ್ಳವಗೆಲ | ಸಿರಿಗಳು ತಾವೇ ಬಂದಿರವೇ ॥ ಪೊರ ಬೊಮ್ಮದನುಭವವೊಂದುಳ್ಳೆರವನಿಗೆ । ದೊರಕದ ದೊಡ್ಡಿತೊಂದುಂಟೆ ?॥ ।೬॥ ರತ್ನಾಕರ
[ ೧೩] ತನು ಸುಖನ ತೊರೆದು ಆತ್ಮಸುಖನ ಪಡೆ ಯ ಶಕ್ತಿಯ ತನುಸುಖಕಾಗಿ ಕೆಡಿಸದೆ । ಒಯ್ಯಾರದಿಂದಾತ್ಮಸುಖಕೆ | ಕಾಯವ ತಪಸಿ ಗೊಡ್ಡಿದರವರಿ ಮಹಾ- । ರಾಯರಿಂದೆನು ಮನಮೆಚ್ಚಿ [New
ಸ್ರ
ವ್ರಾಯ ತಗ್ಗದ ಮುನ್ನ ಕಾಯ ಜಗ್ಗದ ಮುನ್ನ | ಸ್ತ್ರೀಯರು ಮಕ್ಕಳೆಂದೆಂಬ 1
ಮಾಯಿ ಮುತ್ತದಮುನ್ನಯೆಚ್ಚರಬೇಕೆಂದು | » ವಾಯವ ನೋಡಿದರವರು ul
ಹೆಣ್ಣಹಿಡಿದ ಮೇಲೆ ಹೊನ್ನ ಹಿಡಿಯಬೇಕು । ಮಣ್ಣ ಹಿಡಿಯಬೇಕು ಸಹಜ ॥ ಹೆಣ್ಣು ಹೊನ್ನು ಮಣ್ಣುವಿಡಿದಾತ್ಮರಿಲ್ಲರು । ಮಣ್ಣುವಿಡಿದ ಲೋಹದಂತೆ | 4
೮೬
ಸುಮನಾಂಜಲಿ
ಹೆಣ್ಣ ಸೋಂಕದ ಮನ ಪುಟವೇರುತಿಹುದದು । ಹೆಣ್ಣ ತೋಳ್ಪಲೆಗೆ ಬಿದ್ದಾಗ ॥ ಪೊಣ ಸೊಣ್ಣನೆ ಹಾರುವೆರಳೆ ಮೋಸದಿಕಾಲು ।
ಾ9ಾ
ಕಣ್ಣಿಗೆ ಸಿಲುಕಿದಂತಹುದು | ೪ ||
ಬೊಟ್ಟಿನುನಿತು ಸುಖಕಾಗಿ ದುಃಖವನೊಂದು । ಬೆಟ್ಟಿದನಿತನುಂಬರಕಟಾ ||
ಬಿಟ್ಟರೆ ವಿಷಯವ ಬೆಟ್ಟದನಿತೊಂದು । ಬೊಟ್ಟಿ ನಸ್ಟಿಹುದು ಭವಾಬ್ಧಿ | ೫ ||
ಕಿಚ್ಚು ನೀರಿಂದ ನಂದುವುದದು ನಯ್ಯಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ವುದಂತೆ ಕಾಮಾಗ್ಗಿ ॥ ಸಚ್ಚಿದಾನಂದಾತ್ಮರಸದಿ ನಂದುವುದದು- ।
ಹೆಚ್ಚುವುದಬಲೆಯರಿಂದ | ೬ ॥| ರತ್ನಾಕರ ಜಾ [೧೪ ] ಸದಾಚಾರ ಸ್ವರೂಪ
ಗುರುಗಳಿಗೆ ಹಿರಿಯರಿಗೆ ಶಿರಬಾಗಿ ಎರಗಿದರೆ । ನರಸುರರೊಲಿದು ಸಿರಿಸುರಿದು ಕೈಲಾಸ | ಕರತಲಾಮಲಕ ಸರ್ವಜ್ಞ !೧॥
ಅನ್ನವನು ಇಕ್ಕುವದು, ನನ್ನಿಯನು ನುಡಿಯುವದು । ತನ್ನಂತೆ ಪರರ ಬಗೆದಡೆ ಕೈಲಾಸ | ಬಿನ್ನಣವಕ್ಕು ಸರ್ವಜ್ಞ 1 ೨ ॥
ಸತ್ಯವೆಂಬುದು ತಾನು ನಿತ್ಯದಲಿ ಮೆರೆದಿಹುದು । ಮಿಥ್ಯ ಸತ್ಯವನು ಬೆಕೆದರೂ ಇಹಪರದಿ । ಸತ್ಯಕ್ಕೆ ಜಯವು ಸರ್ವಜ್ಞ 4
ನಡೆ-ನುಡಿ ೮೭
ಮಣ್ಣು ವ ದೈವ, ಹೊನ್ನು ಬಿಟ್ಟವ ದೈವ । ಹೆಣ್ಣ ದ ಟ್ಬರವ ದೈವ | ಜಗಕೆ ಮು- ಕೃಣ್ಣನೇ ದೈವ ! ಸರ್ವಜ್ಞ He ॥
ಬಿಟ್ಟ ರೆಬಿ
ಆಡದೆ ಮಾಡುವನು ರೂಢಿಯೊಳಗುತ್ತಮನು । ಆಡಿ ಮಾಡುವನು ಮಧ್ಯಮನಧಮ ತಾ |
ಇಡಿ ಮಾಡದವನು ಸರ್ವಜ್ಞ !೫॥ —ಸರ್ವಜ eg
ಳಆ
ಸುಮನಾಂಜಲಿ
( ಇ) ವಚನಗಳು:
(೨೧) ಸತ್ಯ (ಆಸತ್ಯ) ವಿಚಾರ
ದೇವಲೋಕ ಮರ್ತ್ಯಲೋಕವೆಂಬುದು
ಬೇರಿಲ್ಲ ಕಾಣರೋ ! ಸತ್ಯವ ನುಡಿವುದೇ ದೇವಲೋಕ
ಅಸತ್ಯವ ಬುಡಿವುದೇ ಮರ್ತ್ಯಲೋಕ ಆಚಾರವೇ ಸ್ವರ್ಗ ಅನಾಚಾರವೇ ನರಕ
ಇದಕ್ಕೆ ನೀವೇ ಪ್ರಮಾಣ ಕೂಡಲ ಸಂಗಮ ದೇವಾ
( ೨೨ ) ಅಂತರಂಗ (ಬಹಿರಂಗ) ಶುದ್ಧಿ ಕಳಬೇಡ, ಕೊಲಬೇಡ, ಹುಸಿಯ ನುಡಿಯಲು ಬೇಡ ಮುನಿಯ ಬೇಡ, ಅನ್ಯರಿಗೆ ಅಸಹ್ಯ ಪಡಬೇಡ ತನ್ನ ಬಣ್ಣಿಸಬೇಡ, ಇದಿರು ಹಳಿಯಲು ಬೇಡ ಇದೇ ಅಂತರಂಗದ ಶುದ್ಧಿ, ಇದೇ ಬಹಿರಂಗದ ಶುದ್ಧಿ ಇದೇ ನಮ್ಮ ಕೂಡಲ ಸಂಗಮ ಡೇನರನೊಲಿಸುವ ಪರಿ
(೨೩) ದಯವೇ ಧರ್ಮದ ಮೂಲ ದಯವಿಲ್ಲದ ಧರ್ಮವದಾವುದಯ್ಯ ಇ ದಯವಿರಬೇಕು ಸಕಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ! ದಯವೇ ಧರ್ಮದ, ಮೂಲವಯ್ಯ ! ಕೂಡಲ ಸಂಗನು ದೇವರಂತಲ್ಲದೊಲ್ಲನಯ್ಯ ।
ನಡೆ-ನುಡಿ ೮೯
(೨೪) ಪರಧನ (ಪರಸ್ತ್ರೀ) ಯರಿಗಂಜು ಹರಿವ ಹಾನಿಗಂಜೆ, ಉರಿಯ ನಾಲಿಗೆಗಂಜೆ ಸುರಿಗೆಯ ಮೊನೆಗಂಜೆ ಒಂದುಕಂಜುವೆ, ಒಂದಕ್ಕಳಕುವೆ ವರಸ್ತಿ ಪರಧನ ವೆಂಬ ಜೂಬಿಂಗಂಜುವೆ ಮುನ್ನಂಜದ ರಾವಣನೇ ವಿಧಿಯಾದ ? ಅಂಜುವೆನಯ್ಯಾ ಕೂಡಲ ಸಂಗಮ ದೇವಾ
( ೨೫ ) ತನ್ನ ಕೋಪ ತನ್ನನ್ನು ಸುಡುನದು
ಕಗ ಮುನಿವರಿಗೆ ಜಾ:ಮುನಿಯ ಲೇಕಯ್ಯ?
) ವಿ
ತನುವಿನ ಕೋವ, ತನ್ನ ಹಿಲಯತನದ ಕೇಡು ಮನದ ಕೋಪ, ತನ್ನ ಅರುವಿನ ಕೆ
ಮನೆಯೊಳಗಣ ಕಚ ನ ತನ್ನ ಮನೆಯ ೨ ಸುಟ್ಟಿಲ್ಲದೆ ಇಶಿಹುತಿ ಬೇವುದೆ 'ಕೂಡಲ ಸಂಗಮ ಜ್
( ೨೬) ಸ್ತುತಿ ನಿಂದೆಗಳನು ಸಹಿಸು
ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೊಂದು ಮನೆಯಮಾಡಿ,
3 ಳಯ ರ್ದಬ
ಕ್ಯ ನಾಚಿದಡೆಂತ ಲಿ ಫೇ
ಥಿ
ಛಿಫ್ರ,
೯೦
ಸುವಂನಾಂಜಲಿ
ಸ್ತುತಿ ನಿಂದೆಗಳು ಬಂದೊಡೆ, ಮನದಲ್ಲಿ ಕೋಪವ ತಾಳದೆ, ಸಮಾಧಾನಿಯಾಗಿರಬೇಕು
( ೨೭) ಡಾಂಭಿಕರಿಗೆ ದೇವನೊಲಿಯ
ಜನಮೆಚ್ಚು ಶುದ್ಧನಲ್ಲದೆ, ಮನಮೆಚ್ಚು ಶುದ್ದನಲ್ಲವಯ್ಯ !
ನುಡಿಯಲ್ಲಿ ಜಾಣನಲ್ಲದೆ, ನಡೆಯ. ಲ್ಲಿ ಜಾಣನಲ್ಲವಯ್ಯ ವೇಷದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕನಲ್ಲದೆ, ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಅಧಿಕನಲ್ಲವಯ್ಯ
ಧನದೊರಕದೆ ನಿಸ್ಸೃಹನಭಲ್ಲದೆ, ಧನ ದೊರಕಿ ನಿಸ್ಸೃಹನಲ್ಲವಯ್ಯ
ಏಕಾಂತದ್ರೋಹಿ, ಗುಪ್ತವಾತಕಿ, ಯುಕ್ತಿಶೂನ್ಯರಿಗೆ, ಸಕಳೇಶ್ವರ ದೇವರು, ಒಲಿ ಒಲಿ ಎಂದೊಡೆ,
ಎಂತೊಲಿವನಯ್ಯ ?
( ೨೮) ಶೀಲ ನೇಮಗಳು
ವರಧನವೊಲ್ಲ ದಿವ್ರುದೆ ವ್ರತ,
ವರಸ್ತ್ರೀಯ ಕೂಡದಿವ್ಪುದೇ ಶೀಲ ಸರ್ವಜೀವ ಕೊಲ್ಲದಿಸ್ಟುದೇ ನೇಮ
ತಧ್ಯವ ಮಿಧ್ಯವ ತಿಳಿದಿಪ್ಸ್ಟುದೇ ನಿತ್ಯನೇಮ ಇದು ಈ ಶಾನ್ಯ ಮೂರ್ತಿ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ಲಿಂಗಕ್ಕೆ
ಸಂದೇಹ ವಿಲ್ಲದ ವೃತ
(೨೯) ನಿಷಯ ವಿಷದಿಂದನಿನೇಕೆಹಾನಿ ವಿಷಯದ ಪಿತ್ತ ತಲೆಗೇರಿದಲ್ಲಿ, ವಿವೇಕವೆಂಬ ದೃಷ್ಟಿ ನಷ್ಟವಾಗಿ, ವಶುಪತಿಯ ನೆನಹು ಕೆಟ್ಟು, ಮತಿಮಂದ ವಾದಲ್ಲಿ, ಮಂತ್ರದ ನಿನಹುಂಟೇ ಹೇಳಾ ರಾನುನಾಥಾ !
ನಡೆ-ನುಡಿ ೯೧
(೩೦) ಹೆಣ್ಣು ಹೊನ್ನನ್ನು ಬಯಸದೆ ದೇನರ ದಾಸನಾಗು ಪರವಧುವ ನೆನೆಯದೆ, ಪರಧನವ ತುಡುಕದೆ, ಪರದೈವ ದಿಚ್ಛೆ ನಡೆಯದೆ, ಗುರುಲಿಂಗ ಜಂಗಮಕ್ಕೆ ವರದಾಸನಾದಾತನೆ, ಧರೆಮೂರಕ್ಕೆ ಗುರುನಾಗಿವ್ಸನೈ ರಾಮನಾಥಾ
ಗೊಂಚಲು ನಾಲ್ಕು
ಸಂತರ ಸಂಗ
(ಅ) ಪದಗಳು (ಆ) ನದ್ಯಗಳು (ಇ) ವಚನಗಳು
ಮಕರಂದ
ವದನಂ ಪ್ರಸಾದ ಸದನಂ ಸದಯಂ ಹೃದಯಂ ಸುಧಾಮುಚೋ ವಾಚಕ |
ಕರಣಂ ನರೋವಕರಣಂ ಯೇಸಾಂ ಕೇಸಾಂ ನತ ನಂದ್ಯಃ |೧|
ಜಾಡ್ಯ ಧಿಯೋಹರತಿ ನಿಂಚತಿ ವಾಚಿ ಪತ್ಯೆಂ ಮಾನೋನ್ನತಿ ದಿಶತಿ ಪಾಸಮಪಾಕರೋತಿ |
ಚಿತ್ತಂ ವ್ರಸಾರಯತಿ ದಿಕ್ಷು ತನೋತಿ ಕೀರ್ತಿಂ
ಸತಂ ಕಥಯ ಕಿಂನಕರೋತಿ ಪೂಂಸಾಂ | ೨ ||
Me ಗತಿಃ ಗಂಗಾ ಪಾನಂ ಶಶೀ ತಾಪಂ ದೈನ್ಯಂ ಕಲ್ಪತರುಸ್ತಥಾ | ಸಾಪಂ ತಾಪಂ ಚ ಬೃನ್ಯಂ ಚ ಹಂತಿ ಸಂತಾ ಮಹಾತ್ಮನಃ . Iu
ನಾಹಂ ವಸಾಮಿ ವೈಕುಂಫೆ | ಯೋಗಿನಾಂ ಹೃದಯ ರನೌ | ಮದ್ಭ ಕ್ರಾಯತ್ರ ಗಾಯಂತಿ | ತತ್ರ ಶಿಸ್ಟಾಮಿ ನಾರದ | ೪ ||
ಸಂತರ ಸಂಗ
೨... ೨೦೫% ಸಂತರ ಸಂಗನ ಸಂಪಾದಿಸು (ರಾಗ. ಕಾಂಬೋದಿ; ಆಟತಾಳ) ಹರಿದಾಸರ ಸಂಗವಿರಬೇಕು | ಪರಮಜ್ಞಾನಿಗಳ, ಸಂಪಾದಿಸಬೇಕು
ಅತಿಜ್ಞಾನಿಯಾಗ ಬೇಕು ।
ಹರಿಕಥೆ ಕೇಳಬೇಕು |
ಯತಿಗಳಪಾದಕ್ಕೆ ಎರಗಬೇಕು ॥ ಸತಿಸುತರಿರಬೇಕು |
ಅತಿಮೋಹ ಬಿಡಬೇಕು ।
ಮತಿಯೆಂದು ಬಿಡದೆ ಹರಿವೂಜಿಸರಸಂಗ
ನಡೆಯಾತ್ರೆ ಯನಬೇಕು | ನುಡಿಸೇವೆ ಯನಬೇಕಾು ।
ಬಿಡದೆ ಹರಿವೂಜೆಯ ಮಾಡಬೇಕು || ಅಡಿಗಡಿಗೆ ನೆನೆಯಬೇಕು |
ಹರಿಗಡ್ಡ ಬೀಳಬೇಕು |
ಬಿಡದೆ ಹರಿಭಜನೆ ಮಾಡುವವರಸಂಗ
ಏಕಾಂತ ಕೊಡಬೇಕು ।
ಲೋಕಾಂತ ಬಿಡಬೇಕು ।
ಶೋಕೈಕನಾಧನ ಭಜಿಸಬೇಕು ॥
ಸಾಕು ಸಂಸಾರವೆಂದು ।
ಕಶುಲಾತಿ ಬಿಡಬೇಕು ।
ಶ್ರೀಕಾಂತ ಪುರಂದರ ವಿಠಲ ದಾಸರ ಸಂಗ
೪೫
ua ll
|| @& |1| —ಪುಕಂದರೆದಾಸ
೯೬
ಸುಮನಾಂಜಲಿ
ಎ ರಿತ್ತಿ ಕೆಲ್ಪತರುನಿಗೂ ಮಿಗಿಲಾದುದು (ರಾಗ-- ಬಿಹಾಗ ರುುಂಪೆತಾಳ) ಸಜ್ಜನರ ಸಂಗ ನ್ವಹಿತಕೆ ಸುಖಸನ್ಮತ ಹೆಜ್ಜೆಗೆ ಎದರಿಡುತದೆ ಅಮೃತಾ | ವ॥ ಗಂಗೆಯೊಳು ಮುಳುಗಿ ತಾ ಮಿಂದರ್ಟೋಗುದುವಾನ ಹಾಂಗೆಂದಿಗಲ್ಲ ಸಜ್ಜನವ್ರತಾವ ಕಂಗಳಿಂದಲಿ ಕಂಡರ್ಲೋಗುವದು ತಾ ವಾವ ಸಂಗಸುಖದಲಿ ಸರ್ವ ವುಣ್ಯ ವಿ lal ಚೆಂದ್ರ ಶೀತಳದೊಳು ನಿಂದರ್ಫೋಗುದು ತಾವ ಎಂದೆಂದಿಗ್ಬಾಂಗಲ್ಲ ಸಜ್ಜನ ಸಮೀಪ | ಒಂದೆ ಮನದಲಿ ನೆನೆದರ್ದಿಂಗಿ ಹೋಗುದು ತಾವ ವಂದಿಸಿದರವ ಮೂರು ಲೋಕ ಕಾಪ | ೨ || ಕಲ್ಪ ತರುವಿಗೆ ಕಲ್ಪಿಸಿದರ್ರೋಗುದು ದೈನ್ಯ ಒಲುಮಿಂದ್ಹಾಗಲ್ಲ ಸದ್ಗುರು ಸುವುಣ್ಯ । ಕಲ್ಪಿಸದೆ ಕೊಡುವದಿದು ನೋಡಿಘನತಾರ್ಕಣ್ಯ ಸಲಹುತೀಹ್ಯ ಮಹಿಪತಿ ಗಿದೆವೆ ಧನ್ಯ | ೨. | ಇಷ್ಟ ೦.3. ಹ ಹ್ ಸಂತರಿಂದಲೇ ಪರಮಾನಂದ (ರಾಗ ಸಾವೇರಿ; ರುುಂಂಪೆತಾಳ) ಹರಿ ಭಕುತರ ದರುಶನವು ಅತಿಹರುಷವು ॥ವ॥ ಹರಿ ನೆನೆವರಾ ನೆರೆಯು ನವನಿಧಾನದ ಕೆರೆಯು ಹರಿಸ್ಮರಿಸುವರ ಮರಿಯು ವಜ್ರ ವರಿಯು | ಹರಿಭಜಿಸುವರ ನೆರಿಯುನಿಜಘನಾತ್ಮದ ರುರಿಯು ಹರಿಮಹಿಮರಾ ಕರೆಯು ಪರಮಾನಂದ ಥೆರೆಯು ual
ದಕ್ಕಿ
ಸಂತರ ಸಂಗ
ಹರಿಶರಣರಾ ನುಡಿಯು ಕರುಣದಮೃತದ್ದನಿಯು ಹರಿಯ ದಾಸರ ನಡೆಯು ನಿಲ್ಲುಕಡಿಯು । ಹರಿ ಭಕ್ತರಿದ್ದೆಡೆಯು ಸ್ರಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರದ ಧಡಿಯು ಹರಿ ಮಹಿಮರಾ ಕಡಿಯು ಕ್ಯಾದಿಗ್ಲೊಡಿಯು | ೨॥/
ಹರಿ ಭಕ್ಕರಾ ಸಂಗ ಸ್ನಾನ ಗಂಗಾ ತುಂಗ ಹರಿ ಮಹಿಮರಾ ಅಂಗ ಆತ್ಮರಂಗ | ಹರಿ ಪರಮಾನಂದ ಗುರು ಕರುಣಾಕೃವಾಂಗ ತರಳ ಮಹಿಪತಿ ಭವಭಯದ ಭೃಂಗಾ 4
—ಮಹಿಪತಿ
೨೦೮೨ ಶರಣರ ಸೇನೆಯಲ್ಲಿರಿಸು (ರಾಗ ಮಲಹರಿ, ರುಂಂಪೆ ತಾಳ) ಹರನೆ ನಾ ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿ । ವರವ ಬೇಡುವೆನೊಂದೆ । ಶರಣರಿಗೆ ಭೃತ್ಯನಾ ಗಿರಿಸೆನ್ನನು | ಪ॥ ಅವರಲ್ಲಿ ಶಿವನಿಹನು |। ಶಿವನಿರ್ದೊಡಲ್ಲಿ ತಾ- | ತವೆ ಸಕಲ ಶರಣಗಣ ಮೆರೆದಿವ್ಪುದು ॥ ಅವರ ಅಂಗಳ ನಿತ್ಯ । ಶಿವಲೋಕ ವಾಗಿಹುದು | ಅವರ ಘನಕಿನ್ನೇನ ಸರಿಯಕಾಣೆ Wel
ಅವರ ಕಿಂಕರನಾಗಿ | ಅವರ ವಾದವ ತೊಳೆದು | ಅವರ ಪಡುಗೆಯ ಬೆಳಿಗಿ ತೊಳೆದು ತಂದು ॥
ಅವರ ಹಾವುಗೆ ವಿಡಿದು । ಅವರಡಿಗಳನು ಒರಸಿ । ಅವರಿಚ್ಛೆಯೊಳಗಿರ್ಪ ವರವ ಶಿವನೆ | ೨ ॥
೪೭
೯೮
ಸುಮನಾಂಜಲಿ
ಅವರುಂಡು ಮಿಕ್ಕುದನು | ಅವರುಟ್ಟು ಬಿಟ್ಟುದನು | ಅವರುಗಿದ ತಾಂಬೂಲವ ಸವಿದು ನಾನು ॥
ಅವರಂಗಳವ ಗುಡಿಸಿ | ಅವರ ಬಾಗಿಲಕಾಯ್ದು । ಅವರ ಕೀಳಲಿ ಸೇರಿಕೊಂಡಿರ್ಪುದ
ಅವರ ಎತ್ತಾಗಿ ನಾ । ನವರ ತೊತ್ತಾಗಿ ನಾ- | ನವರ ಪಶುವಾಗಿ ನಾ ಸುಖದಿರ್ಪದ ॥
ಅವರ ಬಾಗಿಲೊಳಿರ್ಪ । ತವೆ ಸೊಣಗ ನಾನಾಗಿ ॥ ಅವರ ಚರಣದ ಧೂಳಿ ತೊಡೆದಿರ್ವುದ
ಶಿವ ನಿಮ್ಮ ಘನದಿಂದ । ಅವರ ಘನವತ್ಯಧಿಕ | ಅವರಂಗಳ ದ್ವಿತೀಯ ಕೈಲಾಸವು ॥
ಅವರ ನಾ ಭವ ಭವದಿ । ತವೆ ಬಿಡದೆ ಇರ್ವುದನು 1 ಶಿವ ಷಡಕ್ಟರಿ ವರನೆ ಪಾಲಿಸೆನಗೆ
॥ &॥
| ೪ ॥
1 ೫ ॥ — ಪಡಕ್ಟರಿ
ಸಂತರ ಸಂಗ
( ಆ) ಪದ್ಯಗಳು:--- [ ೧೫ ] ಸತ್ಸಂಗ ವಿಸ್ತಾರ ಸತ್ಸಂಗವೆಂದರದು ಸಜ್ಜನರ ಸಂಗವೈ ತನಗಿಂತ ವರಗುಣದವರ ಸಂಗವು ಸದ್ಗುರುಗಳಿತ್ತ ನಾಮದ ನೆನವು ಸತ್ಸಂಗ ಉಸಿರಲದನುಸುರುವದು ಸತ್ಸಂಗ !1೧॥
ನಿಚ್ಚ ಸದೃಸ್ತುವಿನ ಅನುಭಾವ ಸತ್ಸಂಗ ಇದರ ಅನುಸ-ಧಾನವದುವೆಯಿಹುದು ಅಚ್ಯುತನ ಸಂಗದಿಂದಚ್ಯುತನು ತಾನಾಗಿ ಸಚ್ಚರಿತರಾಗಿ ವಾರಾಗುತಿಹುದು | ೨ ॥
--ನಿಂಬರಗಿ ಮಹಾರಾಜ
ಮಸಗಿ
[೧೬] ಅದರ ಅನೋಹಘ ಹರಿಣಾಮ ಕೆಂಡ ಕಾಣದೆ ಮುಟ್ಟಿದರು ಸರಿ | ಕಂಡು ಮುಟ್ಟಿಲು ದಹಿಸಲಿವುದೆ । ಪುಂಡರೀಕ ದಳಾಯತಾಕ್ಷನ ವಿಮಲ ವದಪದ್ಮಾ ॥
ಉಂಡುಣುಗಳೆಂದೆನಿಪ ಭಕ್ಕರಂ | ಹಿಂಡು ನೋಡಿದ ಮಾತ್ರದಲಿ ತನು । ದಿಂಡುಗೆಡಹಿದನರನ ಪಾವನಮಾಳ್ಪರಾಕ್ಷಣದಿ !೧॥
ಈ ನಿಮಿತ್ತ ಪುನಃ ಪುನಸ್ಸು । ಜ್ಞಾನಿಗಳ ಸಹವಾಸ ಮಾಡು ಕು- । ಮಾನವರ ಕೂಡಾಡದಿರು ಲೌಕಿಕಕೆ ಮರುಳಾಗಿ ॥
೧೦೦
ಸುಮನಾಂಜಲಿ
ವೈನತೇಯಾಂಸಗನ ಸರ್ವ- | ಸ್ಥಾನದಲಿ ತನ್ನಾಮರೂಪವ |
ಧೇನಿಸುತ ಸಂಚರಿಸು ! ಇತರಾಲೋಚನೆಯ ಬಿಟ್ಟು
| ೨ ॥
-ಮಹಲಿಂಗರಂಗ
ಸ ಅಕಕನ
[೧೭] ಭಕ್ತರ ನೆರೆಯಿಂದ ಮುಕ್ತಿ ಸತ್ಯವಂತರು ನೀನು ಸತ್ತರಿಂದೆನಬೇಡ | ಹೆತ್ತಮ್ಮ ಮಗನ ಕರಿವಂತೆ ನಿನ್ನನವ | ರಿತ್ತಿಕೊಂಬುವರು ಸರ್ವಜ್ಞ
ಸತ್ಯರಾ ನುಡಿ ತೀರ್ಥ, ಸತ್ಯರಾ ನಡೆತೀರ್ಥ । ಉತ್ತಮರ ಸಂಗವದು ಶೀರ್ಥ ಹರಿವನೀ- । ರಿತ್ತಣದು ತೀರ್ಥ ಸರ್ವಜ್ಞ
ಏನಾದರೂ ಕೊಟ್ಟು ಜ್ಞಾನಿಯಾ ಕಳೆಕೊಳ್ಳು | ಜ್ಞಾನಹೀನನಾ ಕಳೆಗೊಂದು ವಣನಿತ್ತು । ನೀನತ್ತು ಕಳುಹು ಸರ್ವಜ್ಞ
ಒಂದೊಂದು ಹನಿ ಬಿದ್ದು ನಿಂದಲ್ಲಿ ಮಡವಕ್ಕು | ಸಂದ ಸತ್ರುರುಷರೊಡನಾಡೆ ಪೊರಬೊಮ್ಮ | ಮುಂದೆ ಬಂದಕ್ಕು ಸರ್ವಜ್ಞ
ಭಕ್ತರೊಡನಾಡುವದು ! ಭಕ್ತರೊಡಗೂಡುವದು । ಭಕ್ತಿಯೊಳು ಬಿಡದೆ ಬೆರೆದಿರ್ದ ಭಕ್ತನು | ಮುಕ್ತನಾಗಿಹನು ಸರ್ವಜ್ಞ
| ೧ 1
| ೨1
| 4
ll © |
1೫ || ಸರ್ವಜ್ಞ
ಸಂತರ ಸಂಗ ೧೦೧
( ಇ) ವಚನಗಳು:---
(೩೧) ಬಲ್ಲವರ ಸಂಗದಿಂದ ಬೆಣ್ಣೆಯ ಪ್ರಾಪ್ತಿ ಅರಿಯ ದವಕೊಡನೆ ಸಂಗವ ಮಾಡಿದರೇ, ಕಲ್ಲು ಹೊಯ್ದು ಕಿಡಿಯ ತೆಗೆದು ಕೊಂಬಂತೆ ಬಲ್ಲವರೊಡನೆ ಸಂಗವ ಮಾಡಿದರೆ ಹೊಸೆದು ಬೆಣ್ಣೆ ಯ ತೆಗೆದುಕೊಂಬಂತೆ ಚನ್ನ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನಯ್ಯ ನಿಮ್ಮ ಶರಣರ ಸಂಗ ಕರ್ವರ ಗಿರಿಯ ಚ್ಟ ಕೊಂಡಂತೆ (೩೨) ಸಂಗದಿಂದ ಸರ್ವ ಸುಖ ಸಂಗದಿಂದಲ್ಲದೆ ಅಗ್ನಿ ಹುಟ್ಟದು ಸಂಗದಿಂದಲ್ಲದೆ ಬೀಜ ಮೊಳೆಯದು ನಂಗದಿಂದಲ್ಲದೆ ದೇಹವಾಗದು ಸಂಗದಿಂದಲ್ಲದೆ ಸರ್ವಸುಖದೋರದು ಚೆನ್ನ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ದೇವಯ್ಯ । ನಿಮ್ಮ ಶರಣರ ಅನುಭಾವಸಂಗದಿಂದಾನು ವರಮ ಸುಖಿಯಾದೆನು (೩೩ ) ಆತ್ಮವಾತ್ಮ ಮಂಥನದಿಂದ ಅನುಭಾನ ಮರ ಮರ ಮಧನಿಸಿ ಕಿಚ್ಚ ಹುಟ್ಟಿ, ಸುತ್ತಣ ತರುಮರಾದಿಗಳ ಸುಡಲಾಯ್ತು ಆತ್ಮವಾತ್ಮ ಮಧನಿಸಿ ಅನುಭಾವ ಹುಟ್ಟಿ, ತನು ಗುಣಾದಿಗಳ ಸುಡಲಾಯ್ತು ಇದುಕಾರಣ, ನಿಮ್ಮ ಮಹಾನುಭಾವಿಗಳ ಅನುಭಾವ ತೋರಿ, ಎನ್ನೊಡಲ ನುಳುಹಿಕೊಳ್ಳಾ ಚೆನ್ನಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನಾ
೧೦೨
ಸುಮನಾಂಜಲಿ
(೩೪) ತನು ಮನತಶುದ್ದಿ
ಅಯ್ಯ ! ನಿಮ್ಮನುಭಾನಿಗಳೆ ಸಂಗದಿಂದ,
ಎನ್ನ ತನು ಶುದ್ಧ ವಾಯಿತು ಅಯ್ಯ ! ನಿಮ್ಮನುಭಾವಿಗಳೆ ಸಂಗದಿಂದ,
ಎನ್ನ ಮನ ಶುದ್ಧವಾಯಿತು
ಅಯ್ಯ ! ನಿಮ್ಮನುಭಾವಿಗಳನೊರೆದೊರೆದು ಆಗು ಮಾಡಿದ ಕಾರಣ,
ಚನ್ನ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ನಿಮಗಾನು ತೊಡಿಗೆಯಾದೆನು
(೩೫) ಸಜ್ಜನರದು ಪರುಷ ಸ್ಪರ್ಶ ಜ್ಞಾನದ ಬಲದಿಂದ, ಅಜ್ಞಾನ ಕೆಡುವುದು ನೋಡಯ್ಯ ಜ್ಯೋತಿಯ ಬೆಳಗಿಂದ, ಕತ್ತಲೆ ಕೆಡುವುದು ನೋಡಯ್ಯ ಪರುಷದ ಬಲದಿಂದ, ಅವಲೋಹ ಕೆಡುವುದು ನೋಡಯ್ಯ ಕೂಡಲ ಸಂಗನು ದೇವಯ್ಯ, ನಿಮ್ಮನುಭಾನಿಗಳನೆಂಗದಿಂದ ಎನ್ನ ಭವ ಕೆಡುವದು ನೋಡಯ್ಯ
(4೬) ಶರಣರ ಸರಸ ಸಮ್ಮೇಲನ ಆಡುವುದು, ಪಾಡುವುದು; ಕೇಳುವುದು, ಹೇಳುವುದು;
. ನಡೆವುದು, ನುಡಿವುದು;
ಸರಸ ಸಮ್ಮೇಳವಾಗಿಪುದಯ್ಯ ಶರಣರೊಡನೆ ಚನ್ನ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ದೇವಯ್ಯ,
ನೀಕೊಟ್ಟ ಆಯುಷ್ಯ ವುಳ್ಳನಕ, ಲಿಂಗಸುಖಿಗಳ ಸಂಗದಲ್ಲಿ ದಿನಗಳ ಕಳೆವೆನು
ಸಂತರ ಸಂಗೆ ೧೦೩
(೩೭) ಶರಣ ಸೇನೆಯ ರೀತಿ ಎತ್ತಪ್ಪೆ ಶರಣಂಗೈ, ತೊತ್ತವ್ರೆ ಶರಣಂಗೆ ಗಿ ಸದ್ಭಕ್ತರ ಮನೆಯ, ಬಾಗಿಲ ಕಾಯಿ ವೃ ನೊಣಗನಪ್ರ ಕರ್ತಾರ ! ನಿನಗೆ ಕರವೆತ್ತಿ ವೊಡಮಡುವ ಭಕ್ತರ ಮನೆಯ ಹಿತ್ತಲ ಬೇಲಿಯಾಗಿನ್ಸನೈ ರಾಮನಾಥಾ
ಎಡ. eh ಎ ಓ ©)
(೩೮) ಶರಣರ ಮೇಲ್ಮೆ ಚಂದ್ರನ ಶೈತ್ಯದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆವ ಕಾಯಕ್ಕೆ, ಬೆಳದಿಂಗಳ ಬಯಸುವ ಹಂಗೇಕಯ್ಯ ! ಶರಣರ ಸಂಗದಲ್ಲಿದ್ದು, ಶಿವನ ಬೇಡುವ ಇ. ಸಚ ಕೂಡಲ ಸಂಗನ ಶರಣರು ಬಂದು,
ತಮ್ಮವನೆಂದರೆ ಸಾಲದೇ ಅಯ್ಯ
(೩೯) ಶರಣರ ಬರವು ಹಿಗ್ಗಿನ ಬರವು ಸಾಸಿವೆಯ ಮೇಲೆ ಸಾಗರವ ವರಿದಂತಾಯಿತ್ತಯ್ಯ ಆನಂದದಿಂದ ನಲಿನಲಿದಾಡುವೆನು ಆನಂದದಿಂದ ಕುಣಿಕುಣದಾಡುವೆನು ಕೂಡಲ ಸಂಗನ ಶರಣರು ಬಂದರಿ, ಉಬ್ಬಿ ಕೊಬ್ಬಿ ಹರುಷದಲೋಲಾಡುವೆನು
(3
ಯು, ು
(೪೦) ಶರಣರು ಎನ್ನ ಪ್ರಾಣ ಸೂರ್ಯನುದಯ ತಾವರೆಗೆ ಜೀವಾಳ ಚಂದ್ರಮನುದಯ ನೈದೆಲೆಗೆ ಜೀವಾಳ
೧೦೪ ಸುಮನಾಂಜರಿ
ಹೂಪರ ರಾವಿನಲ್ಲಿ ಹೂಟ ಜೀವಾಳವಯ್ಯ ಒಲಿದ ರಾವಿನಲ್ಲಿ ನೋಟ ಜೀವಾಳವಯ್ಯ ] ಕ೯ೂಡಲ ಸಂಗನ ಶರಣರ ಬರವೆನಣೆ,
ಪ್ರಾಣ ಜೀವಾಳವಯ್ಯ
(೪೧) ಅವರಿಂದ ಎನ್ನ ಕುಲ ಪಾವನ ಹರಿಶರಣರು ಎನ್ನ ಮನೆಗೆ ಬಂದರಿ, ವಾವನ್ನೆ ವಾಗೋದು ಹರಿಶರಣರು ಎನ್ನ ಕೂಡ ಮಾತಾಡಿದರೆ, ತನುತಾವ ಹೋಗೋದು ಹರಿಶರಣರು ಎನ್ನ ಮನೆಯೊಳಗುಂಡರೆ, ಇವುತ್ತೊಂದು ಕುಲ ಪಾವನ್ನ ವಾಗೋದು ಹರಿ! ಎನ್ನ ನಗಲದಿರೋ ! ಗದುಗಿನ ವೀರ ನಾರಾಯಣ ಪುರಂದರವಿಠಲ
ಸದ್ದುರು-ಕರುಣ
೧೪
ಗೊಂಚಲು ಐದು
(ಅ) ಸದಗಳು (ಆ) ಪದ್ಯಗಳು (ಇ) ನಚನಗಳು
ಮೀಶಂ ಸದ್ಫಕೃವಲ್ಲಭಂ | ೧1
೦೦
ಗುರು-ಚರಣಾಂಬುಜನಿರ್ಭರಭಕ್ಕ ನಎರಿಸೌಾಕರ ಜಕರ ಪ ಮುಕ್ಕ ೦
ದ್ರಕ್ಷ್ಯಸಿ ನಿಜಹೃದಯಸ್ಥಂ ದೇವಂ | ೨॥ —ಚರ್ಪಟ ಪಂಜರಿಳಾ PR ಜಃ ಶಿ ಹ ಶ್ರ 1 ಜಾ | ಉತ್ತಿಷ್ಟತ | ಜಾಗ್ರತೆ |
ಪ್ರಾನ್ಯ ನರಾನ್ಸಿ ಭೋಢತ! ಸುರನ್ಯ ಧಾರಾ ನಿಶಿತಾ ದುರತ್ಯಯಾ | ದುರ್ಗಂ ಪಥಸ್ತತ್ಯವಯೊ ವದಂತಿ |೩| —ಕರ
EES, (ಬೆ
ಸದ್ಗುರು-ಕರುಣ ೧೦೭
ಬಡಾ ಗುರುವಿನ ನರಕೆರುಣ ( ರಾಗ--ಭೂವ ದಾದರಾ ) ಮೂರು ವಿಧದಿ ಶಿಷ್ಯರಿಂಗೆ ಚಾರು ಬ್ರಹ್ಮಬೋಧೆಗೈವ ಧೀರ ಗುರುವಿನಮಳ ಮಹಿಮೆ ಬಹಳ ಚೋದ್ಯವು ॥ ಪ॥ ಗುರುವಿನಾಜ್ಜೆಯನ್ನು ನೂರ ದಿರುವ ಶಿಷ್ಯನನ್ನು ಒಮ್ಮೆ ಕರುಣದಿಂದ ನೋಡೆ ಶರಧಿಯೊಳಗಣಂಡವ । ಹರಿವ ಮತ್ಸ್ಯ ಕಂಡಕ್ಷ ಕ್ಸಣದೊ- ಎ "ಮತ್ತ $ವಾಗ ವಾಂಗು
ನ ಗುರುವೆ ಆಗಿ NS ಸ್ಪಪ್ರಕಾಶದಿ New’
ವಿನುತ ಕಮರವಾಗುವಂತೆ ಅನುಪಮದ್ವಯ ಗುರುವೆ ಆಗಿ ಚರಿಸುತಿರ್ಪನು HO ನ ಮುಟ್ಟಿಲಾಗಿ ಶಿಷ್ಯ ವರಮ ಗುರವೆ ಆಗುತಿಹನು
ಹಾ ಅಂಡೆವೊಡೆದು ಪಕ್ಷಿಯಾದೊಲು | ಧರೆಯೊಳಿಂತು ದೃಷ್ಟಿಧ್ಯಾನ ಸ್ಪರ್ಶವೆಂಬ ಮೂರು ವಿಧದಿ
ಕರುಣಿಸುವನು ಒಬ್ಬ (ಶ್ರೀಗುರುರಂಗನೆನ್ಸಿಸಿ 4 —ಶಂಕರಾನಂದ
ಎ. ಗ್ರ...
ಸುಮನಾಂಜಲಿ
ಷಂ ಗುರುದೇನನು ಭಕ್ತಿಯ ನೋಡದೆಯೆ ಮುಕ್ತಿಯೆ ನೀಯುನ ( ರಾಗ--ಭೂವ ದೀಪಚಂದಿ) ದೇವನಲ್ಲವೇನೋ | ಸದ್ದುರು ಮಹಾದೇವನಲ್ಲವೇನೋ
ಆದಿಯೊಳು ಸಿದ್ಧರು, ಹೋದ ದಾರಿಯ ತೋರಿ ಭೇದವ ಬಿಡಿಸಿದ ಸಾಧುಮೂರುತಿ ಗುರು
ನರಜನ್ಮ ದೊಳಗೆ ಬಂದು, ಪ್ರಪಂಚದ, ಕಡಲ ಮಧ್ಯದಲಿ ನಿಂದು ।
ಅರಿತು ಮರಿತು ಒಮ್ಮೆ ಗುರುವೆಂದು ನೆನೆದರೆ ಗುರುತಿಟ್ಟು ಅವರಿಗೆ ಪರತತ್ವ ತೋರುವ
ಆಶಾ ವಾಶವ ಬಿಡಿಸಿ, ಮಾಡಿದ ಬಹು, ದೋಷ ಕರ್ಮವ ಕೆಡಿಸಿ ।
ನ್ಯಾಸ ಧ್ಯಾಸದಿ ಜಪಮಾಡೆಂದು ಬೋಧಿಸಿ, ಪ್ರಕಾಶ ತೋರಿದ ಈಶ ಮಹೇಶನು
ಭಕ್ತಿ ಭಾವವ ನೋಡದೆ, ನಂಬಿದವರಿಗೆ, ಮುಕ್ತಿಯ ವಾಲಿಸುವ |
ಕರ್ತು ಸದ್ಗುರುಭವತಾರಕ ದೇವನು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ವಾದಂಧ ಪರಬ್ರಹ್ಮರೂಪನು
॥ ವಪ
| ಅ
| A
WH 2 ॥
nq || —ಭವತಾರಕ
ಸದ್ದು ರು-ಕರುಣ ೧೦೯
೩&೧ ಸದ್ಗುರುವು ಅನಾಥ ಬಂಧು
(ರಾಗ ಭೂನರುಂಪೆತಾಳ)
ಅಹುದಹುದನಾಧ ಬಂಧು । ಅನುಪಮ್ಯ- । ಮಹಿಮ ಕಾರುಣ್ಯ ಸಿಂಧು ॥ ಪ
ಏನೆಂದು ವೇಳಲೆಮ್ಮಾ । ಈ ದಯಕೆ । ತಾನುಪಮೆ ಯಿಲ್ಲವಮ್ಮಾ | ಆ ॥
ನ್ಯೂನಾರಿಸದೆ ಯೊಂದನೂ । ಕ್ರಮೆಯಿಂದ | ತಾನಾಗಿ ಸಲಹು ತಿಹನು ॥ ಜ್ಞಾನವಿಲ್ಲದ ತರಳನೆಂದುವೇಕ್ಷಿಸದೆನ್ನ । ತನ್ನಂಭ್ರ ನೆನವಿನಲಿ ಮನ ನಿಲಿಸಿದವತ್ಮಾ 1೧
ವತಿತರೊಳು ಪತಿತಾಧಮಾ । ಆಮೇಲೆ | ಮತಿಹೀನ ಮೂಢ ಪರಮಾ ॥
ಗತಿಗೈದರೊಂದೊಂದು ವ್ರತದಿ ಮೊದಲಾದವರು । ಕ್ರಿತಿಯೊಳಗೆ ಎನ್ನಂತೆ ಶೂನ್ಯರಾರಮ್ಮ್ಮಾ | ೨ ॥
ನೆಲೆಗೆ ಮುಯ್ಯಕೆ ಮುಯ್ಯವು । ಈ ತೆರದಿ । ಸಲೆ ನಡತೆಯುಂಟು ಕೆಲವ್ರು ॥ ಒಲಿದು ಮಹಿಪತಿ ಸುತನ ಕರಪಿಡಿದು ತನ್ನ ದಾ- । - ಸರ ದಾಸನೆನಿಸಿದಾ ಬಿರುದಿವನದವ್ಮಾ NE] ಕೃಷ್ಣರಾಯ
೧೧೦
ಸುಮನಾಂಜಲಿ
ಬಡ ಯು ಗುರು ಉಪದೇಶನ ನಾಲಿಸು ( ರಾಗಃ--- ನಾದನಾಮಕ್ರಿಯೆ ಆದಿತಾಳ ) ಶ್ರೀ ಗುರು ವಚನೋಪ ದೇಶವನಾಲಿಸಿ | ದಾಗಳಹುದು ನರರಿಗೆ ಮುಕುತಿ
ದುರಿತ ಕರ್ಮವ ನೊಲ್ಲದಿರು ವುಣ್ಯವನೆ ಮಾಡು ಹರನಡಿವಿಡಿ ಕಾಂತರೊಡನಾಡು ॥
ಕರುಣವಿರಲಿ ಜೀವರೊಳು ನೀತಿ ನಿದನಾಗು | ಪೊರಿ ಪೊರ್ದಿದರ ನೆಂದು ಬೆಸಸುವ
ನಿಂದಿಸಿ ನುಡಿಯದಿರಾರನು ಮನಸಿಗೆ । ಬಂದಂತೆ ನಡೆಯದಿರಿಹದಲ್ಲಿ ॥
ಕುಂಸು ವಡೆಯದಿರು ಕಾಮಾದಿಗಳ ಜಯಿ । ಸೆಂದು ಕೈಪಿಡಿದನುಗ್ರಹಿಸುವ
ಭವ ಮಾಲೆಗಲನು ಪುಸಿಯವಎರೆಡರು ಬಂದು । ಕನಿಯಲಂಜದಿರು ಸಂವದದೊಳು ॥
ತವೆ ಮದವಳಿದಿರು ತತ್ರ ಸಂತತಿಯನು । ವಿವರಿಸಿ ನೋಡೆಂದು ತಿಳಿವುವ
ಬಳಸದಿರದ್ದೈತವನು ಬಾಹ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿಂ” ನೊಳಗೇಕೋ ಭಾವನೆಯೊಳ ಗೂಡು ॥
ತಿಳಿದು ಸಮಯ ನಿಷ್ಠೆಗಲಿ ವೇದವಿದ ಭಕ್ತಿ | ಗಳ ನಗಲದಿರೆಂದುಸುರುವ
ಆರು ನಾನೆಂದು ವಿಚಾರಿಸು ವಿಷಮ ಸಂ | ಸಾರವಿದನು ಕನಸೆಂದರಿ ॥
ಮಾರ ಮರ್ದನ ಶಂಭು ಲಿಂಗನ ನೊಲಿಸಿ ಗಂ |
ಭೀರ ಸುಖದೊಳಿರಿಂದರುವುವ
pS | 53 Il
1 ೧ ||
| ೨ ||
೩
| ೪ Il
1೫ | — ನಿಜಗುಣಿ
ಸದ್ಗುರು-ಕರುಣ ೧೧೧
ಸ ಮು ಗುರು ಚರಣ ಕಮಲದಲಿ ಭೃಂಗನಾಗು ( ರಂಗ - ಜಯ ಜಯ ವಂತಿ ರುುಂಸೆ ತಾಲ) ಗುರು ಚರಣ ಕಮಲದಲಿ, ಭೃಂಗ ನಾಗೋ ನೀ ॥ ಪ
ಸ್ಲಿರನಿಲ್ಲ ಸಂಸಾರ, ನರಜನ್ಮ ದೊಳು ಬಂದು ।
೦ಗಿಯಾಗೊ ನೀ | ೧
ಮೌನ ಹಿಡಿದು ಮುದ್ರೆ ಒಲಿದು, ಜ್ಞಾನ ಜ್ಯೋತಿಯೊಳಗೆ ನಲಿದು । ಸ್ವಾನು ಭವಾಮೃತ ಸವಿದು, ನಿಸ್ಸಂಗನಾಗೊ ನೀ | ೨ ||
ಮುಪ್ಪಿನ ಮುನಿಯ ಪಿಡಿದು ವಚನ ಕಪ್ಪು ಗೊರಳ ಕಾಡಸಿದ್ದ ನಿದ್ದೆಡೆಗೆ ಹೋಗಿ - ಸಾಷ್ಟಾಂಗನಾಗೊ ನೀ ua |
— ನಿಂಬರಿಗಿ ಮಹಾರಾಜ SSS gE
RE 2 ES ಪರಮಾತ್ಮನನ್ನು ತೋರುನ ಗುರುವಿನ ಉಪಕೈತಿಯನ್ನು ಮರೆಯುವದೆಂತು ? (ರಾಗ ಭೂಪ ದೀವಚೆಂದಿ) ಗುರುದೇವ ನೀ ಮಾಡಿದುವಕೃತಿಯನು ನಾನು ಮರೆಯೆನು ಎಂದಿಗೂ ಇಹದೊಳು ॥ ಪ ॥
೧೧೨ ಸುಮನಾಂಜಲಿ
ಸೊಡನಿಯೊಳಖಿಳೆ-ವೇದಾಗಮ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಬಿಡದೆ ಸಾಧಿಸಿದ ವಾದಿಗಳೆಲ್ಲ | ಹೊಡೆದಾಡಿ ಕಾಣದಾ ಪರತತ್ವವನು ನೀನು ತಂದೆನ್ನ ಕರಕೆ ಕೊಟ್ಟಿದರಿಂದೆ WO i
ಕಂದಮೂಲಗಳ ಸೇವಿಸಿ ವಾಯುಗಳನೊತ್ತಿ ಬಂಧಿಸಿ, ವಂಚಾಗ್ನಿ ಮಧ್ಯದಲಿ | ನಿಂದು ಯೋಗಿಗಳು ನೋಡನಾ ವರಬ್ರಹ್ಮ- ತಂದೆನ್ನ ಕಣ್ಣಿಗೆ ತೋರಿದರಿಂದ | ೨॥
ತರಳ ಎನ್ನಯ ಮೇಲೆ ದಯ ಹುಟ್ಟಿ ಶಿವನೆ
ಶ್ರೀ ಗುರುಸಿದ್ದನೆಂಬ ನಾಮವನಾಂತು | ಗುರುರೂನದೆಂದೆನ್ನ ಬೋಧಿಸಿ ತನ್ನೊಳು
ಬೆರಸುತ್ತೆ ಮೋಕ್ಷವಿತ್ತುದರಿಂದ IQ
—ಸರ್ವಭೂಷಣಿ
೧೫
ಸದ್ಗುರು-ಕರುಣ (ಆ) ಪದ್ಯಗಳು:
[ ೧೮] ಥೀ ಸದ್ದುರು ಸ್ತವನ ಶ್ರೀ ಗುರುವೆ ನಿಜಸುಖದ ಸಾಗರನೆ ತೆಶಿಮನಗು । ತಾಗಳುಂ ಬೆಳಗುತಿಹ ನಿನ್ನ ಕಡೆಗಣ್ಣ | ಳಛೀಗೆ ಸಂತಸವನಖಳರ್ಗೆ 1೧
ನೋಡಿ ಕೆಲರಂ ಮಾತನಾಡಿ ಕೆಲರಂ ಮುಟ್ಟಿ | ಕೂಡೆ ಕೆಲಜೀವರನು ದೇವರಾಗಿ ಮಿಗೆ | ಮಾಡುವಾಚಾರ್ಯ, ಶರಣಾಗು | ೨
ತರಣಿ ಶಶಿ ರೋಚಿಗಳ ಕಿರಣಂಗಳ್ಳೆದಿ ಸಂ | ಹರಿಸದಜ್ಜಾನ ತಿಮಿರಮಂ ಕೆಡೆಸುವದು । ಗುರುವರ್ಯ ನಿನ್ನ ನನು ನೋಟ || ಷ್ಟಿ ಶರಣು ಗುರುಕುಲಭಾನು ಶರಣುನತಸುರದೇನು | ಶರಣು ನಿಮಗಾನು ಪರನಲ್ಲ ನಿನ್ನೇನು | ಶರಣು ಮಿಗೆ ಶರಣು ಗುರುವರ್ಯ | ೪
ಗುರುವುಂಗವನೆ ನಿನ್ನೊಳುರವಣಿಸಿ ಮುಂಚುತಿಹ । ಕರಣಾಂಬುವೆನ್ನ ಮನದವಮಲಿನ ದೊಳೆಯೆ | ಪರಿಶುದ್ಧನಾದೆನಿದುಸತ್ಯ | ೫
ತವವಾದರೇಣುವೆಂಬ ನಿಭೂತಿಯಿಂದೆನ್ನ
ನವಿರತಂ ಭ್ರಾಂತಿ ಗೊಳಿಸುವ ಜ್ಞಾನ ಗ್ರ! ಹವೆ ವಿಂಗಿತಾತ್ಮ ರತ ವಂದ್ಯ | ೬ ಪರಮಾತ್ಮ ನಿಮ್ಮ ಪದಸರಸಿಜಾಮೋದವದು |
ವರಿದೆನ್ನೊಳಿರ್ದ ದುರಿತ ದುರ್ವಾಸನೆಯ | ನೊರಿಸಲಾನಿಂದು ಶುಚಿಯಾದೆ ॥ ೭
ಗಿ೧ಷ್ಠಿ
||
||
Il
೧೧೪
ಸುಮನಾಂಜಲಿ
ಮಂಗಳಾತ್ಮಕೆ ನಿನ್ನ ಸಂಗದಿಂದೆನ್ನ ಕರ-। ಣಂಗಳಂ ಮರವೆ ಮುಸುಕದಾ ರವಿಯ ತುರ | ಗಂಗಳಿಗೆ ತಿಮಿರ ಭಯವೆಂತು ಲ ॥
ಬೆಲ್ಲಮಂ ಕೂಡಿ ಬೇವೆಲ್ಲ ನಿನಿದಪ್ರಂದ । ದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನೊಲುಮೆ ವೆರೆದೆನ್ನ ಮತಿಮರವೆ | ಯಿಲ್ಲದಾಯ್ತ ಸುಖರೂಪ I
ಶ್ರೀ ಗುರುವೆ ನಿಮ್ಮ ವಚನಾಗಮ ಪಯೋನಿಧಿಯ । ನೀಗಳಾನೈದಿ ಸುಖಸುಧಾರಸವನ್ನು ।
ಭೋಗಿಸುತ್ತಮೃತ ಮಯನಾದೆ Il ೧೦ ॥ — ನಿಜಗುಣಿ ನು ಗಯಾ [೧೯] ಸನ್ಮತಿ ದೋರು
ಪರಮ ಪರಂಜ್ಯೋತಿ ಕೋಟಿ ಚಂದ್ರಾದಿತ್ಯ | — ಕರಣ ಸುಜ್ಞಾನ ಪ್ರಕಾಶಾ ॥ ಸುರರ ಮುಕುಟ ಮಣಿರಂಜೀತ ಚರಣಾಬ್ದ । ಶರಣಾಗು ಪ್ರಧಮ ಜೀವೇಶಾ la Il
ನೋಡಿ ನೋಡದ ನುಡಿದಾಡಿ ನುಡಿಯದೆಡೆ । ಯಾಡಿ ನಡೆಯದ ಮಹಾತ್ಮಾ ॥ ಕೂಡೆ ಕೂಡೆನಗೆ ಚಿತ್ಕಳೆಯ ಬೆಳಕನುಂಟು । ಮಾಡು ನಿರಂಜನ ಸಿದ್ಧಾ is |
ಒಳವರಿದಾತ್ಮ ದೃಷ್ಟಿ ಯೊಳು ನೋಡಿದರೆ ಮೈ- । ಯೊಳಗೊಂಡು ಪ್ರಭೆಯೆ ಮೈಯ್ಯಾಗಿ | ಹೊಳೆವ ಚಿನ್ಮಯನೆ ಸನ್ಮ ತಿದೋರು. ತ್ರಿಭುವನ | ತಿಲಕ ನಿರಂಜನ ಸಿದ್ಧಾ NT
ಸದ್ದುರು-ಕರುಣ ೧೯೫
ಎತ್ತ ನೋಡಿದತ್ತ ಮೊತ್ತದ ಪ್ರಭೆಯಾಗಿ । ಚಿತ್ತದೊಳೆಸವ ಚಿದಾತ್ಮಾ ॥ ಬಿತ್ತರಿಸೆನಗೆ ಸನ್ಮತಿಯನು ಮೋಕ್ಷದ - । ಬಿತ್ತೆ ನಿರಂಜನ ಸಿದ್ಧಾ | W 9
ಕಾಣುತರಿವುತ ಮೈಗವಸಣಿಗೆಯೊಳಿಹ - । ಮಾಣಿಕ್ಯ ಹುಹುಕುತೆ ಸ್ವಾಮೀ ॥ ಕಾಣಿದು ನನಗೆ ಸನ್ಮತಿದೋರು ನಿತ್ಯಕ - । ಲ್ಯಾಣಿ ನಿರಂಜನ ಸಿದ್ಧಾ ! ೫ ॥
ಉಸುರಿಂಬ ಕರಗಸದಿಂದ ದೇಹಾತ್ಮರ | ಬೆಸುಗೆಯ ಬಿಡಿಸಿ ನೋಡಿದರೆ ॥ ುಸುಳೆದೆ ತೋರ್ವ ಮಹಾತ್ಮ ನೀನೆಸೆಗೊಳ್ಳ । ನೆಸಗು ನಿರಂಜನ ಸಿದ್ಧಾ | ೬ ||
ರಮ: ಗುರುವೆ ವರಮಾರಾಧ್ಯ ಜಯ ! ನರಾ -। ತ್ರರ ವಸ್ತು ನಿನಗೆ ನಮೋಸ್ತು ॥ ಪರಿಪಾಲಿಸೆನಗೆ ಸನ್ಮತಿಯನು ಸೌಖ್ಯುತ-| ತ್ರರನೆ ನಿರಂಜನ ಸಿದ್ದಾ 1 ೭ ॥
ಒಡಲು ಬೇರಾತ್ಮ ಬೇರೆಂಬ ತತ್ವಾರ್ಧವ । ನುಡಿನುಡಿದೆಲ್ಲರ ಮನದ ॥ ಜಡವ ಜಾರಿಸುವ ಜಗನ್ನಾಧ ಜಾಣ್ಮೆಯ -। ನುಡಿಸು ನಿರಂಜನ ಸಿದ್ಧಾ He
ಬಯಲಲಿ ಬರೆದ ಪುರುಷರೂಪೊ ಪ್ರಭೆಯ ಬೊಂ - | ಬೆಯೊ ಯೆನೆ ತೋರ್ಪಸ್ಟರೂವಾ ॥ ಜಯ ಜಯ ಗುರುವೆ ! ಸನ್ಮತಿ ದೋರು ಲೋಕವಿ - | ಸ್ಮಯನೆ ನಿರಂಜನ ಸಿದ್ಧಾ uel
೧೧೬
ಸುಮನಾಂಜಲಿ
ಅಚ್ಚ ಬೆಳ್ಚಿಂಗಳ ಬೊಂಬೆಯೊಯೆನೆ ಮನ - | ಕಚ್ಚರಿದಾವಾಗ ತೋರ್ವ ॥ ಸಚ್ಚಿದಾನಂದ ಸನ್ಮತಿ ದೋರು ಭವ್ಯರ - | ಮೆಚ್ಚೆ ನಿರಂಜನ ಸಿದ್ಧಾ ॥ ೧೦ ॥
ಬಯಲ ಪುರುಷ ಬಯಲಾಕಾರ ಒಕ್ಕಟ | ಬಯಲ ರೂವನೆ ಬಯಲಾಂಗಾ || ಬಯಲಾಧಾರನೆ, ಮತಿದೊರು ನಿಚ್ಚನಿ- | ರ್ವಯಲ ನಿರಂಜನ ಸಿದ್ಧಾ ।(೧೧॥
ತಿಳಿವೆಳಗಿನ ತೀರ್ಥ ರೂವನೆ ತಿಂಗಳ । ಬೆಳಗಿನೊಳಾದ ವುತ್ತಳಿಯೆ ॥
ತಿಳುಮಾಡದೆನಗೆ ನನ್ಮತಿ ದೋರು ಸುಜ್ಞಾನ |
ನಿಶಿಯಾ ನಿರಂಜನ ಸಿದ್ದಾ ।೧೨॥ — ರತ್ನಾಕರ ತ [ ೨೦] ಅಂತರಂಗದೊಳಿರು
ಅಭಿಮತ ಸಿದ್ದಿದಾಯಕ ಯೋಗಿನಾಯಕ | ಉಭಯ ಲಾವಣ್ಯ ವರಿಣ್ಯ | ಪ್ರಭೆ ತೋರುತೆನ್ನಂತರಂಗದೊಳಿರು ಬೋಧ - |
ವಿಭುವೆ ಚಿದಂಬರ ಪುರುಷಾ | ೧॥
ಸುಖ ದುಃಖವೆಂಬ ನಿಕಲ್ಪವಳಿದು ದಿವ್ಯ । : ಸುಖವೆ ರೂವಾದ ಮಹಾತ್ಮಾ ॥ ಸುಖ ದೋರುತೆನ್ನಂತರಂಗದೊಳಿರು ಸುಖ - ಮುಖನೆ ಚಿದಂಬರ ಪುರುಷಾ HSN
ಸಿದ್ದು ರು-ಕರುಣ ೧೧೭
ಮೈಯೆಲ್ಲ ಕಣ್ಣು ಮೈಯೆಲ್ಲ ಮನಸು ನಿನ್ನ - । ಇ ಮೈಯೆಲ್ಲಿ ಬಲು ಸುಖಶಕ್ತಿ ॥ ಮೈಯೆಲ್ಲ ಪ್ರಭೆಯಾದ ಮಹಿಯೆ ನನ್ನೆದೆಯೊಳಿ - 1 - ರಯ್ಯ ಚಿದಂಬರ ಪುರುಷಾ ಎ.
ಬಯಸದೆ ನಿನ್ನ ನೋಡಿದರೆ ಮೂಲೋಕ -ವಿ. |
- ಸ್ಮಯ - ಭೋಗಗಳ ತಂದುಕೊಡುವಾ | ನಿಯಮದುದಾರ ಶೀಲನೆ ! ನನ್ನೊಳಿರು ಸುಖ - ।
ಮಯನೆ ಚಿದಂಬರ ಪುರುಷಾ | ೪ |
ತಳು ಮೇಲು ವೊರಗೊಳಗೆನ್ನದೆ ಸರ್ವತ್ರ |
ತಳತಳಿಸುವ ಚಿನ್ಮಯಾಂಗಾ ॥ ಬೆಳಗೇರುತೆನ್ನಂತರಂಗದೊಳಿರು ಸುಖ - |
ಸುಲಭ ಚಿದಂಬರ ಪುರುಷಾ 1೫ ॥
ತೆರೆಯ ಮೇಲೈರೆಗಳ ತೋರುವಿಂಗಡಲಂತೆ । ಸಿರಿಯಮೇಲ್ಸ್ದಿರಿಯ ಸೂಚಿಸುತ ॥
ಚರಿತಾರ್ಧ ನನ್ನಂತರಂಗದೊಳಿರು ಮನೋ - | ಹರನೆ ಚಿದಂಬರ ಪುರುಷಾ 1 ೬ ||
ನೆನದವರಿಗೆ ನೆನೆದರ್ಧ ಸಾರ್ಚುವ । ಅನುವಮಾನಂದ ಸ್ವರೂವಾ | ಇನಿಸಗಲದೆ ನನ್ನ ಮನದೊಳಿರಮೃತವ- | - ರ್ಧನನೆ ಚಿದಂಬರ ಪುರುಷಾ HE 1
ಮಾತು ಮಾತಿಗೆ ದಿನದಿನಕೆ ಕ್ಷಣಕೆ ನವ - | ನೂತನ ಭಾವವ ತೋರ್ಪ ॥ ನಾತಿಶಯಾತ್ಮ ನನ್ನೆದೆಯೊಳಿರಮೃತ ನಿ - । ಕೇತಾ ಚಿದಂಬರ ವುರುಷಾ We I
೧೧೮
ಸುಮನಾಂಜಲಿ
ನುಡಿಯಿಂದ ನೋಟದಿಂದಾಟದಿಂದ ಫನನೆ- । - ರ್ವಡೆಯ ತೊತ್ತಳಿದುಳಿದಭವಾ ॥ ಬಿಡದೆ ನನ್ನಂತರಂಗದೊಳಿರು ಕಾಂತಿ ಕಾ- । - ಲಿಡುವ ಚಿದಂಬರ ಪುರುಷಾ
ಅಂಬರ ಮೈಯಾದ ಪುರುಷ ಸುಜ್ಞಾನವೆ - 1 ತುಂಬಿಮೈಯಾದ ಸತ್ರುರುಷಾ ।
ತಂಬೆಳಗಿನ ಮೈಯ ಪ್ರರುಷ ನಮೋಸ್ತು! ಚಿ -| ದಂಬರ ಪುರುಷ ಚಿತ್ಪುರುಷಾ
ಯೋಗ ವಾಗಲಿ ಭೋಗ ವಾಗಲಿ ನಿನ್ನ ಸಗ್ರಿ ಹ] ಯೋಗವಾದರೆ ತಾನೆ ಮುಕ್ತಿ ॥
ಶ್ರೀ ಗುರುನಾಧ ನನ್ನೆದೆಯೊಳಿರೆಲೆ ಮಹಾ - | ಭೋಗಿ ಚಿದಂಬರ ಪುರುಷಾ
ಹಿಂದು ಮುಂದೆಡಬಲ ಪೊರಗೊಳಕಡಿ ಕಡೆ - | ಯೆಂದೆನ್ನದಮೃತ ಸ್ವರೂವಾ
ಎಂದೆಂದು ನನ್ನ ಚಿತ್ತದೊಳಿರು ಸಚ್ಛಿದಾ - | ನಂದ ಚಿದಂಬರ ಪುರುಷಾ
[ ೨೧ ] ಗುರುಗಳ ಗುಣ ಕರ್ಮಸೇನೆ ವಿದ್ಯೆ ಕಲಿತಡೆ ಇಲ್ಲ ಬುದ್ಧಿ ಕಲಿತಡೆ ಇಲ್ಲ | ಉದ್ಯೋಗ ಮಾಡಿದೊಡೆ ಇಲ್ಲ, ಗುರುಮುಖ - ವಿಲ್ಲದಡಿಲ್ಲ ಸರ್ವಜ್ಞ
| €
| ೧೦ ॥
| OA ॥
1 ೧೨ ॥ — ರತ್ನಾಕರ
| Au
ಸಮ್ಮರೆ- ಕರಣ ೧೧೯
ತಾಪದಲಿ ಸಂಸಾರ ಕೂಪದಲಿ ಬಿದ್ದವರು | ಆಪತ್ತನಳಿದು ವೊರಮಡಲು ಗುರುವಾದ | ಸೋಪಾನವಯ್ಯ ಸರ್ವಜ್ಞ ೨
ಪರತತ್ವ ತನ್ನೊಳಗೆ ಎರನಿಲ್ಲದಿರುತಿರ್ದು । ಪರದೇಶಿಯಂತೆ ಇರುತಿಪ್ರ ಯೋಗಿಯ | ಪರಮ ಗುರುವೆಂಬೆ! ಸರ್ವಜ್ಞ ಫಗ
ಪರಮನಾ ರೂಪದಲಿ ನೆರವೀಯ ಲರಿಯದೆ । ನರನಾಗಿ ಬಂದು ವರವೀವ ಗುರುವಿಗೆ | ಸರಿಯಾರು ಕಾಣೆ ಸರ್ವಜ್ಞ. ।॥ ೪ I
ಎತ್ತಾಗಿ ತೊತ್ತಾಗಿ ಹಿತ್ತಲದ ಗಿಡವಾಗಿ ।
ಮತ್ತೆ ವಾದದ ಕೆರವಾಗಿ ಗುರುವಿನಾ |
ಹತ್ತಲಿರು ಎಂದ ಸರ್ವಜ್ಞ 1೫ ॥ — ಸರ್ವಜ್ಞ
ಸುಮನಾಂಜಲಿ ( ಇ) ವಚನಗಳು:
(೪೨) ಶ್ರೀಗುರು ಮುಂದಣ ಪಥನ ಶೋರಿದಾ
ಸಂಸಾರ ಸಾಗರದೊಳಗೆ ಬಿದ್ದೆ ನೋಡಾ ನಾನು !
ಸಂಸಾರ ನಿಸ್ಸಾರವೆಂದು ತೋರಿದ ನೆನಗೆ ಗುರು
ಅಂಗನಿಕಾರದ ಸಂಗವ ನಿಲಿಸಿದ, ನೆನ್ನಗುರು
ಹಿಂದಣ ಜನ್ಮವ ತೊಡೆದು ಮುಂದಣ ಪಧವ ತೋರಿದ ನೆನ್ನತಂದೆ
ಚನ್ನ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನನ ತೋರಿದ ನೆನ್ನ ಗುರು
(೪೩) ನರಜನ್ಮ ತೊಡೆದು ಹರಜನ್ಮ ಮಾಡಿದೆ
ಲಿಂಗವನಂಗದಮೇಲೆ ಸ್ಥಾಪ್ಯವ ಮಾಡಿದ
ನರಜನ್ಮವ ತೊಡೆದು ಹರಜನ್ಮವ ಮಾಡಿದ ಗುರುವೇ ಭವಬಂಧನವ ಬಿಡಿಸಿ ಪರಮಸುಖ ತೋರಿದ ಗುರುವೇ ಭವಿಯೆಂಬುದ ತೊಡೆದು, ಭಕ್ತಿಯೆಂದೆನಿಸಿದ ಗುರುವೇ! ಚನ್ನ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನನ ತಂದೆನ್ನ
ಕೈವಶಕ್ಕೆ ಕೊಟ್ಟ ಗುರುವೇ ಶರಣು !
( ೪೪,)
ಗುರುವಿನ ಬರವು ಮುಕ್ತಿಯಬರವು ನಿತ್ಯವೆನ್ನ ಮನೆಗೆ ನಡೆದು ಬಂದಿತ್ತು ಮುಕ್ತಿಯೆನ್ನ ಮನೆಗೆ ನಡೆದು ಬಂದಿತು ಜಯ ಜಯ ಗುರುವೇ ! ನಮೋ ನಮೋ ! ವರಮ ಗುರುವೇ ! ನಮೋ ನಮೋ! ಚೆನ್ನ ಮುಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ತಂದೆನಗೆ ಕೊಟ್ಟ - ಗುರುವೇ ನಮೋ ನಮೋ |!
ಸದ್ಗುರು-ಕರುಣ ೧೨೧
( ೪೫) ಕ್ರೀತ್ರವನ ಶುದ್ಧಮಾಡಿ ಬೀಜನ ಚಿತ್ತುವ ಒಳಗೆ ಶೋಧಿಸಿ, ಹೊರಗೆ ಶುದ್ದ ನಿಸಿ, ಒಳಹೊರವೆಂಬ ಉಭಯ ಶಂಕೆಯ ಕಳೆದು? ಸ್ಪಟಿಕದ ಶಲಾಕೆಯಂತೆ ತಿಳಿವೆಳಗು ಮಾಡಿ, ಸುಕ್ಸೇತ್ರವನರಿದು, ಬೀಜವಬಿತ್ತುವಂತೆ,
ಶಿಷ್ಯನ ಸರ್ವ ಪ್ರಪಂಚ ನಿವೃತ್ತಿಯಂ ಮಾಡಿ, ನಿಜೋವದೇಶವಿತ್ತು, ಆ ಶಿಷ್ಯನ ನಿಜದಾರಿಯನೈದಿಸುವ ಗುರು ಆ ಸಹಜ ಗುರುವೀಗ ಜಗದಾರಾಧ್ಯರು ಅವರ ವಾದಕ್ಕೆ ನಮೋ ನಮೋ! ಎಂಬೆ ಕಾಣಾ ! ಚನ್ನ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನಾ !
( ೪೬) ಹುಟ್ಟು ಸಾವನ್ನು ಅಳಸುವ ಗುರು ಕರುಣಿಸಲು ಸಂಸಾರ ವಿಷಯ ಕೆಟ್ಟಿತ್ತು ಮಾಯಾ ಪ್ರಪಂಚ ಬಿಟ್ಟಿತ್ತು ಹುಟ್ಟು ಸಾವು ಹೊಯಿತ್ತು ನೆಟ್ಟನೆ ಗುರುಪಾದವ ಮುಟ್ಟಿ ಭವಗೆಟ್ಟಿನು
ಎರುಮನಾಥಾ
( ೪೭) ಗುರು ತನುಗುಣಕ್ಕೆ ಕೆಂಡನಿದ್ದಂತೆ ಉರಿವ ಕೆಂಡದ ಮೇಲೆ, ತೃಣವ ತಂದಿರಿಸಿದರೆ, ಆ ತೃಣವನಾ EN ಗುರುಚರಣದ ಮೇಲೆ, ತನುವೆಂಬ ತೃಣವ ತಂದಿರಿಸಿದರಿ, ಆತನ ಸರ್ವಾಂಗವೆಲ್ಲ ಲಿಂಗ ಕಾಣಾ
— ರಾಮನಾಧಾ
ಸುಮನಾಂಜಲಿ
( ೪೮ ) ಗುರುವು ಯಾರಾದರೇನು? ತನ್ನದಾದರೇನು ಕನ್ನಡಿ ಅನ್ಯರವಾದಡೇನು ಕನ್ನಡಿ? ತನ್ನ ರೂಪ ಕಂಡದೆ ಸಾಲದೇ? ಸದ್ದುರು ಆವನಾದಡೇನು? ತನ್ನನರುಹಿದಡೆ ಸಾಲದೇ ಹೇಳಾ- ಣೆ ಮುಲಿಗೆಯ ಚನ್ನರಾಮಾ
(೪೯)
ಎನ್ನೊಳಗೆ ತನ್ನ ತೋರಿದ ಎನ್ನ ಕರಸ್ಥಲದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ, ವರಮ ನಿರಂಜನನ ಕುರುಹದೋರಿದ. ಆ ಕುರುಹಿನ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಅರುಹಿನ ಕಳೆತೋರಿದ. ಆ ಕಳೆಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ, ಮಹಾಜ್ಞಾನದ ಬೆಳಗ ತೋರಿದ. ಆ ಬೆಳಗಿನ ನಿಲುವಿನೊಳಗೆ ಎನ್ನ ತೋರಿದ. ಎನ್ನೊಳಗೆ ತನ್ನ ತೋರಿದ. ತನ್ನೊಳಗೆ ಎನ್ನನಿಂಬಿಟ್ಟುಕೊಂಡ ಮಹಾಗುರುವಿಗೆ ನಮೋ ನಮೋ ಎನುತಿರ್ವೆನಯ್ಯ ಅಖಂಡೇಶ್ವರಾ
(೫೦) ಗುರುಕರುಣ ದುರ್ಲಭ ಗುರುಕರುಣವಾಗೋದು ಪರಮ ದುರ್ಲಭವಯ್ಯ ! ಪರಿವರಿವ್ರತಗಳಾಚರಿಸಿ ಫಲವೇನು?
` ಗುರುಕರುಣವೊಂದಿಲ್ಲದೆ ಗತಿಗೆ ಬೇರುಂಟೆ ?
ಶರೀರದ ಪುತ್ರ ಮಿತ್ರ ಕಲತ್ರ ಬಾಂಧವರು ನೆರೆ ಸಲಿಸುವರೆ ಸದ್ದತಿಗೆ ಸಾಧನವ? ನಿರುತದಿ ಗುರುಪಾದ ನಿಜವಾಗಿ ಮನದಲ್ಲಿ,
ಸಾಧನ ವಿಚಾರ ೧೨೩
ಅರಿತು ಭಜಿಸಲು, ಅಖಿಳ ಸಂವದನಿತ್ತು. ಪರಿವಾಲಿಸುವ ನ ನಮ್ಮ ಪುರಂದರ ನಿಶಲ.
(೫೧)
ಗುರುವಿನಿಂದ ಜ್ಞಾನೋದಯವಾಗಲು ದಾಸೋಹ ಬೇಕು ವ್ರಣತೆಯು ಇದೆ, ಬತ್ತಿಯು ಇದೆ. ಜ್ಯೋತಿಯ ಬೆಳಗುವದೆ, ಶೈಲನಿಲ್ಲದೆ ವ್ರಭಿತಾನೆಲ್ಲಿಯದೋ? ಗುರುವಿದೆ, ಲಿಂಗವಿದೆ. ಶಿವರ ಸುಜ್ಜಾನೋದಯ ವಾಗದನ್ನಕ್ಕರ ಭಕ್ತಿ ಎಲ್ಲಿಯದೋ? ಸೋಹಂಮೆಂಬುದ ಕೇಳಿ ದಾಸೋಹವಮಾಡದಿರ್ದಡೆ ಅತಿಗಳೆವೆ ಗುಹೇಶ್ವರಾ!
(೫೨)
ಅರಿವೆ ಗುರು ಆಚಾರವೇ ಶಿಷ್ಯ ಅರಿವೇ ಗುರು, ಆಚಾರವೇ ಶಿ ಜ್ಞಾ ನವೇ ಲಿಂಗ, ವರಿಣಾಮವೆ
ಕಾಪಾ
ಅ ೭
ತ ತ ಯೋಗದಾಗು ನೋಡಾ ಈಸುವನರಿಯದೆ ಲೋಡು ಬೋಳಾದರಿ, ಮಹಾಲಿಂಗ ಕಲ್ಲೇಶ್ವರ ದೇನರು ನಗುವರು
ಗೊಂಚಲು ಆರು
ಸಾಧನ ವಿಚಾರ
(ಅ) ಪದಗಳು (ಆ) ಪದ್ಯಗಳು (ಇ) ವಚನಗಳು
ವಿನಯ en ಸಮಂತತಃ oN
ಪ್ರಶಾಂತಮನಸಂ ಹ್ಯೇನಂ ಯೋಗಿನಂ ಸುಖಮುತ್ತಮಂ | ಉಪ್ಫೆತಿ ಶಾಂತರಜನಂ ಬ್ರಹ್ಮಭೂತಮುಕಲ್ಮಷಮ್ ||| —ಕ್ರೀಗೀತಾ ದೀರ್ಥಕಾಲ -ನ್ಫೆರಂತರ್ಯ |
ಸತ್ಲಾರಸೇವಿತಃ ದೃಢಡಭೂಮಿಃ | —ಯೋಗಸೂತ್ರ
ಸದ್ಗುರು-ಕರುಣ ೧೨೭
— 4೫% ಜೋಧನು ತಿಳಿಯಬೇಕು ಹೊಳೆಯಬೇಕು ಉಳಿಯಬೇಕು (ರಾಗ--ಲಾವಣಿ) ತಿಳಿಸುವ ಮಾತಲ್ಲಾ । ತಿಳಿಸದೆ । ತಿಳಿಯುವ ಮಾತಲ್ಲಾ ॥ ಪ ॥
ತಿಳಿಸದೆ ತಿಳಿಯದು ತಿಳಿಯದೆ ಹೊಳೆಯದು | ಹೊಳೆಯದೆ ಇಳಿಯದು | ಇಳಿಯದೆ ಉಳಿಯದು ಆಅ
ಭೇದವಳಿಯಬೇಕು । ಮನದನಿ- । ವಾದ ಕಳೆಯಬೇಕು । ಸಾಧುಸಂತರ ಸಂಗ । ಸಾಧಿಸಿ ತತ್ವದ ಹಾದಿಯ ತಾವು ಮೋದದಿ ಪಿಡಿಯದೆ !೧॥
ಸಾಧಿಸುವದು ಯುಕ್ತಿ | ನಿಜಾನಂದ | ಭೋಧದೊಳಗೆ ಮುಕ್ತಿ । ಆದಿ ಮೂರುತಿ ಭನ- ತಾರಕ ದೇವನ | ಪಾದ ಪೂಜಿಸಿ ಸ- ದ್ಲುರುವಿನ ಭಜಿಸದ 1೨ ॥ —ಭವತಾರಳ
೧೨೮ ಸುಮನಾಂಜಲಿ
ಬ ಇಷ್ಟೆ ಚಿಂತೆಯ ತೊರೆಯಿರಿ (ರಾಗ--ಪಂತುವರಾಳಿ ರೂವಕತಾಳ) ಚಿಂತೆಯಾತಕೊ | ಬಯಲಭ್ರಾಂತಿಯಾತಕೊ | ಕಂತು ಪಿತನ ದಿವ್ಯನಾಮ | ಮಂತ್ರವನ್ನು ಜಪಿಸುವರಿಗೆ ಒಳ್ಳೆ ಉದಯಕಾಲದಲ್ಲಿ | ವೇಳೆಯರಿತು ಕೂಗುತಿರುವ || ಕೋಳಿ ತನ್ನ ಮರಿಗೆ ಮೊಲೆಯ । ಹಾಲಕೊಟ್ಟು ಸಲಹುತಿಹುದೆ ?
ಸಡಗರದಲಿ ನಾರಿಯರು | ಹಡೆಯೆ ಬೇಕು ಸೂಲಗಿತ್ತಿ ॥ ಅಡನಿಯೊಳಗೆ ಹೆರುವ ಮೃಗವ | ಹಡೆಯಿಸಿ ರಕ್ಷಿವರು ಯಾರು? ಹೆತ್ತ ತಾಯಿ ಸತ್ತು ಹೋಗೆ । ಸತ್ತೆವೆಂಬರೆಲ್ಲ ಜನರು ॥ ಮೃತ್ಯು ಬಂದು ಹತ್ತರಿರಲು । ಹೆತ್ತವರೇನುಳಿಸುತಿಹರೆ ? ಗಟ್ಟಿ ಮಣ್ಣ ಬೊಂಬೆಮಾಡಿ ಹೊಟ್ಟಿಯೊಳಗೆ ಇರಿಸಲಿಲ್ಲ ॥ ಕೊಟ್ಟದೇವ ಕೊಂಡು ಹೋಗಲು | ಕುಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಅಳುವುದೇಕೆ ! ಇರನಿನಲ್ಲಿ ಸೌಖ್ಯವುಂಟು | ಪರದಲ್ಲಿಯು ಪದನಿಯುಂಟು ॥ ಗುರು ಪುರಂದರ ವಿಠಲನಾ | ಸ್ಮರಣೆಯನ್ನು ಮರೆಯದವಗೆ
1 ಪ್ರ]
| ೧ ॥
| 2
| ೪ ॥
| ೫ ॥
—ಪುರಂದರದಾಸ
ಸಾಧನ ವಿಚಾರ
ಶಿ ಜಂ
ಶಾಂತಿಯ ತಪ ( ರಾಗ--ಕಲ್ಯಾಣಿ; ಅಟತಾಳ) ಶಾಂತಿ ತಪವ ಮಾಡಿರೋ । ಬ್ರಹ್ಮಾನಂದ ಶಾಂತಿ ಆತ್ಮಜ್ಞಾನ, ಶಾಂತಿ ಮುಕ್ತಿಸ್ಮಾನ । ಶಾಂತನಾಗದೆಯಿರಲ್ಯಾತರ ಜ್ಞಾನ?
ಅಮಿತ ತಾಮಸ-ರಾಜಸ । ಗುಣಗಳಿಗೆಲ್ಲ | ವಿಮುಖಮಾನಸನಾಗುತ ।
ಅಮಲ ಸಾಕ್ಟಿಕಬುದ್ಧಿ ಯಿಂದಾತ್ಮನನು ಕಂಡ । ಕ್ಸಮೆಯೆ ರೂಪವು ತಪಸ್ಸಿಗೆಯೆನ್ನಲಾಗಿ
ಶಾಂತಿಯಿಲ್ಲದೆಯಿರಲು । ಜ್ಞಾನಿಗೆ ಬ್ರಹ್ಮ । "೫ ಕಾಂತಿಯು ಶೋಭಿಸದು । ಶಾಂತಿಯೆ ಸುರಭಿ ಚಿಂತಾಮಣಿಯೆನಿವುದು । ಶಾಂತಿಯೆ ಶಿವತತ್ವವೆನಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಾಗಿ
ಅಂತರಂಗದಿ ತಲೆಯಾ | ತೋರುವ ದುಷ್ಟ | ಸಂತತಿ ನೆರಿಹೊರೆಯಾ ।
ಇಂತಿ ಎಂಬುವ ಖಡ್ಗದಿಂದಲಿ ಶೀಳಿ ನಿ- | ರಂತರ ಗುರುಮಹಾಲಿಂಗನಾಗಿರುವಂಥ
೧೨೯
HS |
HO i
೨
2
—ಶಂಕರಾೂನಂದ
ಎ... ಗ್ರಿ.....
ಎಲೆ ಅನುಭನದ ಅಡಿಗೆ (ರಾಗ--ನಾದನಾಮಕ್ರಿಯೆ--ಛಾಪು ತಾಳ) ಅನುಭವದಡಿಗೆಯ ಮಾಡಿ, ಅದ- ಕೃನುಭವಿಗಳು ಬಂದು ನೀವೆಲ್ಲಕೂಡಿ
೧೨2
॥ಪ
೧೩೦
ಸುಮನಾಂಜಲಿ
ತನುವೆಂಬ ಭಾಂಡವ ತೊಳೆದು, ಕೆಟ್ಟ
ಮನದ ಚಂಚಲವೆಂಬ ಮುಸುರಿಯ ಕಳೆದು | ಘನವಾಗಿ ಮನೆಯನ್ನು ಬಳಿದು, ಅಲ್ಲಿ
ಮಿನುಗುವ ತ್ರಿಗುಣದ ಒಲೆಗುಂಡು ನೆಡೆದು ॥ ೧॥
ವಿರಕ್ತಿಯೆಂಬುವ ಮಡಿಯುಟ್ಟು, ಪೂರ್ಣ ಹರಿಭಕ್ತಿಯೆಂಬ ನೀರನ್ನೆಸರಿಟ್ಟು |
ಅರಿವೆಂಬ ಬೆಂಕಿಯ ಕೊಟ್ಟು, ಮಾಯಾ ಮರವೆಂಬ ಕಾವ್ಟವ ಮುದದಿಂದ ಸುಟ್ಟು ॥೨॥
ಕರುಣೆಂಬೊ ಸಾಮಗ್ರಿ ಹೂಡಿ, ಮೋಕ್ಷ ಪರಿಕರವಾದಂಧ ಪಾಕವ ಮಾಡಿ | ಗುರುಶರಣರು ಸವಿದಾಡಿ, ನಮ್ಮ ಪುರಂದರ ವಿಠಲನ ಬಿಡದೆ ಕೊಂಡಾಡಿ ॥ಎ॥ —ಪುರಂದರದಾಸ
1 ಎ2
ಗಟ್ ಬಾನ ಆತ್ಮೋದ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಭಗವಂತನ ಸಾಮವೊಂದೇ ಸಾಲಜಿ? (ರಾಗ-- ಮೋಹನ ಅಟತಾಳ) ಸ್ಮರಣಿಯೊಂದೇ ಸಾಲದೆ । ಗೋವಿಂದನ |
ನಾಮವೊಂದೇ ಸಾಲದೆ ' !ಪ॥ ಪರಮ ಪುರುಷನನ್ನು ನೆರೆನಂಬಿದವರಿಗೆ । ದುರಿತದ ಬಾಧೆಯಗುರುತು ತೋರುವುದೆ ? lH
ಕಡುಮೂರ್ಪನಾದರೇನು ? ದುಷ್ಕರ್ಮದಿ । ತೊಡೆದಾತನಾದರೇನು ? ॥
ಜಡನಾದರೇನಲ್ಪ ಜಾತಿಯಾದರೇನು.? । ಬಿಡದೆ ಪ್ರಹ್ಲಾದನ ಸಲುಹಿದ ಹರಿಯ (Now
ಸಾಧನ ವಿಚಾರ ೧೩೧
ಪಾತಕಿಯಾದರೇನು? ಸರ್ವ-ವ್ರಾಣ । ಘಾತಕೀ ಯಾದರೇನು? ॥ ನೀತಿಯ ಬಿಡುತೆ ದುಷ್ಕರ್ಮಿಯಾದರೇನು 2 ಆತುರದಿ ಅಜಮಿಳನ ಸಲುಹಿದ ಹರಿಯ | ೨॥
ಸಕಲ ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಯು । ಮಾಡಿದಂಥ | ನಿಖಲ ಪುಣ್ಯದ ಫಲವು ॥ ಭಕುತಿ ಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಬಿಡದನುದಿನಲ್ಲಿ । ಪ್ರಕಟ ಪುರಂದರ ವಿಠಲನ ನಾಮದ |ಷ್ಠಿ॥ — ಪುರಂದರದಾಸ
7 EN ಹಗಲಿರುಳು ನಾಮಾಮೃತವನ ನೀಡು (ರಾಗ--ಆನಂದಭೈರನಿ ಅಟತಾಳ) ನಾರಾಯಣ ನಿಮ್ಮ ನಾಮದ ಸ್ಮರಣೆಯು ಸಾರಾಮೃತ ಎನ್ನ ನಾಲಗೆಗೆ ಬರಲಿ ॥ ಪಟ
ಕೂಡುವಾಗಲಿ ನಿಂತಾಡುವಾಗಲಿ ಮತ್ತೆ ಹಾಡುವಾಗಲಿ ಹರಿದಾಡುವಾಗಲಿ | ಖೋಡಿ ವಿನೋದದಿ ನೋಡದೆನಾ ಬಲು ಮಾಡಿದ ಪಾಪ ಬಿಟ್ಟೋಡಿ ಹೋಗೋಹಾಂಗೆ !೧॥
ಜ್ವರ ಬಂದಾಗಲಿ ಛಳಿ ಬಂದಾಗಲಿ ಮರಳಿ ಮರಳಿ ಮತ್ತೆ ನಡುಗುವಾಗಲಿ । ಹರಿನಾರಾಯಣ ದುರಿತನಿವಾರಣೆಂದು ಇರುಳು ಹಗಲು ನಿಮ್ಮ ಸ್ಮರಣ ಮರೆಯಧಾಂಗೆ ॥ ೨ ॥
೧ತ್ಲಿ ೨
ಸುಮನಾಂಜಲಿ
ಸಂತತ ಹರಿ ನಿಮ್ಮ ಸಾವಿರ ನಾಮವು ಅಂತರಂಗದ ಒಳಗಿರಿಸಿಯಿರಿಸಿ |
ಎಂತೋ ಪುರಂದರ ವಿಠಲರಾಯನೇ ಅಂತ್ಯಕಾಲದಲ್ಲಿ ಚಿಂತಿಸೋಹಾಂಗೆ
HQ
—ಪುರಂದರದಾಸ
7 ಅಂತರೆಂಗದಲಿ ಬಿಂಬಧ್ಯಾನ (ರಾಗ--ಕಾಂಬೋಧಿ ರುಂಪೆ ತಾಳ) ಧ್ಯಾನವನು ಮಾಡು ನೀ ಬಿಂಬಮೂರುತಿಯ ಆನಂದದಲಿ ಕುಳಿತು ಅಂತರಂಗದಲಿ
ಸದಾಚಾರನಾಗಿ ದ್ವಾದಶ ಗುರುಗಳಿಗೆರಗಿ ಮುದದಿಂದ ಮೂಲಮಂತ್ರವನು ಜಪಿಸಿ ।
ಸದಮಲ ಭಕ್ತಿಯಲಿ ದೇಹಸ್ಥಿ ತಿಯನೆ ತಿಳಿದು ಪದುಮಾಸನವ ಹೂಕ ವರಮ ವಿಶ್ವಾಸದಲಿ
ಅಂಗವನು ಚಲಿಸದೆ ಚನ್ನಾಗಿ ದೃಢವಾಗಿ ಕಂಗಳನೆ ಮುಚ್ಚಿ ಇಂದ್ರಿಯಗಳನೆ ತೆರೆದು । ಮಂಗಳ ಶೋಭಿತ ಅಖಂಡ ಧ್ಯಾನದಂತ ರಂಗದೊಳಗೆ ನಿಲಿಸಿ ಎಲ್ಲವನು ಕಾಣೊ
ಭಗವದ್ರೂಪಗಳೆಲ್ಲ ಒಂದು ಬಾರಿ ಸ್ಮರಿಸಿ
ಮಗುಳೆ ಪರಮ ಗುರುವಿನ ಮೂರ್ತಿಗೆ । ತೆಗೆದು ಆವ್ಹಾನಮಾಡಿ ಅಲ್ಲಿಂದ ಹರುಷದಿ
ಸ್ವಗುರು ಬಿಂಬಮೂರ್ತಿಯಲಿ ಐಕ್ಯವನೆಮಾಡು
| ಪವ
H ©
ಕಿ...
| ೨ I
4
ಸಾಧನ ವಿಚಾರ ೧೩೩
ಜ್ಞಾನಪ್ರಕಾಶದಲ್ಲಿ ಇದ್ದು ನಿನ್ನ ಹೃದಯ ಸ್ಥಾನದಲಿ ಅಷ್ಟದಲ ಕಮಲ ಮಧ್ಯ ಶ್ರೀನಿವಾಸನ ಮೂರ್ತಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿ ಬಾಹ್ಯದಲಿ । ಏನೇನು ವೂಜೆಯನು ಉಳ್ಳುದನು ಮಾಡು WH ೪ I
ಸಚ್ಚಿದಾನಂದ ಆತ್ಮ ಉವಾಸನವನೆ ಮಾಡು ಕೃಣಕ್ಷಣಕೆ ಹರಿಪಾದವನು ನೋಡುತ | ಅಣುರೇಣು ಚೇತನಾಚೇತನಕೆ ನೇಮಕ ಧಣಿಶಯನನಲ್ಲದೆ ಮತ್ತೊಬ್ಬರಿಲ್ಲವೆಂದು 1೫ ॥
ಮಮತೆಯನ್ನು ತೊರೆದು ಮೇಲೊಂದವೇಕ್ತಿಸದೆ
ಸಮವಿಷಮ ತಿಳಿದೊಂಬೆ ಭಕುತಿಯಲ್ಲಿ | ಸಮಾಧಿಯೊಳಗಾಗಿ ದಿವ್ಯದೃಷ್ಟಿಲಿ ಸರ್ವ-
ಕ್ರಮ ಅನುಕ್ರಮದಿಂದ ಭರಿತಭಾವುಕನಾಗೋ | ೬ ॥
ಈ ವರಿ ದೇನಿಸಲು ದೇವ ಕರುಣವ ಮಾಡೆ ಪಾವಸಂಚಿತವು ವ್ರಾರಬ್ಧನಾಶ | ಅನರೋಕ್ಷಿತನಾಗಿ ತನ್ನ ಯೋಗ್ಯತದಷ್ಟು ಗೋಪಾಲ ವಿಜಯವಿಠಲನೊಲಿವನಾಗಿ TNT -ನಿಜಯದಾಸ
ಬ. ಒಳಗಣ್ಣಿನಿಂದ ಹರಿಯೆ ನೋಡು ( ರಾಗ--ನಾದನಾಮಕ್ರಿಯ ಅಟಿತಾಳ) ಕಣ್ಣಿನೊಳಗೆ ನೋಡೊ ಹರಿಯ । ಒಳ | ಗಣ್ಣಿನಿಂದಲಿ ನೋಡು ಮೂಜಗದಧೊರೆಯ ॥ ಪ ॥
೧೩೪ ಸುಮನಾಂಜಲಿ
ಆಧಾರ ಮೊದಲಾದ ಆರು | ಚಕ್ರ | ಶೋಧಿಸಿ ಬಿಡಬೇಕು ಈಕ್ಟಣ ಮೂರು ॥ ಸಾಧಿಸಿ ಸುಷಮ್ನ ಏರು । ಅಲ್ಲಿ | ಭೇದಿಸಿ ನೀ ಪರಬ್ರಹ್ಮನ ಸೇರು 1೧॥
ಎವೆ ಹಾಕದೆ ಮೇಲೆ ನೋಡು | ಮುಂದೆ । ತವಕದಿಂದಲಿ ವಾಯುಬಂಧನ ಮಾಡು ॥ ಸವಿದು ನಾದವ ಪಾನಮಾಡು | ಅಲ್ಲಿ | ನವವಿಧ ಭಕ್ತಿಲಿ ನಲಿನಲಿದಾದು | ೨ ॥
ಅಂಡದೊಳಗೆ ಆಡುತಾನೆ । ಭಾನು । ಮಂಡಲ ನಾರಾಯಣ ನೆಂಬುವನೆ ॥ ಕುಂಡಲಿ ತುದಿಯೊಳಿದ್ದಾನೆ | ನಮ್ಮ |
ಪುರಂದರ ವಿಠಲನು ವಾಲಿಸುತಾನೆ IR ಪುರಂದರದಾಸ SR ಉಕ್ಕಿ ಅರಿತ ಹರಿಪೂಜೆ (ರಾಗ--ಕಾಂಬೋಧಿ -ರುಂಸೆ ತಾಳ) ಅರಿತವರಿಗತಿ ಸುಲಭ ಹರಿಪೂಜೆಯು ಅರಿಯದವ ನಿರ್ಭಾಗ್ಯತರ ಲೋಕದೊಳು (ಪ॥
ಹೈಮಾಂತ ಮಂಟಪವು, ಭೂಮಂಡಲವೆ ಪೀರ ಸೋಮ ಸೂರ್ಯಕರೆ ದೀಪ, ಭುರುಹಗಳು ಚಾಮರಗಳತಿವಿಮಲ ವ್ಯೋಮಮಂಡಲ ಛತ್ರ ಯಾಮಾಷ್ಟ್ರಕಗಳಷ್ಟದಳದ ಪದ್ಮವು ಎಂದು iO
ಸಾಧನ ವಿಚಾರ ೧೩೫
ಮಳಗು ಮಜ್ಜನವು, ದಿಗ್ರಲಯಂಗಳೇ ವಸನ ಮಲಯಾನಿಲವೆ ಶ್ರೀಗಂಧ ಧೂಪ,
ಇಳೆಯೊಳಗೆ ಬೆಳೆದ ಧಾನ್ಯಗಳೆಲ್ಲ ನೈವೇದ್ಯ ಥಳಥಳಿಪ ಮಿಂಚು ಕರ್ಪೂರದಾರತಿಯೆಂದು ॥೨॥
ಶಾತಕುಂಬಭೋದರಾಂಡಂತಸ ರೂಪ ಸಂ
ಪ್ರೀತಿಯಿಂದಲಿ ಯಜಿಸಿ ಮೋದಿಸುವರ ವೀತಶೋಕರಮಾಡಿ ಸಂತೈಸುತಿಹ ಜಗ
ನಾಥ ನಿಶ್ಚಲ ಒಲಿದು ಸರ್ವಕಾಲಗಳಲ್ಲಿ |ಷ್ಠಿ॥
—ಜಗನ್ನಾಥದಾಸೆ
೧೩೬
ಸುಮನಾಂಜಲಿ ( ಅ) ಪದ್ಯಗಳು:
[ ೨೨] ಧ್ಯಾನದ ಬಗೆ ಚಿತ್ತವೆಂಬುದು ಗಾಳಿಯಂತೆ ಚಂಚಲವದು । ಸುತ್ತುತಿಹುದು ಕಂಡಕಡೆಗೆ ॥ ಒತ್ತಿ ತತ್ವಗಳಲ್ಲಿ ತಿರುಗಿಸಿ ತಂದದ । ಮತ್ತೆ ತನ್ನೊಳಗಿಡಬೇಕು
ಹರಿಯ ಬಿಟ್ಟರೆ ಹರಿವುದು ಬೇಡವೆಂದರೆ । ಹರಿಯದು ಮನಕದು ಸಹಜಾ ॥
ಹರಿವ ಚಿತ್ತವ ತತ್ವದೊಳು ತೊಳಲಿಸಿ ತಂದು | ಸ್ಥಿರಮಾಡಬೇಕು ತನ್ನೊಳಗೆ
ಮನದ ವಿಕಲ್ಪವಿಂದ್ರಿಯದ ಕಷಾಯವ । ಜನಿಯಿಪ್ರದೊಡನೆ ಮಾಸುವುದು ॥
ತನುವಲುಗುವುದು ಬಂಧಾಸ್ರವವಹುವಾಗಿ । ಮನ ತಾನೆ ಮನ ಕರ್ಮಗಳಿಗೆ
ಮನವಾತ್ಮನೊಳು ನಿಲ್ಲದೊಂದೊಂದು ವಸ್ತುವ । ನೆನೆಯೆ ನೂತನ ಕರ್ಮವಹುದು ॥
ಮನವಾತ್ಮನೊಳು ನಿಂದರಾಗಳೆ ಕರ್ಮ ಜು- | ಮ್ಮನೆ ಜಾರುವುದು ತನ್ನ ತಾನೆ
ಧ್ಯಾನದಿಂದಲ್ಲದೆ ಕರ್ಮನಿರ್ಜರಿಸದಾ । ಧ್ಯಾನ ತಾನೆಂತುಂಟೆಂದೆನಲು 1
ನಾನಾ ಚಿಂತೆಯಳಿದು ಮನವಾತ್ಮ ಸಂ । ಧಾನದೊಳಿರಲದೆ ಧ್ಯಾನಾ
HO ॥
SN
MER
| ೪ I
1೫ ।
೧೮
ಸಾಧನ ವಿಚಾರ
ನುಡಿ ನಡೆ ನೋಟ ಮೈಯಾಟವಳಿದು ಲೆಪ್ಪ | ದೊಡಲ ಪುತ್ತಳಿಯಂತೆ ಕುಳಿತು ॥
ಮಿಡುವ ಮನವನಾತ್ಮನೊಳಗಡಗಿಸಲದು । ನುಡಿವರೆಲ್ಲರು ಧ್ಯಾನನೆಂದು
ಕಲಿತು ಮರೆದುದೊಂದು ಪದ್ಯವ ನೆನೆದುದ । ನೊಳಗೊಳಗಾಲೋಚಿಪಂತೆ ॥
ತಿಳಿವು ಬೆಳಗು ನನ್ನ ರೂಪೆಂದು ನೆನೆಹು ಮೈ | ಯೊಳಗಾಡಲಾತ್ಮ ತೋರುವುದು
ಕಣ್ಮುಚ್ಚಿ ನೋಡಿದರೊಳಗಾತ್ಮ ನಸುಕಾಂತಿ | ಪೊಣ್ಮೆ ತೋರುತ ಶೂನ್ಯವಡುತ ॥
ಜಾಣ್ಮೆದೋರುತ ನಸುಸುಖದೋರುತಿರಲದು । ನುಣ್ಮಾತಿನೊಳು ಧರ್ಮವಹುದು
ತ ಅ
[೨೩] ಚಿನ್ಮಯನ ಧ್ಯಾನವು ಕಲ್ಪತರುವು ಧರ್ಮವೆ ನಿರ್ಮಲ ಸುವಧೇನು ಧರ್ಮವೆ ಮೂಜಗಕೆಲ್ಲ | ಧರ್ಮವೆ ಕಲ್ಪಮಹೀಮಹವು ಧರ್ಮವೆ ಪರುಷನ ಮೂರ್ತಿ
ತನುವನು ಭೇದಿಸಿ ತನ್ನೊಳಗೆ ವಿನುತಸಮಾಧಿಯೊಳಿರ್ದು ।
ಅನಘನ ಪರಮನ ನೋಡಿದರೆ ನೆನೆವುದು ಪಂಡಿತನೆಂದು
೧೩೭
W ೬॥
1೭
| ಆ I —ರೆತ್ಕಾಕರ
!೧॥
HSN
೧೩೮೪
ಸುಮನಾಂಜಲಿ
ಪಡೆಯದ ಚಿನ್ಮಯ ಭಾವನೆಯ ಪಡೆದು ತನ್ನೊಳು ನಿಲಲಾಗ । ಕಡೆದರೆ ದಧಿಯನು ಕೈಕೆಳಗೆ ಸೆಡಸಗುದಂತನೆ ಯೋಗಿ ಗರುಡನ ಧ್ಯಾನದೊಳಹಿ ವಿಷವು ಪರಿಹರಿಸುವದೆಂತಂತೆ । ಪರಮನ ಧ್ಯಾನದೊಳಘವಿಷವು ಪರಿವುದು ತಿತ್ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ
ಮೌನ ತಪೋಗುಣಶೀಲಗಳು ಧ್ಯಾನದೊಳಡವಿಹವೆಲ್ಲ ।
ಜ್ಞಾನಿಗೆ ಜನನಸ್ಥಾನವಿದು ಧ್ಯಾನಕೆ ವಂದಿಪೆನೊಮ್ಮೆ
ನೂತನ ಮಂತ್ರದ ಧ್ಯಾನದೊಳು ಭೂತಗಳೋಡುವವಂತೆ ।
ಜೋತಿರೂವದ ಭಾವನೆಯಿಂ ಮತ್ತಿನ್ನಳಿವುದು ಕರ್ಮ
ಅರಿಯದೆ ಮನದೊಂದರ್ಥವನು ಅರಸಿಯು ಧ್ಯಾನಿಸುವಂತೆ | ಅರಸಲು ತನ್ನನು ತನ್ನೊಳಗೆ ನೆರಿ ಸುಖಮೊಂದಿಹುದೊಂದೆ
ಜನಿಸಿದ ರಾಗಾದಿಕ ಮೆಂಬೀ ಘನ ಕಲ್ಲೋಲಗಳಿಂದ | ಮನವೆಂಬುದಕವು ಕದಡದಿರೆ ಚಿನುಮಯನಲ್ಲಿಯೆ ತೋರ್ಕುಂ
| 4 I
| ೪ ॥
HK ॥
॥ ೬ ॥
| ೭ I
|| ಲೆ ॥ —ಕಲ್ಯಾಣಕೀರ್ತಿ
ಸಾಧನ ವಿಚಾರ ೧೩೯
[ ೨೪] ಕಡು ಸಂಕಟಿದಲ್ಲಿಯೂ ಧ್ಯಾನನ ಬಿಡದಿರು ನಡುಮಾರ್ಗದೊಳಗೋರ್ವ ನಡೆನಡೆದು ವೋಗುತಿರಿ ಬಿಡದೆ ಹೆಬ್ಬುಲಿ ಕಂಡು ಸಿಡಿಲುಮೊಗ್ಗರದಂತೆ ಘುಡಘಡಿಸುತಡಿಗಡಿಗೆ ಆರ್ಭಟಿಸಿ ಮೊರೆಯುತಲಿ ಅಡ ವಿಯಲಿ ಲಂಘಿಸುತಲಿ । ಕಡುಭಯಂಕರದಿಂದ ನಡೆತರಲು ಭಯದೊಳಗೆ ಮೃಡನಿಮ್ಮ ನಾಮವನು ಬಿಡದೆ ಕೀರ್ತಿಸುತಿರಲು ದೃಢಭಕ್ತನವನಹನು ನಿಜಲಿಂಗ ಭವಭಂಗ ಶರಣಜನ ಭಕ್ತ ಸಂಗಾ ॥೧॥
ವೊಡೆವೊಡೆಯ ತೃಣಬೆಳೆದ ಕಾಂತಾರದೊಳಗೊರ್ವ ನೊಡಗೊದಗಿ ನಡೆತರುವ ಸಮಯದೊಳಾತೃಣವೆ ಬೆದಬೆದನೆ ಕಿಚ್ಚಡರಿ ಸುಡುಸುಡುತ ಪೇರುರಿಯು ಗದಗದಿಸಿ ನಾಲ್ದೆ ಸೆಯೊಳು | ಪದುಪದುಳದಿಂ ಮುಸುಕಿಕೊಂಡು ಬರುತಿರಲದಕೆ ಹೆದರದಾತ್ಮದಲಿ ನಿಮ್ಮ ಧ್ಯಾನವ ಮಾಳ್ಸ ಸದುಭಕ್ಕನವನಹುನು ಫಿಜಲಿಂಗ ಭವಭಂಗ ಶರಣಜನ ಭಕ್ತ ಸಂಗಾ ॥೨॥ —ನಿಜಲಿಂಗ Se
[ ೨೫] ಸದೈವ ದೇನನನ್ನು ನೆನೆಯಿರಿ ಆಸನವು ದೃಢವಾಗಿ ನಾಸಿಕಾಗೃದಿ ದಿಟ್ಟಿ ಸೂಸುವ ಮನವ ಘನದಲಿರಿಸಿದನು ಜಗ- । ಧೀಶನಾಗಕ್ಕು ಸರ್ವಜ್ಞ !1೧॥
೧೪೦ ಸುಮನಾಂಜಲಿ
ಭಕ್ತಿಗೆರಡಕ್ಕರವು ಮುಕ್ತಿಗೆರಡಕ್ಕರವು | ಭಕ್ತಿಯಿಂ ಮುಕ್ತಿ ಪಡೆದರೆ ಬಿಡದೆ ಆ- | ರಕ್ಕರವ ಹೇಳೊ! ಸರ್ವಜ್ಞ Su
ಎಂಜಲವು ಶವುಶವು ಸಂಜೆಯೆಂದೆನ ಬೇಡ । ಕುಂಜರವು ವನವನೆನೆವಂತೆ ಬಿಡದೆ ನಿ- । ರಂಜನನ ನೆನೆಯೊ | ಸರ್ವಜ್ಞ TER
ಸುಧಿಯ ಸುಧೆಯನು ಸವಿದು ಮುದದಿ ಮಂತ್ರವ ನೆನೆದು | ಉದಯರಾಗದೊಳು ನಿಂದಿರ್ದ ಶಿವಯೋಗಿ । ನಿಧಿ ಪುರುಷಕಾಣೊ ! ಸರ್ವಜ್ಞ Il 9
ಕೋಳಿ ಕೂಗದ ಮುನ್ನ ಏಳುವದು ನಿತ್ಯ ದ- ।
ಯಾಳು ದೇವನು ಭಕ್ತಿಯಿಂ ನೆನೆವರೆ |
ಆಳಿನಾಳಯ್ಯ ಸರ್ವಜ್ಞ !೫॥ ಸರ್ವಜ್ಞ
( ಇ) ವಚನಗಳು:
( ೫೩ ) ಒಲಿದು ಒಲಿಸಿಕೊಳು
ಒಲಿದು ಒಲಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಒಲಿದಲ್ಲದೆ ಇಲ್ಲ ಹಲವು ಕೊಂಬೆಗೆ ಹಾರದಿರು ಮರುಳೇ ! ಅಟ್ಟಿನೋಡುವ, ಮುಟ್ಟಿನೋಡುವ, ತಟ್ಟಿನೋಡುವ, ಒತ್ತಿನೋಡುವ, ಅಟ್ಟಿ ದಡೆ, ಮುಟ್ಟಿದಡೆ, ತಟ್ಟಿದಡೆ, ಒತ್ತಿದಡೆ, ನಿಷ್ಠೆಯ ಬಿಡದಿರ್ದಡೆ ತನ್ನನೀವ ಮಹಾಲಿಂಗ ಕಲ್ಲೇಶ್ವರನು
(೫೪) ನಿಷ್ಠೆಯ ಪರೀಕ್ಷೆ,
ನೆಚ್ಚಿದೆನೆಂದರೆ, ಮೆಚ್ಚಿದೆನೆಂದರೆ, ಸಲೆ ಮಾರುವೋದೆನೆಂದಕ್ಕೆ ತನುವನಲ್ಲಾಡಿಸಿ ನೋಡುವೆ ನೀನು, ಮನವನಲ್ಲಾಡಿಸಿ ನೋಡುವೆ ನೀನು, ಧ್ಯಾನವನಲ್ಲಾಡಿಸಿ ನೋಡುವೆ ನೀನು ಇವಕ್ಕೆಲ್ಲ ಅಂಜದಿರ್ದಡೆ, ಭಕ್ತಿಕಂಪಿತ ನಮ್ಮ ಕೂಡಲಸಂಗಮದೇವ
(೫೫)
ಭಕ್ತಿಯ ಹೊನ್ನಿಗೆ ಸಂಕಟದ ಪುಟ ಇರಿಸಿಕೊಂಡು ಭಕ್ತರಾದರಿಮ್ಮವರು ತರಿಸಿಕೊಂಡು ಭಕ್ತರಾದರೆಮ್ಮವರು
೧೪೨ ಸುಮನಾಂಜಲಿ
ಜರಿಸಿಕೊಂಡು ಭಕ್ತರಾದರಿಮ್ಮವರು ಕೊರಿಸಿಕೊಂಡು ಭಕ್ತರಾದರೆಮ್ಮವರು ಕೂಡಲಸಂಗನ ಶರಣರಿಗೆ ಮುನಿಸತಾಳಿ ಎನ್ನ ಭಕ್ತಿ ಅರಿಯಾಯಿತ್ತು
( ೫೬ ) ಕೊಂದರೂ ಭಕ್ತಿಯ ಬಿಡೆನು
ಚಂದನವ ಕಡಿದು, ಕೊರೆದು, ತೇದೊಜೆ, ನೊಂದೆನೆಂದು ಕಂಪ ಬಿಟ್ಟಿತೇ
ತಂದು ಸುವರ್ಣವ ಕಡಿದೊರೆದಡೆ,
ಬೆಂದು ಕಳಂಕ ಹಿಡಿದಿತ್ತೇ ?
ನಂದು ಸಂದು ಕಡಿದು ಕಬ್ಬನುತಂದು ಬೆಂದು ವಾಕಾಗುಳ್ಳ ಸಕ್ಕರೆಯಾಗಿ ನೊಂದೆನೆಂದು ಸವಿಯ ಬಿಟ್ಟಿತ್ತೇ ?
ನಾ ಹಿಂದೆ ಮಾಡಿದ ಹೀನಂಗಳೆಲ್ಲವ ತಂದು ಮುಂದಿಳುಹಲು ನಮಗೆ ಹಾನಿಯೇ ? ಎನ್ನ ತಂದೆ ಚೆನ್ನಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ದೇವಯ್ಯ ! ಕೊಂದಡೆ ಶರಣೆಂಬುದ ವತಾಣೆನು
(೫೭) ಛಲದ ಬಲ
ಛಲವಿರಬೇಕು ಭಕ್ತಿಯ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ.
ಹಿಡಿದು ಬಿಡಿನೆಂಬ ಛಲವಿರಬೇಕು ನಿತ್ಯನೇಮದಲ್ಲಿ. ಹಿಡಿದು ಬಿಡೆನೆಂಬ ಛಲವಿರಚೇಕು,
ನಮ್ಮ ಅಖುಂಡೇಶ್ವರ ಲಿಂಗವ ಕೂಡಿ, ಅಗಲಬಾರದೆಂಬ ನಿಸ್ಮೆಯಲ್ಲಿ.
ಸಾಧನೆ ವಿಚಾರ ೧೪೩,
( ೫೮) ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ನಾಮಸ್ಮರಣೆಯೆ ಮೇಲು ಸಾಧನ ಮನ ಚಂಚಲದಿ ತಪವ ಮಾಡಲು ಅಶಕ್ಕವು. ಘನ ಅಜ್ಞಾನದ ಕೆಲವು ಕರ್ಮವು ಹತ್ತವು. ಧನಶುದ್ಧಿ ಯಿಲ್ಲದ ದಾನ ವೃಧಾ. ಇವು ಇನಿತಾದ್ದರಿಂದ ಪುರಂದರ ವಿಠಲ್ಕ ಈ ಯುಗದಿ ನಾಮಸ್ಕರಣೆ ಲೇಸೆಂದನು.
(೫೯)
ನಾಮವು ಕಲ್ಪತರು ನರವೃಂದಯೆಂಬುವ ಕಾನನದಲ್ಲಿ, ಶ್ರೀ ಹರಿನಾಮವೆಂಬಂಧಾ ಕಲ್ಪವೃಕ್ಸ ಹುಟ್ಟಿತಯ್ಯಾ. ನೆರಳು ಸೇರಲುಂಟು, ಫಲವು ಮೆಲ್ಲಲುಂಟು. ಒರೆವ ನಾಲಿಗೆ ರುಚಿಗೆ ನಾಮಮಂತ್ರಗಳುಂಟು. ಇದೇ ಮುನಿಜನರ ಮನದ ಕೊನೆಯ ರಾವೊ. ಇದೇ ಬ್ರಹ್ಮಾದಿಗಳ ಸದಮಲ ಹೃದಯ ಪೀಠ. ಇದೇ ದ್ವಾರಾವತಿ ! ಇದೇ ಕ್ಸೀರಾಂಬುಧಿ ! ಇದೇ ಪುರಂದರ ನಿಶಲನ ವೈಕುಂರ ಹಂಡರ]
(೬೦)
ನಾನು ಮಹಿಮೆ ನಾಮವೇ ಸರ್ವಪವಿತ್ರ ಮಾಡುವುದು. ನಾಮವೇ ಘನದುರಿತ ಸಂಹಾರಮಾಡುವುದು. ನಾಮವೇ ನೆನೆವಂಗೆ ವಜ್ರಾಂಗಿಯಿಪ್ಪುದು. ನಾಮವೇ ಸಕಲ ಭಕ್ಕಸ್ಕೋಮವ ವಾಲಿಸಿತು. ನಾಮವೇ ನಿಂದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಲ್ಲಿ ಮಹಾಭಾಗ್ಯ. ನಾಮವೊಂದು ನೆನೆಯೆ ವಿಜಯ ವಿಠಲನ ಧಾಮವೆ ಆಗುವದು ನಡೆಯದೆ ನಮಗೆಲ್ಲ.
೧೪೬
ಸುಮನಾಂಜಲಿ
(೬೭) ನಿಷ್ಕಾಮ ಭಕ್ತಿ
ಮಾಡೆದೆನೆಂಬುದು ಮನದಲ್ಲಿ ಹೊಳೆದರೆ ಬಡಿಸಿ ಕಾಡಿತ್ತು ಶಿವನ ಡಂಗುರ. ಮಾಡಿದೆನೆನದಿರಾ ಲಿಂಗಕ್ಕೆ ! ಮಾಡಿದೆನೆನ್ನದಿರಾ ಜಂಗಮಕ್ಕೆ ! ಮಾಡಿದೆನೆಂಬುದು ಮನದಲ್ಲಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಬೇಡಿದ್ದನೀವನು ಕೂಡಲ ಸಂಗಮ ದೇವಾ
( ೬೮) ದೇವರ ಕೃೈಷಹೆಯ ಹಿರಿಮೆ ನೀನೊಲಿದರೆ ಕೊರಡು ಕೊನರುವದಯ್ಯ. ನೀನೊಲಿದರೆ ಬರಡು ಹಯನಹುದಯ್ಯ. ನೀನೊಲಿದರೆ ವಿಷವೆಲ ಅಮೃತವಹುದಯ್ಯ. ನೀನೊಲಿದರೆ ಸಕಲ ಪದಾರ್ಥ ಇದಿರಲ್ಲಿವ್ಟುವು ಕೂಡಲ ಸಂಗಮ ದೇವಾ
ಗೊಂಚಲು ಏಳು
ಕರುಳಿನ ಕಳವಳ
(ಅ) ಪದಗಳು (ಆ) ಪದ್ಯಗಳು (ಇ) ವಚನಗಳು
೧೪೪
ಸುಮುನಾಂಜಲಿ
(೬೧)
ನಿಮ್ಮ ನೆನವು ಮರನಿನ ಕತ್ತಲೆಗೆ ಜ್ಯೋತಿ ಕರಿ ಘನ ಅಂಕುಶ ಕಿರಿದೆನ್ನಬಹುದೆ ಅಯ್ಯ? ಗಿರಿ ಘನ ವಜ್ರ ಕಿರಿದೆನ್ನಬಹುದೆ ಅಯ್ಯ? ತಮಂಥ ಘನ ಜ್ಯೋತಿ ಕಿರಿದೆನ್ನಬಹುದೆ ಅಯ್ಯ? ಮರಹು ಘನ, ನಿಮ್ಮ ನೆನಹು ಕಿರಿದೆನ್ನಬಹುದೆ ಅಯ್ಯ? ಕೂಡಲಸಂಗಮದೇವಾ, ನಿಮ್ಮ ಕೃಪೆಯ ಘನ ನೀವೇ ಬಲ್ಲಿರಿ.
(೬೨) ನಿಮ್ಮ ನೆನಪು ಎನ್ನ ಸ್ರಾಣ
ಎನಗೆ ನಿಮ್ಮ ನೆನಪಾದಾಗಳೇ ಉದಯ.
ಎನಗೆ ನಿಮ್ಮ ಮರಹಾದಾಗಳೇ ಅಸ್ತಮಾನ.
ಎನಗೆ ನಿಮ್ಮ ನೆನಹವೇ ಜೀವಾಳ,
ಎನಗೆ ನಿಮ್ಮ ನೆನಹವೇ ಪ್ರಾಣ ಕಾಣಾ ಸ್ವಾಮಿ!
ಎನ್ನ ಹೃದಯವಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಚರಣದ ಉಂಡಿಗೆಯನೊತ್ತಯ್ಯ.
ಎನ್ನ ವದನದಲ್ಲಿ ಷಡಕ್ಷರಿಯ ಬರೆಯಯ್ಯ ಕೂಡಲಸಂಗಮದೇವಾ.
(೬೩) ನಾನೂನೃ ತವ ನೀಡು
ಎನೆ ಬಿರಿ ವನಕ, ಮನದಣಿ ವನಕ
ನಾಲಿಗೆ ನಲಿನಲಿದೋಲಾಡು ವನಕ
ನಿಮ್ಮ ನಾಮಾಮೃತವ ತಂದಿರಿಸು-
ಕಂಡಯ್ಯ ! ಎನಗೆ, ಎನ್ನ ತಂದೆ!
ಬಿರಿ ಮುಗುಳಂತೆ ಎನ್ನ ಹೃದಯ
ನಿಮ್ಮ ಶ್ರೀಚರಣದ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದು ಅರಳುಗೆ
ಕೂಡಲ ಸಂಗಮದೇವಾ
ಸಾಧನ ವಿಚಾರ ೧೪೫
(೬೪)
ಜ್ಞಾನಲೋಚನದ ನೋಟ ಅರಿದರಿದೆವೆ ದೃಷ್ಟಿಯ ನಾಸಾಗ್ರದಲ್ಲಿರಿಸಿ ನೋಡುತ್ತ, ಹೃದಯ ಕಮಲದಲಿದ್ದ ಅಚಲಲಿಂಗದೊಳಗೆ ಜ್ಞಾನಲೋಚನದಿಂ ನೋಡುತ್ತ, ತನುಮನೇಂದ್ರಿಯ ತರಹರವಾಗಿ, ಮನ ನಿವಾತ ಜ್ಯೋತಿಯಂತೆ ನಿಂತು, ನಿಜವ ಕೂಡಬಲ್ಲಾತನೇ ನಿಜಗುರು ಸ್ವತಂತ್ರ ಸಿದ್ಧಲಿಂಗೇಶ್ವರನಲ್ಲಿ ಸಹಜಯೋಗಿ.
( ೬೫)
ನೀವು ಎನ್ನಲ್ಲಿ ತುಂಬಿ ಇದ್ದ ಮೂಲಕ ನಾನು "ತುಂಜಿ' ಯಾಗಿರುನೆ
೧೯
ವಚನದಲ್ಲಿ ನಾಮಾಮೃತ ತುಂಬಿ,
ನಯನದಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಮೂರುತಿ ತುಂಬಿ,
ಮನದಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ನೆನಹು ತುಂಬಿ,
ಕಿವಿಯಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಕೀರ್ತಿಯು ತುಂಬಿ,
ಕೂಡಲ ಸಂಗಮ ದೇವಾ ನಿಮ್ಮ ಚರಣ ಕಮಲದೊಳು ಸೊಗದ ಬಂಡನುಂಬ ತುಂಬಿಯಾಗಿರ್ವೆನು.
(೬೬)
ಅಷ್ಟ ಸಾತ್ವಿ ಕಭಾನಗಳೇ ಭಕ್ತಿಯ ಕುರುಹು ಮನ ಮನ ಕರಗದಿದ್ದಲ್ಲಿ ತನು ಕರಗದಿದ್ದರೆ, ಸೊಂಕಿನಲ್ಲಿ ಪುಳಕಂಗಳು ಹೊರಹೊಮ್ಮ ದಿರ್ದೊಡೆ, ತಂಗಳಶ್ರು ಜಲಗಳು ಸುರಿಯದಿರ್ದೊಡೆ ನುಡಿಯಲ್ಲಿ ಗದ್ದದಂಗಳು ಹೊರಹೊಮ್ಮ ದಿರ್ದೊಡೆ, ಕೂಡಲ ಸಂಗಮ ದೇನರ ಭಕ್ತಿಗಿದೇ ಚಿನ್ನ, ಎನ್ನಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲವಾಗಿ ಆನು ದಾಂಭಿಕ ಕಾಣಿರೋ.
೧೪೬
ಸಂವಮನಾಂಜಲಅಿ
(೬೭) ನಿಷ್ಠಾಮ ಭಕ್ತಿ
ಮಾಡೆದೆನೆಂಬುದು ಮನದಲ್ಲಿ ಹೊಳೆದರೆ ಏಡಿಸಿ ಕಾಡಿತ್ತು ಶಿವನ ಡಂಗುರ. ಮಾಡಿದೆನೆನದರಾ ಲಿಂಗಕ್ಕೆ 1 ಮಾಡಿದೆನೆನ್ನದಿರಾ ಜ೦ಗಮಕ್ಕೆ ಮಾಡಿದೆನೆಂಬುದು ಮನದಲ್ಲಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಬೇಡಿದ್ದನೀವನು ಕೊಡಲ ಸಂಗವು ದೇವಾ
( ಓಲ ) ದೇವರ ಪ್ಪ ಹೆಂ ಹಿರಿದು
ನೀನೊಲಿದರೆ ಕೊರಡು ಕೊನರುವದಯ್ಯ. ನೀನೊಲಿದರೆ ಬರಡು ಹಯನಹುದಯ್ಯ. ನೀನೊಲಿದರೆ ಪಿಷವೆಲ ಅಮೃತವಹುದಯ್ಯ. ನೀನೊಲಿದರೆ ಸಕಲ ಪದಾರ್ಥ ಇದಿರಲ್ಲಿವುುವು
ಕೂಡಲ ಸಂಗಮ ದೇವಾ
ಗೊಂಚಲು ಏಳು
ಕರುಳಿನ ಕಳವಳ
(ಅ) ಪದಗಳು (ಆ) ಸದ್ಯಗಳು (ಇ) ವಚನಗಳು
ಮಕರಂದ
ಅಯಿ! ನಂದತನುಜ! ಕೆಂಕರಂ
ಪತಿತಂ ಮಾಂ ದಿಷಮೆ ಭನಾಂಬುಧೇ | ಕೃಪಯಾ ನಿಜಪಾದಪಂಕಜ-
ಸ್ಥಿ ತಧೂಲಿಸದೃಶಂ ನಿಭಾನಯ |೧|
ನ ಧನಂ ನ ಜನಂ ನ ಸುಂದರೀಂ ಕನಿತಾಂ ವಾ ಜಗದೀಶ ಕಾಮಯೇ |
ಮನು ಜನ್ಮನಿ ಜನ್ಮನೀಶ್ಚರೇ ಭವತಾರ್ಫಕ್ತಿರಹೃತುಕೀ ತೈಯಿ | ೨ ||
ನಯನಂ ಗಲದಶ್ರುಧಾರಯಾ
ವದನಂ ಗದ್ಗದರುದ್ಧಯಾ ಗಿರಾ | ಪ್ರಲಕೈರ್ನಿಚಿತಂ ಕದಾ ವಪುಃ
ತವ ನಾಮಗ್ರಹಣೇ ಭವಿಷ್ಯತಿ al
ಕರುಳಿನೆ ಕಳವಳ ೧೪೯
.. ೪ ನನ್ನ ರೋಗವನ್ನು ಕಳಿ (ರಾಗ--ಮುಖಾರಿ ರುಎಂಪೆತಾಳ) ಆವ ರೋಗವು ಎನಗೆ ದೇವ ಧನ್ವಂತ್ರಿ? ಸಾವಧಾನದಿ ಎನ್ನ ಕೈಪಿಡಿದು ನೋಡಯ್ಯ ॥ ಪ॥
ಹರಿಮೂರ್ತಿಗಳು ಎನ್ನ ಕಂಗಳಿಗೆ ಕಾಣಿಸವು ಹರಿಯ ಕೀರ್ತನೆ ಕೇಳಿಸದೆನ್ನ ಕಿವಿಗೆ |
ಹರಿಮಂತ್ರ ಸ್ತೋತ್ರ ಬಾರದು ಎನ್ನ ನಾಲಿಗೆಗೆ ಹರಿಪ್ರಸಾದ ಜಿಹೈೆಗೆ ಸವಿಯಾಗದಯ್ಯ WO
ಹರಿಪಾದ ಸೇವೆಗೆನ್ನ ಹಸ್ತಗಳು ಚಲಿಸವು ಗುರುಹಿರಿಯರಂಟ್ರಗೆ ಶಿರ ಬಾಗದು ।
ಹರಿಯ ನಿರ್ಮಾಲ್ಯವಾಫ್ರಾಣಿಸದು ನಾಸಿಕವು ಹರಿಯಾತ್ರೆಗಳಿಗೆನ್ನ ಕಾಲೇಳವಯ್ಯ | ೨॥
ಅನಾಧಬಂಧು ಗೋಹಾಲವಿಠಶಲರಾಯ ಎನ್ನ ಭಾಗದ ವೈದ್ಯ ನೀನೆಯಾದಿ । ಅನಾದಿ ಕಾಲದ ಭವರೋಗ ಕಳೆಯಯ್ಯ ನಾನೆಂದಿಗೂ ಮರಿಯೆ ನೀ ಮಾಡಿದುಪಕಾರ ॥ ಪಿ ॥|
--ಗೋಪಾಲದಾಸ ಹಂ ಸ
RT ತನುಮುನಗಳು ನಿಮ್ಮನ್ನು ನೆನೆಯಲೀಯವು (ರಾಗ ಕನ್ನಡ ರುುಂಪೆತಾಳ) ತನುನಿನಾಗುಣವು ನಿ- । ಮ್ಮನು ನೆನೆಯಲೀಯದೆಲೆ | ಘನಮಹಿಮನೆ"ಮುಂದೆ ಏನಪ್ಪುದೊ? | ಪ॥
೧೫೦
ಸುಮನಾಂಜಲಿ
ಅರಣ್ಯದೊಳಗಿಹೆನೆ? | ಧೀರತನವೆನಗಿಲ್ಲ | ಊರೊಳಗಿಹೆನೆ? ವಾಗ್ವಿಷಯ ಘನವು ॥ ಮಾರಾರಿ! ನೀ ಬೇರೆ । ಸೇರೆ ನಾನೆಂದೊಡಂ | ಯಾರು ನಾ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಏನನ್ರೆನೊ? ॥೧॥
ಇರುಳು ನಾನೆನೆನೆನೆ? ಇರುಳು ನಿದ್ರೆಯ ಜಡವು । ಇರುವೆ- ನಗೆ ಹಗಲು ವ್ಯಾವಾರ ಹಸಿವು ॥ ತೊರೆಯಲಾರಿನು ಅಶನ | ತರುಬಲಾರಿನು ನಿದ್ರೆ | ಮರುಳಿ ನಾ ಮುಂದೆ ಇನ್ನೇನೆನುನೊ? ೨
ಘನವ ನಾ ನೆನೆವೆಸೆ? ಮನ ಹಲವ ನೆನೆವುತಿದೆ । ಮನವ ಹಿಡಿತರುವನಕ ನಿಮಗೆ ಮುನಿಸು ॥ ಮನಭೋಗ ಬಯಸುವದು | ತನು ಸೊಬಗಿಗೆಳಸುವದು | ಘನಮಹಿಮ, ನಾ ಮುಂದೆ ಏನವುನೊ? 4
ಅಂಗವನು ವೇಷದಲಿ । ಸಿಂಗರಿಸಿ ಫಲವೇನು?
ಅಂಗದಲಿ ಮನ ಪ್ರಾಣ ಬೆರೆಯದನಕ ॥ ಅಂಗಜಾರಿಯೆ! ಎನ್ನ । ಸಂಗವನು ನೀನೊಲ್ಲಿ ।
ಲಿಂಗವೇ! ನಾ ಮುಂದೆ ಏನನ್ರನೋ? ll
ಮನವು ಬೇರೆನ್ನುವನು | ಜಿನುಗಿ ಕಾಡುತಲಿದೆ | ನೆನಹಿಂಗೆ ಬಾರದಿರಿ ನೀನೆನ್ನುವ ॥ ಅನವರತ ಕಾಡುನಿಯೊ । ಅನುವ್ರಾಣಿ ನೀ ಕರುಣ | ವನು ಮಾಡು ಷಡಕ್ಷರಿ ಲಿಂಗವೆ !೫॥
--ಷಡಕ್ಟರಿ
ಕರುಳಿನ ಕಳವಳ ೧೫೧ ,
(೪೬) ಬಿನ್ನಹಕೆ ಬಾಯಿಲ್ಲನಯ್ಯ ( ರಾಗ -- ಕಲ್ಯಾಣಿ - ರುಂಪೆ ತಾಳ) ಬಿನ್ನಹಕೆ ಬಾಯಿಲ್ಲವಯ್ಯ ! ಅನಂತ ಅಪರಾಧ ಎನ್ನೊಳಗೆ ಇರಲಿಕ್ಕೆ ।(ಪ॥ ಶಿಶುಮೋಹ, ಸತಿಮೋಹ, ಜನನಿ ಜನಕರ ಮೋಹ ರಸಿಕ ಭ್ರಾತರ ಮೋಹ ರಾಜಮೋಹ । ಪಶುಮೋಹ, ಭೂಮೋಹ, ಬಂಧುವರ್ಗದಮೋಹ ಅಸುರಾರಿ ನಿನ್ನ ಮರಿತೆನೊ ಅಕಟ ಕಾಯೋ Ho ॥ ಅನ್ನಮದ ಅರ್ಧಮದ ಅಖಿಳ ವೈಭವದಮದ ಮುನ್ನ ವ್ರಾಯದ ರೂಪ ಮೋಹ ಮದವೋ | ತನ್ನ ಸತ್ವದಾ ಮದ ಧಾತ್ರಿವಶವಾದ ಮದ ಇನ್ನು ತನಗೆದುರಿಲ್ಲವೆಂತೆಂಬೊ ಮದದಿಂದ lS ಇಷ್ಟು ದೊರಕಿದರೆ ಮತ್ತಿಷ್ಟು ಬೇಕೆಂಬಾಸೆ ಅಷ್ಟೂ ದೊರಕಿದರು ಮತ್ತಷ್ಟರಾಸೆ । ಕಷ್ಟಬೇಡೆಂಬಾನೆ ಕಡುಸುಖವ ಕಾಂಬಾನೆ ನಷ್ಟಜೀವನದಾಸೆ ಪುರಂದರವಿಠಲ 4 — ಪುರಂದರದಾಸ Po ೨೪೭ ನಂಬಿದನರೊಡನೆ ಇಂತಣಕನೇ? ( ರಾಗ--ಮಧ್ಯಮಾವತಿ ಅಟತಾಳ) ನೀನೊಲಿದುದಕಿಹಸೌಖ್ಯವೇ? ರಂಗಾ? ನಾನೊಲ್ಲೆ ನಾನೊಲ್ಲೆ ಸರ್ವೇಶಾ ॥ ಪ ॥ ಸಾನುರಾಗದಲಿ ನೀ ಗತಿಯೆಂದು ನಂಬಿದ । ಮಾನವನೊಡನೆ ಇಂತಣಕವಾಡುವರೇನು? ॥ಅ॥
೧೫೨
ಸುಮನಾಂಜಲಿ
ಷಡುರಸಯುಕ್ತ ಸುಭೋಜನವನ್ನು । ಬಿಡಿಸಯ್ಯ ದಾನವ ಭಂಜನಾ । ಒಡಲಿಗಾಗಿ ನಾ ನಿನ್ನಡಿಯ ಪೂಜಿಸಿದೆನೆ? ಒಡನೆ ದಾಟಿಸೋ ಭವಜಲಧಿಯಿಂದೆನ್ನ | ತೊಡಿಸದಿರು ದಿವ್ಯಾಂಬರಗಳನು । ಉಡಿಸಿ ಸ್ವರ್ಣಾಭರಣಗಳನು | ತೊಡಿಸಿ ಬರಿ ಮಾತಾಡಿ ಮೋರಿಯ | ತಡವಿದರೆ ನಾನೊಲ್ಲೆ ದೇವಾ !೧॥
ಜನರು ಜನಪರಿಂದೆ ಮನ್ನಣೆ ನಸುವೊ | ಎನಗೆ ಒಲ್ಲದೊ ತಿಳಿ ನನ್ನಾಣೆ ಮನುಜನಾಶ್ರಯಿಸಿದವನು ಬಯಸಲು ವಾ- | ಹನ-ರಧ-ಸೌಭಾಗ್ಯ_ಘನಪದ ದೊರಕದೆ ॥ ಜನುಮದಲಿ ಬಂದುದಕೆ ಬಹು ಸಾ- ಧನವಿದಾಯಿತೆ? ನಿನ್ನ ದಾಸನೆಂ- ದೆನಿಸದಲೆ ನಿಸ್ಸಾರವೇ ಸಾ- । ರಿನಿಸಿ ತೋರ್ವರೆ ದೆವ? ಸೃಸ್ಯೆ 1 ೨॥
ಕಂಡ ಕಂಡಲ್ಲೆ ತಿರುಗಿಸಿ ಎನ್ನ । ಧಂಡಧಂಡದಲಿ ಮರುಗಿಸಿ । ಮಂಡಲದೊಳು ಬಲು ಚಂಡನೆನಿಸಿ,ನಾನು | ಉಂಡ ವರಾನ್ನಕೆ ದಂಡನೆ ಪೊಂದುತೆ ತೊಂಡನಾದೆನು ಕರುಣಸಾಗರ | ಕಂಡ ಕಂಡದ ಕೊಡದೆ ನಿನ್ನಯ ॥ ಹಿಂಡ ಭಕುತರ ಸಂಗವೀವುದು । ಅಂಡಜಾಂಕನೆ! ವಿಜಯ ವಿಠಲಾ ೪ —ನಿಜಯದಾಸ
ವನರಲರಾರಷಾಖಾಜಾಜವಾ ಬರರಾಸಂದಾಮವವಾರಲನ್ನ,
ಕರುಳಿಸ ಕಳವಳ ೧೫೩
(೪೮ ) ಎನ್ನ ಕಾಯ ಬೇಕೆಯ್ಯ ಹರಿ ( ರಾಗ--ಜೋಗಿ ರುುಂಪೆತಾಳ ) ನಿನ್ನನ್ನೆ ನಂಬಿದೆನೊ- ನೀನೆನ್ನ ಸಲಹಯ್ಯ (ವಟ
ಎನ್ನ ಗುಣದೋಷಗಳ - ನೆಣಿಸದಿರಯ್ಯ I ©
ಬಾಲ್ಯದಲಿ ಕೆಲವು ದಿನ - ಬರಿದೇ ಹೋಯಿತು ಹೊತ್ತು । ಮೇಲೆ ಯೌವನ ಬರಲು ಮುಂಹರಿಯದಾದೆ ॥ ಜಾಲ ಸಂಸಾರದಲಿ - ಸಿಲುಕಿ ಬಳಲಿದೆನಯ್ಯ | ವಾಲಿನೋ ವರಮಾತ್ಮಾ ಭಕುತಿಯನು ಕೂಟ್ಬು On
ಈ ತೆರದಿ ಕಳೆದೇನೊ ಇಂದಿರೇಶನೆ ಕಾಲ ।
ಭೀತ ನಾಗದೆ ಯಮಗೆ ಅಜ್ಞಾನದಿ ॥
ಮಾತೆ ಶಿಶುವನು ಕರಿದು - ಮನ್ನಿಸುವ ತೆರನಂತೆ |
ದಾತ ಪುರಂದರ ನಿಕಲ
ದಯ ಮಾಡಿ ಸಲಹೋ | ೨ |
-- ಪುರಂದರದಾಸ ಮಾತಿ
೧೫೪
ಸುಮನಾಂಜಲಿ
೪೯. ನಿನ್ನ ಸಾದನೇ ಗತಿ ( ರಾಗ--ಕಾಂಬೋಧಿ ತ್ರಿಪುಟಿತಾಳ) ಎಂದೆಂದು ನಿನ್ನ ವಾದವೆ ಗತಿ ಎನಗೆ । ಗೋ- । ವಿಂದ ಬಾರಯ್ಯ ಎನ್ನ ಹೃದಯ ಮಂದಿರಕೆ ॥ಪ
ಮೊದಲಿಂದೆ ಬರಬಾರದು ನಾನು ಬಂದೆ
ತುದಿಮೊದಲಿಲ್ಲದ ಭವದಿಂದ ನೊಂದೆ | ಇದರಿಂದ ಗೆದ್ದು ಪೋಗುದ ಕಾಣೆ ಮುಂದೆ
ಪದುಮನಾಭನೆ ತಪ್ಪು ಕ್ಷಮೆ ಮಾಡು ತಂದೆ. ॥೧॥ ಹೆಣ್ಣು ಹೊನ್ನು ಮಣ್ಮಿನಾಸೆಗೆ ಬಿದ್ದು
ಪುಣ್ಯವಾವವ ನಾನು ತಿಳಿಯದೆ ಇದ್ದು | ಅನ್ಯಾಯವಾಯಿತು ಇದಕೇನು ಮದ್ದು
ನಿನ್ನ ಧ್ಯಾನ ಎನ್ನ ಹೃದಯದೊಳಿದ್ದು 1೧॥ ಹಿಂದೆ ನಾ ಮಾಡಿದ ವಾವವ ಕಳೆಯೆ
ಮುಂದೆನ್ನ ಜನ್ಮ ಸಫಲಮಾಡಿ ಪೊರೆಯೆ । ತಂದೆ ಶ್ರೀಪುರಂದರ ನಿಠಲೆನ್ನ ಪೊರೆಯೆ
ಎಂದೆಂದಿಗಾನಂದ ಸುಖವನ್ನೆ ಗರಿಯೆ ೩ —ಪುರಂದರದಾಸ —೫ಂ— , ಬೇರೆ ಗತಿಯಾಕರೆನಗೆ
( ರಾಗ--ಸಾವೇರಿ ರುುಂಂವೆತಾಳ) ನೀನುವೇಕ್ಷೆಯ ಮಾಡೆ ಬೇರೆ ಗತಿಯಾರೆನಗೆ ನಿಗಮಗೋಚರ ಮುಕುಂದಾ ॥ ಪ ॥ ಗಾನ-ರಸ-ಲೋಲ ಆಗಮಶೀಲ ಭಕ್ತಜನ- | ಪಾಲ ವಸುದೇವ ಬಾಲೂ ' ಅ n
ಕರುಳಿನ ಕಳವಳ ೧೫೫
ಜಪತವಾನುಷ್ಠಾನ ಗೈದು ನಿನ್ನನು ನೆನೆಯೆ । ಜಾಣತನವೆನ್ನೊಳಿಲ್ಲ ॥ ಗುಪಿತದಲಿ ದಾನ ಧರ್ಮವ ಮಾಳ್ಟನೆಂದುದಕೆ । ಘನವಾದ ಧನವು ಇಲ್ಲ ॥ ಅಸರಮಿತ ಕರ್ಮಗಳ ಅನುಸರಿಸಿ ನಡೆವುದಕೆ । ನಿವುಣತ್ವ ಮೊದಲೆ ಇಲ್ಲ ॥ ನಿವುಣತ್ವ ಜಾಣತನವಿಲ್ಲದಿಹ ಕೃಪಣನಿಗೆ । ಸುಪವಿತ್ರನಾಗದಲೆ ಗತಿಯು ಇಲ್ಲ Ol ಆನೆ ನೆಗಳಿಗೆ ಸಿಲುಕಿ ಅರೆಬಾಯಿ ಬಿಡುತಿರಲು | ಮೌನದಲಿ ಬಂದು ವೊರಿದೆ ॥ ಹೇ ನಾರಗಾ! ಎಂದು ಕೂಗಿದ ಅಜಾಮಿಳಗೆ । ನೀನೊಲಿದು ಕೃವೆಮಾಡಿದೆ ॥ ಹಾನಿಯಿಲ್ಲದ ಪದವಿ ಧ್ರುವರಾಯನಿಗೆ ಕೊಟ್ಟು । ದೀನತನವನು ಬಿಡಿಸಿದೆ ॥ ದಾನವಾಂತಕ ಸಕಲ ದಿವಿಜರೊಡೆಯನೆ ಸೃಷ್ಣ। ನೀನೆನ್ನ ಸಲುಹದಿರೇನಯ್ಯ ಬರಿದೆ । | ೨ || ಈಷಣತ್ರಯದಿ ಬಯಲಾಶಯಲಿ ಭ್ರಮೆಗೊಂಡು | ಮೋಸ ಹೋಗಿಹೆನು ಇಂದು ॥ ಬೇಸರದಿ ಮನನೊಂದು ಮಾಯಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿ ನಾ- | ಗಾಸಿ ಬಡಲಾರಿನೆಂದು ॥ ವಾಸುವೇವನೆ ನಿನ್ನ ಪೊಂದಿ ಬದುಕುವೆನೆಂದು । ಆಶೆ ಬಡುತಿಹೆನು ಇಂದು ॥ ದಾಸನೆಂದೆನಿಸಿ ಡಂಗುರ ಹೊಯ್ಸಿ ಬಡದಾದಿ । ಜೇಶವನನೆ ಕರುಣಿಸಿಂದೆನ್ನನು ಬಂದು 2 ಕನಕದಾಸ
RE
೧೫೬
ಸಂಮನಇಣಂಉತಿ
(೫೦) ಇದೇ ಸಲಹುನ ಸಮಯ
( ರಾಗಃ-- ಅರಬಿ ಆದಿತಾಳ )
ಇದೇ ಸಮಯ ಹರಿಯೇ | ದೊರೆಯೇ ॥ ಪ ॥ ಇದೇ ಸಮಯ ನಿನ್ನ | ವದಾಬ್ವ ತೋರುತೆ | ಸದಾ ಎನ್ನನು ನೋಡಿ । ಮುದದಿ ಸಲಹುವರಿ il ಅ I
ನಾನಾ ಜನ್ಮದಿ ಬಂದು । ಜ್ಞಾನ ವಿಹೀನನಾಗಿ ।
ದೀನನಾದವಗೆ ಸು ಜ್ಞಾನ ಪಾಲಿಸುವರೆ | A 1
ಆಶಾವಾಶದಿ ಸಿಕ್ಕಿ | ಶ್ರೀಶಾ ' ಮರಿತೆ ನಿನ್ನ । ಪೀಸು ದಾರಿಯ ತೋರಿ | ದಾಸನ ಕಾಯುವರಿ un ೨ |
ಸಂತರ ಸಂಗಪ ಸಂತತ ಪಾಲಿಸಿ । ಅಂತರಂಗದ ಏ-|। ಕಾಂತ ಭಜನೆಗಾಗಿ 4 ॥
ಹಿಂದಿನ ಸುಕೃತದಿ | ಬಂದೆ ಮಾನವನಾಗಿ । ಮುಂದಿನ ಪದವನು । ಒಂದಿಸಿ ಪೊರೆಯಲು n ೪ |
ಶ್ರೀಪತಿ ನಿಜಯ ಪಿ-। ಠ್ಶಲ ಶ್ರೀವೆಂಕಟ |
ತಾಪತ್ರಯದಿಂ- । ಕಾಪಾಡುವುದಕೆ !1೫॥ -ನಿಜಯದಾಸ ಹಾ) ಹ
(೫೨) ನನ್ನ ಏಕಮೇನ ಬೇಡಿಕೆ ( ರಾಗ-- ಪೂರ್ವಿ ಅಟಿತಾಳ)
ನಾ ನಿನ್ನೊಳನ್ಯ ಬೇಡುಪದಿಲ್ಲ | ಎನ್ನ ಹೃದಯ ಕಮಲದಲಿ ನಿಂದಿರು ಹರಿಯೆ (ಪಃ
ಕಳಂತಿಸ ಕಳವಳ ೧೫೭
ಶಿರ ನಿನ್ನ ಚರಣಕೆ ಎರಗಲಿ । ಎನ್ನ | ಚಕ್ಷು ಸದಾ ನಿನ್ನ ನೋಡಲಿ ಹರಿಯೆ ॥ ಕರ್ಣ ಗೀತಂಗಳ ಕೇಳಲಿ । ನಿನ್ನ । ನಿರ್ಮಾಲ್ಯವ ನಾಸ ಫ್ರಾಣಿಸಲಿ ಹರಿಯೆ IA 1
ವಾಲಿಗೆ ನಿನ್ನ ಕೊಂಡಾಡಲಿ । ಎನ್ನ । ಕರಗಳೆರಡು ನಿನ್ನನರ್ಚಿಸಲಿ ಹರಿಯೆ ॥ ಚರಣ ಶಿರ್ಥ್ಹಯಾತ್ರೆ ಮಾಡಲಿ । ಎನ್ನ । ಮನ ಅನುದಿನ ನಿನ್ನ ಸ್ಮರಿಸಲಿ ಹರಿಯೆ WS I
ಬುದ್ಧಿ ನಿನ್ನೊಳು ಬೆರೆಯಲಿ । ಎನ್ನ | ಚಿತ್ತ ನಿನ್ನೊಳು ಸ್ಥಿರವಾಗಲಿ ಹರಿಯೆ ॥ ಭಕ್ತಜನರ ಸಂಗವಾಗಲಿ । ಪುರೆಂದರ |
ಐಶಲನೆ ಇಷ್ಟೇ ದಯಮಾಡು ಹರಿಯೆ | 2 ಪುರಂದರದಾಸ ಸಾ ( ೫೩) ಹೃದಯದಿಂದಗಲದಿರು
( ರಾಗ--ಕಾಂಬೋದಿ ರುಎಂಪೆತಾಳ) ಕರುಣಿಸೋ ಗುರು ಎನಗೆ ಅರಗಳಿಗೆನ್ನ ಹೃದಯದಿಂದಗಲದ್ದಾಂಗೆ !ಪ॥
ಬೇಡುವದೊಂದೆ ನಾ ಬಿಡದೆ ನಿಜರೂಪವ ಪೊಡವಿಯೊಳಗೆ ದೃಢ ನಿಶ್ಚಯದಿ |
ಎಡಬಲ ನೋಡದೆ ಒಡಲು ಹೊಕ್ಕಿಹೆ ನಿನ್ನ ಕಡೆಗಾಣಿಸುವದೆನ್ನೊಡೆಯನೆ ಪಿಡಿದು ಕೈ ॥೧॥
೧೫೮
ಸುಮನಾರಜಲಿ
ಕಣ್ಣಿನಿಂದಲೆ ನಿನ್ನ ಕಾಣದಿದ್ದರೆ ಪೂರ್ಣ ವ್ರಾಣ ನಿಲ್ಲದೊ ನಿಮಿಷಾರ್ಧದಲಿ । ಕ್ಸ ಕೃಣಕೂದಗಿ ನೀ ಖೂನದೋರದಿದ್ದರೆ ತನು ವಿಕಲಿತವಾಗಿ ಕ್ಷೀಣಹಪೊಂದುವದೋ ॥೨॥
ಸುತ್ತಿ ಸುಳಿವುತವೆನ್ನ ಚಿತ್ತದಿಂದಗಲದೆ ನಿತ್ಸವಾಗಿರೊ ಹೃತ್ಯಮಲದಲಿ | ಹೆತ್ತತಾಯಿಯೋನಾದಿ ತುತ್ತು ತುತಿಗೆ ಒಮ್ಮೆ ಹತ್ತಲಿದ್ದು ಸಂತತ ಸಲಹೊ ಮಹಿಪತಿಗೆ ॥೨॥ —ಮಹಿಪತಿ
( ಆ ಪದ್ಯಗಳು:
[೨೫] ಮನದ ನುಂಗತನ ಬಡಿಸು ಒಮ್ಮೆ ಸಂಸಾರವನು ತೊರೆಯಬೇಕೆಂದೆಂಬು ದೊಮ್ಮೆ ಸಂಸಾರವನು ಮಾಡಬೇಕೆಂದೆಂಬು ದೊಮ್ಮೆ ದೇವರ ಭಜನೆಯನು ಮಾಡಿ ನಿತ್ಯಪದವಿಯ ವಡೆಯಬೇಕೆಂಬುದು |
ಒಮ್ಮೆ ದೇವರ ಭಜನಿಯಿಂದೇನು ಫಲವೆಂದು ಹಮೈೆಸಿ ಹರಿವುತಿಹ ಮನವನೊಬ್ಬುಳಿಗೊಳಿಸಿ ನಿಮ್ಮ ಸ್ಮರಣೆಯೋಳಿರಿಸು, ನಿಜಲಿಂಗ ಭವಭಂಗ ಶರಣ ಜನಭಕ್ತ ಸಂಗಾ ॥೧॥ ನಿತ್ಕವಾದುದನೆಲ್ಲ ಹಿಡಿಯಲೊಲ್ಲದು ಮನವು ಸತ್ಯವಾಗಿರದಡಗಿ ಕೊಂಡಿಹುದು ಆ ಮನವು ಸತ್ಯಕ್ಕೆ ಕುಣಿಕುಣಿದು ಬರುತಿಹದದೊಮ್ಮೆ ಸತ್ಯವ ಬಿಟ್ಟು ವೃತಿಯುತಿಹುದು |
ಮೃಂತ್ಯುಂಜಯನೆ ನಿಮ್ಮ ಮರೆಹೊಕ್ಕೆ ದುರ್ಮನವ ಕತ್ತರಿಸಿ ಸನ್ಮಾರ್ಗದೊಳು ಬಿಡದೆ ಮನನಿತ್ತು ನಿತ್ಯ ಸಲಹುವದೆನ್ನ ನಿಜಲಿಂಗ 1 ಸಂಗಾ ॥೨॥
ಪರುಸಲೋಹವನು ತನ್ನಂತೆ ಮಾಡುವತೆರದಿ ಫುರುಡಿವನ ಪುಳುವು ತನ್ನಂತೆ ಮಾಡುವತೆರದಿ ನರಿಮಳಿಪ ಚಂದನವು ತಾ ಮರವ ತನ್ನಂತೆ ಮಾಡಿಕೊಂಬುದೆ ತೆರದೊಳು |
ಸರಶಿವನೆ ನಿನ್ನ ಭಕ್ತರಿಗೆ ಸ್ಥಿರವದನೀವ ಬಿರುದಾಂಕನೆಂದು ನಂಬಿದೆನೆನ್ನ ಭವವನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಿ ಸಲಹಯ್ಯ! ನಿಜಲಿಂಗ , ಸಂಗಾ ॥ಕ್ಠಿ॥ ನಿಜಲಿಂಗ
೧೬೪ ಸುಮನಾಂಜಳಿ
[೨೬] ಮನವು ನಾಮನ ಮ:ರೆಯದಂತಿರಿಸು ಎನ್ನೊಳಪರಾಧವೇನಯ್ಯ ದೇವರದೇವ ! ನಿನ್ನಿಂದ ನಡೆವವನು, ನಿನ್ನಿಂದ ನುಡಿವವನು ನಿನ್ನಿಂದ ಸಕಲ ಸುಖದುಃಖಗಳನನುಭವಿಸಿಕೊಂಡಿರ್ವ ಬಡವ ನಾನು |
ಪನ್ನಗ ನಿಭೂಷಣನೆ! ವಾವನ್ನ ನಿಗ್ರಹನೇ! ನಿನ್ನ ಧ್ಯಾನವ ಮರೆಯದಂತೆ ಸದ್ದುಣವಿತ್ತು ಎನ್ನ ಸಲಹುವದಯ್ಯ ! ನಿಜಲಿಂಗ ಭವಭಂಗ ಶರಣಜನ ಭಕ್ತ ಸಂಗಾ ॥೧॥
ನಿಮ್ಮ ನಾಮಾಮೃತವ ಹಾ! ಎಂದು ಸವಿವಂತೆ ನಿಮ್ಮ ನಾಮವ ನುತಿಸಿ ಅಡಿಗಡಿಗೆ ಕುಣಿವಂತೆ ನಿಮ್ಮ ನಾಮವ ನೆನೆದು ಹರುಷಾಬ್ಬಿಯೊಳು ಪೊಕ್ಕು ನಲಿದು ಈಸಾಡುನಂತೆ!
ನಿಮ್ಮ ನಾಮಂಗಳನು ನುತಿಸಿ ಮೈಮಕೆವಂತೆ ನಿಮ್ಮ ನಾಮವ ಸತತ ಮನ ಮರೆಯದಿರುವಂತೆ ನಿಮ್ಮ ನಾಮದೊಳಿರಿಸು ನಿಜಲಿಂಗ ಭವಭಂಗ ಸಂಗಾ ॥೨॥
ಮೊಲೆನಾಲಮೇಲೆ ಬಾಲಕರ ಮನವನಿರುವಂತೆ ಜಲಜ ವರಿಮಳಕೆ ಷಟ್ರಿದಿಯ ಮನವಿರುವಂತೆ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ | ಜೆಲುವ ಚಂದ್ರಮನ ಹಂಬಲು ಚಕೋರಕಿರುದ ತೆರನಂತೆ
ಒಲಿದು ಶಿವ ನಿಷ್ಮು ಹ್ಯಾನನ ಮಾಳ್ಸ ಸಜ್ಜನರ ಹಲವು ದೋಷಗಳೆಲ್ಲ ಕಳೆದು ಮರಮರಳಿ ಭವ- ದಲಿ ಬಾರದೊಲು ಮಾಡು ನಿಜಲಿಂಗ ಸಂಗಾ ॥ಷ್ಠಿ॥ —ನಿಜಲಿಂಗ
ಕರುಳಿನ ಕಳವಳ ೧೬೧
[೨೭] ನಿನ್ನೆಡೆಬರುನಂತೆ ಮಾಡುವದು ಎಂಡು? ತರಿವುದದೆಂದು ಕಾಲ್ವಿಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುದದೆಂದು ದಯಾಕಟಾಕ್ಸದಿಂ
ವೊರಿವುದಡೆಂದು ಮೆಲ್ಲುಡಿಗಳಿಂ ಮದವೇರಿಪುದೆಂದು ಸೋಂಕಿನಿಂ | ಹರಿಪುದದೆಂದು ಸಂತಸದೆ ಸೆರ್ಚಿಪುದಿದೆಂದು ಮನಸ್ಸಿ ನೀಂ ಕರಂ- ಕರಗಿವುದೆನ್ನನೆಂದೊಸೆದು ವೇಳೆನಗಿಂದೆಲೆ ಹಂವೆಯಾಳ್ದನೇ IA ನೋಡದ ಕಣ್ಣ ಳೇಕೆ, ಸತಿ ಕೇಳದ ಕರ್ಣಮದೇಕೆ ಭಕ್ತಿಯಿಂ ವಾಡದ ಬಾಯದೇಕೆ, ವೆಸರ್ಗೊಳ್ಳದ ಜಿಹ್ವಯದೇಕೆ ಪೂಜೆಯಂ । ಮಾಡದ ಕೈಗಳೇಕೆ, ನರೆನೋಂಕದ ದೇಹಮದೇಕೆ ಕೂಡಿಯ- ಳ್ಳಾಡದ ಚಿತ್ತವೇಕೆನಗೆ ಹಂವೆಯ ಲಿಂಗವೆ ನಿಮ್ಮೊಳಳ್ಳರಿಂ | ೨॥ ಸತಿವುತ್ರರ್ ಮಿತ್ರರಾಪ್ತರ್ ತನುಮನಧನವೆಂ- ಬಿಂತಿವಂ ನಿತ್ಯಮಂದು- ಚ್ಚತರ ವ್ಯಾಸಂಗದಿಂ ಮೆಯ್ಯರಿಯದೆ ಮರುಳಾ-- ನಿರ್ದೆನೆಂನ್ನಂ ದುರಾಶಾ । ವೃತನಂ ದುರ್ಮೋಹಿಯಂ ದುಸ್ತರತರ ನಿಷಯ- ವ್ಯಾಪ್ತನಂ ದುರ್ಧರೈನೋ- ಹತನಂ ದುರ್ಬೋಧನಂ ರಕ್ತಿವುದೆಲೆ ಕೃವಯಿಂ- ದಂ ವಿರುವಾಕ್ಟಲಿಂಗಾ 4 ನಾನಾಜನ್ಮಂಗಳೊಳ್ ಬಾರದ ವರಿಭವಮಂ ಬಂದ ತನ್ನಂದ ಹೂ ಸಾ ನೇನೆಂದೊಂದೆಳ್ಳ ನಿತ್ತಂ ನೆನೆಯದು ತನಗೆಂ- ತಿಚ್ಚೆಯಂತಿರ್ದು ನಿನ್ನೀ । ಧ್ಯಾನಾರಂಭಕ್ಕಣಂ ಸಲ್ಲದು ಸುಡು ಸುಡು ಚಿ ಮನ್ಮನೋವೃತ್ತಿ ನಿನ್ನಂ ತಾನಾರಿಂ ನೀನೆ ಸಂತಂ ನಿಲಿಸಿದನೊಲಿವಿಂ-
ದಂ ವಿರುವಾಕ್ಷಲಿಂಗಾ |೪॥ ೨೧
೧೬೨
ಸುಮನಾಂಜಲಿ
ಹರಹರ ಕರ್ಮದೊಳ್ ಬಳಲದಿಂತು ಬರ್ದುಂಕಿದೆನೈ ಸದಾಶಿವಾ ನರಪರ ಸೇವೆಯೊಳ್ ಕುದಿಯದಿಂತು ಬರ್ದುಂಕಿದೆನೈ ಮುಖಾರಿ ಅ. | ಸ್ಥಿರ ಪರದೈವದೊಳ್ ತೊಡರದಿಂತು ಬರ್ದುಂಕಿದೆನೈ ಮಹೇಶ! ಮ- ದ್ಲುರುವೆ ಪುರಾರಿ ! ಪೂಜ್ಯನೆ ! ನಿಜಾಂಘಿ, ಸಾರ್ದೆಲೆ ಹಂವೆಯಾಳ್ದನೇ 1೫॥
—ಹರಿಹರ
( ಇ) ವಚನಗಳು:
(೬೯) ಮನವು ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಹರಿವುದು
ಅಂದಣವನೇರಿದ ಸೊಣಗನಂತೆ, ಕಂಡದ ಬಿಡದು, ತನ್ನ ಮುನ್ನಿನ ಸ್ವಭಾವವನು. ಸುಡು! ಸುಡು! ಮನವಿದು ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಹರಿವುದು. ಮೃಡ! ನಿಮ್ಮನನುದಿನ ನೆನೆಯಲೀಯದು. ಎನ್ನೊಡೆಯ ಕೂಡಲಸಂಗಮದೇವನ! ನಿಮ್ಮ ಚರಣವ ನೆನೆವಂತೆ ಕರುಣಿಸೋ ಸೆರಗೊಡ್ಡಿ ಬೇಡುವೆ ನಿಮ್ಮ ಧರ್ಮ.
(೩೦) ವಿಷಯರಹಿತನ ಮಾಡು
ವಿಷಯವೆಂಬ ಹಸುರನ್ನು, ಎನ್ನ ಮಲೆ ಪಸರಿಸದಿರಯ್ಯ ! ಪಶುವೇನು ಬಲ್ಲದು, ಹಸುರಿಂದೆಳಸುವದಲ್ಲದೆ? ವಿಷಯರಹಿತನ ಮಾಡಿ; ಭಕ್ತಿರಸವ ದಣಿಯೆ ಮೇಯಿಸಿ, ಸುಬುದ್ಧಿ ಯೆಂಬ ಉದಕವನೆರೆದು, ನೋಡಿ ಸಲಹಂಯ್ಯಾ ಕೂಡಲಸಂಗಮದೇವಾ.
(೭೧) ಹಸಿವು ನಿದ್ರೆಯ ಬಿಡಿಸು ಹಗಲು ನಿನ್ನ ನೆನೆಯಲಿಲ್ಲ, ಹಸಿವು ತೃಷೆಯಿಂದ. ಇರುಳು ನಿನ್ನ ನೆನೆಯಲಿಲ್ಲ ನಿದ್ರೆಭರದಿಂದ, ಎರಡರ ಬಾಧೆಗೆ ಒಳಗಾದೆನೋ! ಪುರಂದರ ವಿಠಲ
೧೬೪
ಸುಮನಾಂಜಲಿ
(೭೨) ನಿನ್ನ ನೆನೆನ ಚಿಂತೆ ಚಕೋರಂಗೆ ಚಂದ್ರಮನ ಬೆಳಗಿನ ಚಿಂತೆ. ಅಂಬುಜಕೆ ಭಾನುವಿನ ಉದಯದ ಚಿಂತೆ. ಭ್ರಮರಂಗೆ ವರಿಮಳದ ಬಂಡನುಂಬ ಚಿಂತೆ, ಎನಗೆ ನಮ್ಮ ಕೂಡಲಸಂಗಮದೇವರ ನೆನೆವ ಚಿಂತೆ.
( ೩೩) ನಿಮ್ಮನುಳಿದು ಅನ್ಕದಕ್ಕೆಳೆಸದು ಮನ
ಗಿರಿಯಲ್ಲದೆ ಹುಲ್ಲು ಮೊರಡಿಯಲ್ಲಾಡುವದೇ ನವಿಲು? ಕೊಳನಲ್ಲದೆ ಕಿರಿವೆಳ್ಳಕೆಳಸುವದೇ ಹಂಸೆ?
ಮಾಮರ ತಳಿತಲ್ಲದೆ ಸ್ವರಗೈವುದೇ ಕೋಗಿಲೆ? ವರಿಮಳವಲ್ಲದ ಪುಷ್ಪಕ್ಕೆಳಸುವದೇ ಭ್ರಮರ?
ಎನ್ನ ದೇವ ಚನ್ನ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನನಲ್ಲದೆ, ಅನ್ಯಕ್ಕೆಳಸುವದೇ ಎನ್ನ ಮನ?
( ೭೪) ನೀನಲ್ಲದೆ ಎನಗಾರಯ್ಯ
ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿಯ ಸಿಂಪಿಯಂತೆ, ಬಾಯಬಿಡುತ್ತಲಿದ್ದೇನಯ್ಯ!
ನೀವಲ್ಲದೆ ಮತ್ತಾರೂ ಎನ್ನವರಿಲ್ಲ ನೋಡಯ್ಯ. ಕೂಡಲಸಂಗಮದೇವಯ್ಯ ನೀವಲ್ಲದೊಳಕೊಂಬವರಿಲ್ಲ ನೋಡಯ್ಯ.
ಕರುಳಿನ ಕಳವಳ ೧೬೨
(೭೫) ಸಂತತವಾದ ನೆನವು
ಹಿಂಡಿನಗಲಿ ಹಿಡಿವಡೆದ ಕುಂಜರ,
ತನ್ನ ವಿಂಧ್ಯವ ನೆನೆವಂತೆ ನೆನೆವೆನಯ್ಯ ! ಬಂಧನಕ್ಕೆ ಬಂದ ಗಿಳಿ,
ತನ್ನ ಬಂಧುವ ನೆನೆವಂತೆ ನೆನೆವೆನಯ್ಯ! ಕಂದಾ ನೀನಿತ್ತ ಬಾ! ಎಂದು ನೀವು ನಿಮ್ಮಂದ ತೋರಯ್ಯ ಚೆನ್ನಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ!
(೭೬) ಹಗಲಿರುಳು ನಿಮ್ಮ ಕಳವಳ ಹಗಲು ನಾಲ್ಕು ಜಾವು ನಿಮ್ಮ ಕಳವಳದಲ್ಲಿರ್ವೆನೋಡಯ್ಯ. ಇರುಳು ನಾಲ್ಕು ಜಾವು ನಿಮ್ಮ ವಿಕಳಾವಸ್ಥೆ ಯಲ್ಲಿರ್ವೆನೋಡಯ್ಯ! ಇರುಳು ಹಗಲು ನಿಮ್ಮ ಕಳವಳದಲ್ಲಿ ಮರೆದೊರೆಗಿದೆನಯ್ಯ! ಚೆನ್ನಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ, ನಿಮ್ಮೊಲುಮೆ ನೆಟ್ಟು, ಹಸಿವೆ ತೃಷೆ ನಿದ್ರೆಯ ಮರೆತೆನು.
ಗೊಂಚಲು ಎಂಬು
ಸರ್ವಸನುರ್ಪಣ
(ಅ) ಪದಗಳು (ಆ) ಪದ್ಯಗಳು (ಇ) ವಚನಗಳು
ಅಹಂ ತ್ರಾಂ ಸರ್ವಸಾಪೇಭ್ಯೊ
ಮೋಕ್ರಯಿಸ್ಯಾಮಿ ಮಾ ಶುಚಃ 11)
ಅನನ್ಯಚೇತಾಃ ನೆಶತಂ ಯೋ ಮಾಂ ಸ್ಮರತಿ ನಿತ್ಯಶಃ | ತನ್ಯಾಹಂ ಸುಲಭಃ ಪಾರ್ಧ
ನಿತ್ಯಯುಕ್ತನ್ಯ ಯೋಗಿನಃ | ೨ ||
ಮಯ್ಯೇವ ಮನ ಆಧಶ್ಸ್ವ ಮಯಿ ಬುದ್ಧಿಂ ನೀವೇಶಯ | ನಿವಸಿಷ್ಯಸಿ ಮಯ್ಯೇವ ಅತ ಉರ್ಧ್ವಂ ನಸಂಶಯಃ। | ೩
—ಫ್ರೀ ಗೀತಾ
ಸರ್ವಸಮರ್ಪಣ ೧೬೯
೨೫೪.೨. ಸೂತ್ರಧಾರಿ ನೀನು (ರಾಗ ಕೇದಾರಗೌಳ ರುಂಸೆತಾಳ) ಅಪರಾಧಿ ನಾನಲ್ಲ ಅಪರಾಧವೆನಗಿಲ್ಲ | ಕಪಟನಾಟಕ ಸೂತ್ರಧಾರಿ ನೀನೇ ॥ಪ॥ ನೀನೇ ಆಡಿಸದಿರಲು ಜಡ ಒನಿಕೆಯಾ ಬೊಂಬೆ । ಏನು ಮಾಡಲು ಬಲ್ಲದೈ ! ತಾನೆ ಬೇರೆ ॥ ನೀನಿಟ್ಟ ಸೂತ್ರದಿಂ ಚಲಿಸುವವು ಕೈಕಾಲು | ನೀನೆ ಮುಗ್ಗಿಸಲು ಮುಗ್ಗುವ ದೇಹದವನು ॥೧॥ ಒಂದೆಂಟು ಬಾಗಿಲುಗಳಿಹ ಪಟ್ಟಿಣಕೆ ತನ್ನ- | ವೆಂದು ಇವ್ಬತ್ತಾರು ಮನೆಯಾಳ್ಗಳ ॥ ತಂದು ಕಾವಲಿಗಿರಿಸಿ ಎನ್ನನೀ ಒಳಗಿಟ್ಟು | ಮುಂದೆ ಭಾವದಲಿ ಭವಣಿಪುದು ನಿನ್ನದನ್ಯಾಯ ॥ ೨ ॥ ಯಂತ್ರವಾಹಕ ನೀನೆ ಒಳಗಿದ್ದುಯೆನ್ನನು ಸ್ವ | ತಂತ್ರನೆಂದೆನಿಸಿ ಕೊಲಿಸುವರೆ ! ದೇವಾ ॥ ಕಂತುಪಿತ ಲಕ್ಷ್ಮೀಶ ! ಎಂತು ನಾ ಬಾಳುವುದ- | ನಂತಮೂರುತಿ ನಮ್ಮ ಪುರಂದರ ನಿಠಲಾ 1೩4 ॥ --ಪುರಂದರದಾಸ
ಅಸಗ ಪಃ —-೫೫— ನಿನ್ನ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ನಡೆನೆ ನುಡಿನೆ ( ರಾಗ ಮುಖಾರಿ ಅಟಿತಾಳ ) ನನ್ನಿಂದ ನಾನೇ ಜನಿಸಿ ಬಂದೆನೆ ದೇವ ॥ ಪ ॥ ನಿನ್ನ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ನಡೆದು ನುಡಿದ ಮೇಲೆ | ನಿನ್ನದೆ ತಪ್ಪೊ! ಎನ್ನದೆ ತವ್ಪೊ ! ವರಮಾತ್ಮ ಅ I
ಪಿಪಿ
೧೭೦
ಸುಮನಾಂಜಲಿ
ಜನನಿಯ ಜರರದಿ ನವಮಾಸವು | ಘನತೆಯಿಂದಲಿ ವೋಷಿಸುತಿರೆ ನಾನು ॥ ಜನಿಸಲಾರಿನೆನೆ ಜನಿಸೆಂದಿಕ್ಕಳದಿಂದ । ವನಜಾಕ್ಸ ! ನೂಕಿದವನು ನೀನಲ್ಲವೆ ! ಕೃಷ್ಣ 1೧॥
ಅಂಧನ ಕೈಯಲಿ ಕೋಲಿತ್ತು ಕರೆದೊಯ್ದು । ಹಿಂದೆ ಮುಂದಾಡಿಯು ಕೆಡಹೆ ಬೀಳಲು ॥
ಅಂಧಕನದೆ ತವ್ಪೊ ! ಮುಂದಾಡಿಯ ತಪ್ಪೊ ! । ಹಿಂದಾಡಬೇಡ ತನ್ನೊಳು ತಪ್ಪಿಲ್ಲವೊ ರಂಗಾ ! ॥೨॥
ಕಂದನ ತಾಯಿಯು ಆಡಿಸುತಿರಿ ಪೋಗಿ । ಕಂದ ಬಾವಿಯನೋಡಿ ಬೀಳುತಿರೆ ॥ ಬಂದು ಬೇಗನೆ ತೆಗೆದಪ್ಪದಿರಲು ಆ | ಕಂದನ ತವ್ಪೊ ! ಮಾತೆಯ ತವ್ಪೊ ! ಪರಮಾತ್ಮ 4
ಭಾರವು ನಿನ್ನದೊ ಇರು ನಿನ್ನದೊ ಕೃಷ್ಣ । ನಾರಿ ಮಕ್ಕಳು ಮನ ನಿನ್ನವಯ್ಯ |
ಕ್ಸೀರದೊಳಗೆ ಅದ್ದೊ ! ನೀರಿನೊಳಗೆ ಅದ್ದೊ | ಹೇರನೊಪ್ಪಿಸಿರಲು ಸುಂಕವೇತರದಯ್ಯ HY
ನ್ಯಾಯವಾದರು ದುಡುಕು ನಿನ್ನದು ಅ- | ನ್ಯಾಯವಾದರು ವೇಳುವವರಾರಿನಗೆ ॥ ಇಯಜಪಿತ ಕಾಗಿನೆಲೆಯಾದಿಕೇಶನ- | ರಾಯ ! ನೀ ಕಾಯಯ್ಯ ! ತಪ್ಪುಗಳೆಣಿಸದೆ !೫॥ ಕನಕದಾಸ
ಸರ್ವಸಮರ್ಸ್ಪಣ ೧೭೧
ಇವು ಚ್ಟ ಜಾ ನಿನ್ನನ್ನು ತೊರೆದು ಜೀವಿಸಬಹುದೆ? (ರಾಗ--ಬಾಗೇಶ್ರೀ ರುಎಂಪೆತಾಳ)" ತೊರೆದು ಜೀವಿಸಬಹುದೆ ಹರಿ ನಿನ್ನ ಚರಣವನು । ಕರವಿಡಿದು ಸಲುಹೆನ್ನ ಕರುಣಸಾಗರನೇ ! !ಪ॥
ತಾಯತಂದೆಯ ಬಿಟ್ಟು ತವವಮಾಡಲು ಬಹುದು | ದಾಯಾದಿ ಬಂಧುಗಳ ಬಿಡಲು ಬಹುದು ॥ ರಾಯ ತಾ ಮುನಿದರೆ ರಾಜ್ಯವನು ಬಿಡಬಹುದು । ಕಾಯಜನಪಿತ ನಿನ್ನ ಅಡಿಯ ಬಿಡಲಾಗದು ।1೧॥
ಒಡಲು ಹಸಿದರೆಯು ಅನ್ನ ವನು ತ್ಯಜಿಸಲುಬಹುದು । ಪಡೆದ ಭೂಮಿಯ ಬಿಟ್ಟು ಹೊರಡಬಹುದು ॥
ಮಡದಿ ಮಕ್ಕಳನೆಲ್ಲ ತೊಲಗಿ ಹೋಗಲುಬಹುದು । ಕಡಲೊಡೆಯ ನಿನ್ನಡಿಯ ಗಳಿಗೆ ಬಿಡಲಾಗದು ೨
ವ್ರಾಣವನು ಪರರಿಂಗೆ ಬೇಡಿದರೆ ಕೊಡಬಹುದು | ಮಾನಾಭಿಮಾನವನು ತಗ್ಗಿಸಲುಬಹುದು ॥ ವ್ರಾಣನಾಯಕನಾದ ಆದಿಕೇಶನರಾಯ | ಜಾಣ ! ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ನಿನ್ನಡಿಯ ಬಿಡಲಾಗದು NT ಕನಕದಾಸ
PY ER
೨ ೫ ೨. ಎಲ್ಲವೂ ನಿನ್ನದಯ್ಯ (ರಾಗ--ಕೇದಾರಗೌಳ ಅಟತಾಳ) ತನು ನಿನ್ನದು ಜೀವನ ನಿನ್ನದು ರಂಗ ಅನುದಿನದಲಿ ಬಹೊ ಸುಖದುಃಖ ನಿನ್ನದಯ್ಯ । ವ
ಸುಮನಾಂಜಲಿ
ಸವಿನುಡಿ ವೇದ ಪುರಾಣ ಶಾಸ್ತ್ರಂಗಳು ಕವಿಯಿಂದ ಕೇಳುವ ಕಥೆ ನಿನ್ನದು ನವಮೋಹನಾಂಗೇರ ರೂಪವ ಕಣ್ಣಿಂದ ಎವೆಯಿಕ್ಕದೆ ನೋಡುವ ನೋಟಿ ನಿನ್ನದಯ್ಯ !೧॥
ಒಡಗೂಡಿ ಗಂಧ ಕಸ್ತೂರಿ ಪರಿಮಳಂಗಳು ಬಿಡದೆ ಲೇಪಿಸಿಕೊಂಬುದು ನಿನ್ನದು ಷಡುರಸದನ್ನಕ್ಕೆ ನಲಿದಾಡುವ ಜಿವ್ಲೆ ಕಡುರುಚಿಗೊಂಡರಿ ಆ ರುಚಿ ನಿನ್ನದಯ್ಯ ೨
ಮಾಯಾವಾಶದ ಬಲೆಯೊಳಗೆ ಸಿಲ್ಕಿರುವಂಥ ಕಾಯಪಂಚೇಂದ್ರಿಯಂಗಳು ನಿನ್ನವು ಮಾಯಾರಹಿತ ಕಾಗಿನೆಲೆಯಾದಿಕೇಶನ ರಾಯ ನೀನಲ್ಲದೆ ನರರು ಸ್ವತಂತ್ರರಿ Na —ಕನಕದಾಸ
_. ೫೮ ೨ ಕಾಯದೇನಾಲಯದಿ ಭಾನಪುಸ್ಪದಿಂದ ಪ್ರಾಣಲಿಂಗದ ಪೂಜೆ (ರಾಗ--ಕಲ್ಯಾಣಿ ರುಎಂಪೆತಾಳ) ಎನ್ನ ಕಾಯವು ನಿನಗೆ ಉನ್ನತಾಲಯವಾಯ್ತು | ಇನ್ಸೆನಗೆ ಭಯವುಂಟಿ ! ಎಲೆ ಲಿಂಗವೇ! ॥ ಪ ॥
ಸರ್ವಸಮರ್ಪಣ
ಎನ್ನ ಸಮತೆಯೆ ಜಲವು ಎನ್ನ ಸದ್ಗುಣ ಗಂಧ । ಎನ್ನ ಸತ್ಯತ್ವವೇ ಅಕ್ಷತೆಗಳು ॥
ಎನ್ನ ಜ್ಞಾನವೆ ಪುಷ್ಪ ಎನ್ನ ಭಕ್ತಿಯೆ ಬೋನ । ಎನ್ನ ಮನವೇ ನಿನಗೆ ಪೂಜಾರಿಯೊ
ಇಂತವ್ರ ಪೂಜೆಯನು ಸಂತಸದಿ ಕೈಕೊಳುತೆ । ಕಂತುಹರ ಶಿವಹಷಡಕ್ಷರಿ ಲಿಂಗವು ॥
ಮುಂತೆ ಎನ್ನೊಳಗೆ ಪ್ರ ಶಿಂತನಾಗಿರುತಿರಲು | ಶಿಂತೆಯುಂಬೇ ಹಲವು ಭವಭೀತಿಯಾ
H ೧ ॥
1 ೨ ॥ --ಷಡಕ್ಷರಿ
೧ಿ೭ಪ್ಲ
(ಆ) ಪದ್ಯಗಳು:
[ ೨೮ ] ಮನ-ಬುದ್ಧಿ-ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಎನೆಗೆ ಅರ್ಪಿಸು ಎನ್ನೊಳೇ ಮನವನು ನಿಲಿಸುನೀ | ನೆನ್ನನೇ ಜಪಿನೆರಗು ನಿಜದಿಂ | ದೆನ್ನೊಳತ್ಯಾಸಕ್ತಿಯಿಂದಲೆ ಭಕ್ಕ ನೀನಾಗು ॥
ಭಿನ್ನ ಭಾವವನುಳಿದು ಚಿತ್ತವ । ನೆನ್ನೊಳೀವರಿ ನಿಲಿಸಿದೊಡೆ ನೀ- । ನನ್ನನೈದುವೆ ಸತ್ಯವಿದು ಕಲಿವಾರ್ಥಕೇಳೆಂದ !(೧
ಸರ್ವಕರ್ಮಂಗಳ ಸಮರ್ಪಿಸಿ | ಸರ್ವಧಾ ಕೇಳಾರು ಕೆಲಬರು | ಸರ್ವಭಾವನೊಳನ್ನೊ ಳೃಕಾಸಕ್ತರಾಗಿಹರು ॥
ಉರ್ವಿಯೊಳಗೇ ಕಾಗ್ರ ಚಿತ್ತದಿ- | ಸರ್ವಗತನಾದೆನ್ನ ನೆನೆಯಂತ | ಸರ್ವದಾ ಭಜಿಸುವವರ ರಕ್ಷಿಸುವೆ ನಾನೆಂದ | ೨ ॥
ಎನ್ನೊಳಿರಿಸಿದ ಮನವನುಳ್ಳೆ ನಿ- | ಜೋನ್ನತರ ಭಕ್ತರನು ಮೃತ್ಯುಭ- | ಯೋನ್ನತದ ಸಂಸಾರಘನಸಾಗರದ ದೆಸೆಯಿಂದ ॥
ಸನ್ನಿಹಿತವಾಗಿರ್ವ ಸುಖದಿಂ । ದನ್ಯಭಾವವ ಬಿಡಿಸಿ ಕೃಪೆಯಿಂ | ಮನ್ನಿಸುತಲತಿವೇಗದಿಂ ದಾಂಟೆಸುವೆ ಕೇಳೆಂದ TST
ಸರ್ವಸಮರ;್ಪಣ ೧೭೫
ನಿನ್ನ ಚಿತ್ತವ ನೆನ್ನೊ ಳರ್ಪಿಸು । ನಿನ್ನ ಬುದ್ಧಿ ಲೊಳೆನ್ನ ನೇ ನೆರೆ- | ಸನ್ನಿ ಹಿತವಾಗಿರಿಸುತೀವರಿ ಮಾಡುತಿರೆ ಬಳಿಕ ॥
ಅನ್ಯಭಾವವನುಳಿದುಳಿದು ನೀ- । ಬಜಿ ಳ್ಳೈಕ್ಯ ಸಡಗರದ ಜರ]
ಚ್ಚಿನ್ಮಯಾತ್ಮಃ; ತ ಪದವನೈದುವೆ ಪಾರ್ಥಕೇಳೆಂದ | ೪॥
ಬಿಡು ಸಕಲ ಧರ್ಮಂಗಳನು ನೀ- । ತಡೆಯದೆನ್ನೊಬ್ಬನನೆ ಮರೆಹೋಗು । ಬಿಡಿಸುವೆನು ನಾನಖಿಳವಾತಕದಿಂದ ನಿನ್ನುವನು ||
ಅಡಿಗಡಿಗೆ ಶೋಕವನು ಮಾಡದಿ- | ಕೊಡೆಯನಾನಿರಲಂಜಬೇಡಂ | ದೊಡಬಡಿಸಿದನು ಕೃಷ್ಣರಾಯನು ಸುರಪನಂದನನ 1೫ ॥ —ನಾಗರಸ (ಕ. ಭ. ಗೀತೆ.)
(ಇ) ವಚನಗಳು:
(೭೭) ತಂದೆ ತಾಯಿ ನೀನು
ತಂದೆ ನೀನು, ತಾಯಿ ನೀನು
ಬಂಧು ನೀನು, ಬಳಗ ನೀನು
ನೀನಲ್ಲದೆ ಮತ್ತಾರು ಇಲ್ಲವಯ್ಯ ! ಕೂಡಲಸಂಗಮದೇವ ! ಹಾಲಿಲದ್ದು ! ನೀರಲದ್ದು ।
(೩೮) ನೀವೇ ಪ್ರಾಣ-ಗತಿ-ಮತಿ
ನಾ ನಿಮ್ಮ ನೆನೆವೆನು; ನೀವೆನ್ನನರಿಯಿರಿ !
ನಾ ನಿಮ್ಮನೋಲೈಸುವೆನು; ನೀವೆನ್ನ ಕಾಣಿರಿ ! ನಾ ನೆಂತು ಬದುಕುವೆನೆಂತು ಜೀವಿಸುವೆನಯ್ಯ ? ಕೂಡಲಸಂಗಮಂದೇವಾ !
ಎನಗೆ ನೀವೇ ಪ್ರಾಣ-ಗತಿ-ಮತಿ ನೋಡಯ್ಯ
(೭೯) ಎನ್ನ ದೇಹವೀಣೆಯನ್ನು ಬಾರಿಸು
ಎನ್ನ ಕಾಯುವ ದಂಡಿಗೆಯ ಮಾಡಯ್ಯ
ಎನ್ನ. ಶಿರವ ನೋರೆಯ ಮಾಡಯ್ಯ
ಎನ್ನ ನರವ ತಂತಿಯ ಮಾಡಯ್ಯ
ಎನ್ನ ಬೆರಳ ಕಡ್ಡಿಯ ಮಾಡಯ್ಯ
ಬತ್ತೀಸ ರಾಗವ ಹಾಡೆಯ್ಯ
ಉದರಲೊತ್ತಿ ಬಾರಿಸು ಕೊಡಲಸಂಗಮದೇವಾ
ಪಿಶ್ಠಿ
ಸರ್ವಸಮರ್ಸಣ ೧೭೭
(೮೦)
ಎನ್ನ ಮನ ಸದೈವ ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿ ಬೆರೆಯಲಿ ನೆಚ್ಚುಗೆ ಮನ ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿ; ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಮನ ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿ. ಸಲಹುಗೆ ಮನ ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿ. ಅಳಲುಗೆ ಮನ ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿ; ಬಳಲುಗೆ ಮನ ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿ. ಕರಗಂಗೆ ಮನ ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿ; ಕೊರಗಂಗೆ ಮನ ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿ. ಎನ್ನ ಪಂಚೇಂದ್ರಿಯಗಳು, ಕರ್ಪೂರ ಉಂಡ ಉರಿಯಂತೆ, ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿ ಬೆರಸುಗೆ ಚೆನ್ನಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನಾ.
(೮೧) ನಿಮ್ಮಿಂದ ನಿಮ್ಮನು ನೆನೆನೆ
ನೆನೆಸುವೆ; ಮಕಿಸುವೆ.
ಎನ್ನ ಗುಣ-ದೋಷ ನಿಮ್ಮದು.
ಕೇಳಯ್ಯ ಎನ್ನ ಬಿನ್ನಪವ!
ನಿಮ್ಮ ನೆನೆವ ನಾನಲ್ಲ ಕಂಡಯ್ಯ.
ನಿಮ್ಮಿಂದ ನಿಮ್ಮನೆ ನೆಸಿವನುಃ
ಕೃಪೆಮಾಡು ಕೆಪಿಲ ಸಿದ್ಧಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನಾ.
(೮೨)
ನೀವು ಆಡಿಸಿದಂತೆ ಆಡುನೆ ದರ್ವಣದೊಳಗಣ ರೂಪಿಗೆ ಚೇಷ್ಟೇ-ಭಾವವುಂಟಿಂದಡೆ, ನೋಡುವಾತನ ಚೇತೆನದಿಂದಲ್ಲದೆ, ಬೇರಿ ಚೇತನವುಂಟೇನಯ್ಯಾ? ಎನ್ನ ಕರಣೇಂದ್ರಿಯಂಗಳು ಚೇಷ್ಟಿಸಿದವೆಂದಡೆ, ನಿಮ್ಮ ಚೇತನದಿಂದಲ್ಲದೆ, ಬೇಕೆ ಅದಕ್ಕೆ ಚೇತನವುಂಟೀನಯ್ಯ? ಸೂತ್ರದ ಬೊಂಬೆಯಂತೆ ನೀವಾಡಿಸಿದಡೆ, ನಾನಾಡುತ್ತಿರ್ದೆನಯ್ಯ ಅಖಂಡೇಶ್ವರಾ.
೧೭೮ ಸುಮನಾಂಜಲಿ
( ೮೩) ನಿಮ್ಮ ಕೆಡಲಲ್ಲಿಯಬೊಬ್ಬುರೆ ನಾನು ಒಡಲುಗೊಂಡೆನಾಗಿ ಮೃಡ, ನಿಮಗೆ ಹಗೆಯಾದೆನಯ್ಯ !
ಆನು ಒಡಲುಗೊಂಡರೇನು?
ಕಡಲೊಳಗಣ ಬೊಬ್ಬುಳಿಕೆ, ಕಡಲೊಳಗೆ ಅಳಿವಂತೆ, ಎನ್ನೊಡಲು ಅಳಿದು ಹೋದರೇನು?
ಪ್ರಾಣ ನಿಮ್ಮ ಎಡೆಯಲಡಗುವದಯ್ಯ! ರಾಮನಾಥ!
(೪೪) ಎನ್ನ ಸರ್ವಸ್ವ ನೀನೆಯೆಯ್ಯ !
ಎನ್ನಂತರಂಗ ನೀವಯ್ಯ, ಎನ್ನ ಬಹಿರಂಗ ನೀವಯ್ಯ. ಎನ್ನರಿವು ನೀವಯ್ಯ, ಎನ್ನ ಮರಹು ನೀವಯ್ಯ. ಎನ್ನ ಭಕ್ತಿ ನಿವಯ್ಯ, ಎನ್ನ ಯುಕ್ತಿ ನೀವಯ್ಯ. ಎನ್ನ ಆಲಸ್ಯ ನೀವಯ್ಯ, ಎನ್ನ ಪರವಶ ನೀವಯ್ಯ ಸಮುದ್ರವ ಹೊಕ್ಕ ಕಾಲು ಬಳದಲ್ಲಿ ಕೊರತೆಯನರಸುವದೆ ಆ ಸಮುದ್ರವು? ಎನ್ನ ಲೇಸು ಹೊಲ್ಲೆಂಬುದ ನೀವೆ ಬಲ್ಲಿರಿ. ಇದಕ್ಕೆ ನಿಮ್ಮ ವಾದವೇ ಸಾಕ್ಷಿ, ಎನ್ನ ಮನವೇ ಸಾಕ್ಷಿ ಕೂಡಲಸಂಗಮದೇವಾ
ಗೊಂಚಲು ಒಂಬತ್ತು
ಅನುಭಾವದ ಅಂದ
(ಅ) ಸದಗಳು (ಆ) ಪದ್ಯಗಳು (ಇ) ವಚನಗಳು
ಮಕರಂದ
ಹಿರಣ ಯೇ ವರೇ ಕೋಶೇ ನಿರಜಂಬ ್ರಿಹ್ಮ ನಿಷ್ಕ ಲಂ | ತಚ್ಛುಭ್ರಂ ಜ್ಯೋತಿಷಾಂ ಜ್ಯೋತಿಃ
ತದ್ಯದಾತ್ಮನಿದೋ ನಿದುಃ | ೧1 ಮುಂಡಕ ನೀಹಾರಧೂಮಾರ್ಕಾನಲಾನಿಲಾನಾಂ ಬದ್ಯೋತ ವಿದ್ಯುತ ಸ್ಪಟಿಕ ಶಶಿನಾಂ | ಏತಾನಿ ರೂವಣ ಪುರಸ್ಸರಾಣಿ ಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಭಿವ್ಯಕ್ತಿಕರಾಣಿ ಯೋಗೆ |೨| — ಶ್ವೇತಾಶ್ವತರ ಅಣೋರಣೀಯಾನ್ ಮಹತೋ ಮುಹೀಯಾನ್ | ಆತ್ಮಾನ್ಯ ಜಂತೋರ್ನಿಹಿತಂ ಗುಹಾಯಾಂ | ೩ | —ಕರ
ಬ್ರಹ್ಮೈನೇದಮುಮ್ಬುತಂ ಪುರಸ್ತಾತ್ ಬ್ರಹ್ಮ ಪಶ್ನಾದ್ಭ ಹ್ಮ ದಕ್ಷಿಣತಶ್ಹೋತ್ತ ರೇಣ | ಅಧಶ್ಹೋರ್ಧ್ವಂ ಪ್ರಸೃತಂ ಬ್ರಹ್ಮೈವೇದಂ ನಿಶ್ಚಮಿದಂ ವರಿಷ್ಕನು್ |೪| —ವಮಿಂಡಳ ನರ್ನ್ವಭೂತನಸ್ಥ ಮಾತ್ಮಾನಂ- ಸರ್ವಭೂತಾನಿ ಜಾತಾ ನಿ | ದ್ರಕ್ಷತೇ ಯೋಗಯುಕ್ತಾ ತ್ಮಾ ಸರ್ವತ್ರ ಸಮದರ್ಶನೂ , ೫! ಶೀ ಗೀತಾ
ಅನುಭಾವದ ಅಂದೆ ೧೮೧
ಮಜ 6 ಎಲ್ಲೆಲ್ಲಿಯೂ ಜ್ಯೋತಿರ್ಲಿಂಗದರ್ಶನ (ರಾಗ--ದುರ್ಗಾ ತ್ರಿತಾಳ)
ಸಾರೆ ಚಲ್ಲೇದ ಮುಕುತಿ । ಗುರು । ತೋರಿಸದಲ್ಲದೆ ಕಾಣಿಸದಣ್ಣಾ ॥
[eR
ವೇದದ ಮೊದಲಿನ ಮೂಲವದು । ಮೇದಿನಿಯೊಳು ತಾ ತುಂಬಿಹುದು ॥ ಹಾದಿ ಹಾದಿಗೆ ಬಿದ್ದಿಹುದು | ಇಡು ! ಸಾಧಕಜನರಿಗೆ ಕಾಣುವದಣ್ಣಾ !1೧॥
ಎತ್ತ ನೋಡೆ ಪರಬ್ರಹನಿದು । ಸುತ್ತುಮುತ್ತಲು ಸುಳಿಯುವದು ॥ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಅದು ಕಾಂಬುವದು । ಗುರು । ವುತ್ರರಿಗಲ್ಲದೆ ಕಾಣಿಸದಣ್ಣಾ ॥೨.॥
ಹಿಂದೆ ನೋಡಲು ಬಂದಿಹುದು । ಮುಂದೆ ನೋಡಲು ನಿಂದಿಹುದು ॥ ಸಂದಿಸಂದಿಗೆ ಜಡಿದಿಹುದು । ಆ- | ನಂದ ಗುಹೇಶ್ವರ ಲಿಂಗವದಣ್ಣ NT ಪ್ರಭುದೇವ
Eo ಚಿದ್ರತ್ನವನ್ನು ನೋಡಿರಿ ( ರಾಗ--ಕಲ್ಯಾಣಿ; ಅಟತಾಳ) ರತ್ನ ಬಂದಿದೆ ನೋಡಿರೋ | ಉನ್ನತಜೀವ ॥ಪ॥ ಪ್ರಧ್ವಿಗಧಿಕ ಬ್ರಹ್ಮಪುರದಿಂದ ಬಂದಿದೆ । ರತ್ನ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಬಲ್ಲ ಸತ್ರುಷರು ಆ
೧೪೨ ಸುಮನಾಂಜಲಿ
ಶಿರದೊಳು ಅಡಗಿಯಿದೆ । ಯಾವಾಗಲು | ಕರದಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತಿದೆ | ವರಚಂದ್ರಸೂರ್ಯ ಬೀದಿಗಳೊಳಗಿಟ್ಟದೆ | ದುರಿತ ಕರ್ಮಗಳಳಿದವಗೆ ಕಾಣುತಲಿದೆ Ol
ಅಷ್ಟದಳಗಳಿಂದಾ । ಆ ರತ್ನವು | ದಿಟ್ಟವಾಗಿಹುದರಿಂದಾ |
ದೃಷ್ಟಿಯನಗಲದೆ ನೋಡಿದ ಪುರುಷನು । ನಷ್ಟವಾತಕನಾಗಿ ಶ್ರ ಷ್ಟ್ಠನಾಗುವನಂತೆ 1೨॥
ಕಳ್ಳರ ಭಯನಿಲ್ಲವು । ಈ ರತ್ನಕ್ಕೆ | ಸುಳ್ಳರ ಸುಳುಹಿಲ್ಲವು ।
ಎಲ್ಲೆಲ್ಲಿ ನೋಡಲಲ್ಲಲ್ಲೆ ಕಾಂಬುದು ತಾನು | ಒಲ್ಲೆನೆಂದರು ಬಿಡಡೆದುರಿಗೆ ನಿಲ್ವುದು 1೩ 1
ಶಿರದೊಳು ರತ್ನವನ್ನು | ಧರಿಸಿದಂಧ । ಉರಗನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ | ಉರಗಭೂಷಣ, ವಕ್ಷಿಹಂಸವಾಹನ ಮುಖ್ಯ |
ಸುರಮುನಿ ಹೃದಯದಿ ನಿತ್ಯ ಬೆಳಗುವಂಧ | ।೪॥ ದೊರೆ ದೇಸಾಯಿಗಳಲ್ಲಿಯು | ನವಕೋಟಿಯ | ವರನಾರಾಯಣನಲ್ಲಿಯು । ನೆರೆ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಬೊಕ್ಕಸದೊಳಗಿಲ್ಲ ಶ್ರೀ- । ಗುರುನುಹಾಲಿಂಗನ ಭಂಡಾರದೊಳಿಹ I ೫ ॥
—ಶಂಕರಾನಂದ
ಅನುಭಾವದ ಅಂದ ೧೮೩
“೬೨ ದಿವ್ಯ ಹರಬಿಂದು (ರಾಗ--ಮಾಂಡ ದೀಪಚಂದಿ) ಕಾಣುತಿದೆ ಪರಬಿಂದು ॥ ಪ ॥ ಶಾಂಭನಿಯ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ । ಲಕ್ಷವಿಡಲಾಕ್ಷಣದಿ ಅ
ಸ್ಲಿರಕಾಯನಾಗಿ ಕುಳಿತು । ವ್ಯವ-
ಹರಿಪ ಕರಣೇಂದ್ರಿಯಗಳನು ತಡೆದು ಬಾಹ್ಯ ಪರಿಕರವನಳಿದು । ದೃಷ್ಟಿ |
ಮನವವನ ಬೆರಸಿ ನಾಸಾಗ್ರ ದಲಿ ನೋಡೆ IA ಎಳೆಯಾದ ಮುತ್ತಿನಂತೆ । ದೀವ- |
ದುರಿಯಂತೆ ಸೆಳೆಮಿಂಚಿನಂತೆ ರತ್ನದಂತೆ | ತೊಳಿವ ವಿದ್ರುಮ ಬಳ್ಳಿಯಂತೆ । ಧಳ- |
ಧಳಿಪ ಶಶಿಸೂರ್ಯಕೋಟಿವ್ರಭೆಯಂತೆ | ೨ ॥ ಒಳಗಿರ್ಪ ವ್ರಾಣಲಿಂಗಾ । ಅದು |
ಪಳಕಿನ ಕೊಡದಲಿಹ ದೀಪತೆರದಿ । ಹೊಳೆವ ನೇತ್ರದ್ವಾರದಿ । ಆದು ।
ಬೆಳಗಿ ಹೊರಹೊನ್ಮಿ ಗುರುಸಿದ್ಧ ತಾನೆಯಾಗಿ ॥೩ ॥
೨-ಸರ್ಪಭೂಷಣ
ಗ್ರ ಜಾನ ಮು ತುತ್ತ ಯು ಪಾತಿ ತೇಜಃಪುಂಜ ವಸ್ತು ( ರಾಗ--ಲಾವಣಿ) ವಸ್ತು ಕಂಡೆನೊ ಒಂದು । ಕರ್ತು ಸದ್ಗುರುವಿನ ಕೃಪೆಯಿಂದ ॥ ಪಟ
೧೮೪
ಸುಮುನಾಂಜಲಿ
ತೇಜಃಪುಂಜಿದರ ರೂವಾ | ಮೂಜಗದೊಳೆಗಿದು ಅನರೂಪಾ ॥
ನಿಜವಾಗಿ ನಿರ್ವಿಕಲ್ಪಾ । ಸುಜನರ ಹೃದಯದಿ ಚಿದ್ರನದೀವಾ
ರೂಪಕ್ಕೆ ನೆಲೆಯಿಲ್ಲ । ವ್ಯಾಪಿಸಿಕೊಂಡಿಹುದು ಮೂಜಗವೆಲ್ಲ ॥
ಗುಪ್ತ ಜ್ಞಾನಿಯು ಬಲ್ಲಾ | ಜಪತಪಕೆ ಇದು ನಿಲುಕುವದಿಲ್ಲಾ
ಬಯಲಿಗೆ ನೀರ ಬಯಲಾ | ಭಾವಿಕ ಬಲ್ಲನೊ ಇದರಲ್ಲಿ ಹೊಯಿಲಾ ॥
ಮಹಿಹತಿಗೆ ಅನುಕೂಲಾ | ಜೀವನ್ಮುಕ್ತರಿಗಿದುವೇ ಮೂಲಾ
ಎಸ ಶಾ ಶೀಲ ಬ ಅನಾಹತನಾದಶ್ರನಣ ( ರಾಗ-- ಕಾನಡಾ ತ್ರಿತಾಳ) ನಾದವ ಕೇಳುತ ನಿದ್ರೆಯ ಮಾಡುತ ಬ್ರಹ್ಮವು ತಾನಾಗಿ |» ನಾದವ ಕೇಳಲು ನಾನಾಗುಣಗಳು- ಹೋದವು ತಾವಾಗಿ
ಹೂಡಿತು ದೃಸ್ಟಿ ಪರಬ್ರಹ್ಮದಿ ತಾ ಅನುದಿನದಲಿ ಬ್ಯಾಗಿ |
ಮನ ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ಹುಡುಕಿದರಿಲ್ಲ- ಹೋದವು ತಾವಾಗಿ
| ೧ 1
| ೨
1 ೪ I —ಮಹಿಪತಿ
॥ ವ॥
Wl ೧ 1
ಅನುಭಾವದ ಅಂದ ೧೮೫
ನಾನಾ ವರ್ಣದ ಛಾಯವ ನೋಡುತ ನಿದ್ರೆಯ ಮಾಡಿದೆನೋ | ಭಾನುಕೋಟಿ ಪ್ರಕಾಶದ ಬೆಳಕಲಿ ನಾದವ ಕೇಳಿದೆನೋ 1 ೨॥
ಕಾಣದ ರೂಪವ ಕಾಣುತಲೆ ನಾ ಕಾಮಿ:ಸಿ ಮಲಗಿದಿನೋ | ಬೋಧ ಚಿದಾನಂದ ಸದ್ಗುರುರಾಯನ ಧ್ಯಾನವ ಮಾಡಿದೆನೋ a —ಚೆದಾನಂದ OS ತ್
ಹಸ 835 ಪರಂಜ್ಯೋತಿಯ ಬೆಳಕು (ರಾಗ-- ನಾದನಾಮಕ್ರಿಯೆ ಅಟತಾಳ) ಜ್ಯೋತಿ ಬೆಳಗುತಿದೆ | ವಿಮಲ ವರಂ- |
ಜ್ಯೋತಿ ಬೆಳಗುತಿದೆ ॥ ಪ ಮಾತುಮನಂಗಳಿಂದತ್ತತ್ತದ ಮೀರಿದ | ಸಾತಿಶಯದ ನಿರುವಾಧಿಕ ನಿರ್ಮಲ ಅ
ಶಿವಧರ್ಮನಾಳನೆಂತೆಂಬ ಕಂಬದ ಮೇಲೆ | ಸುನಿವೇಕ-ಹೃದಯಾಬ್ಜ ವಣತಿಯೊಳು ॥
ಸವಿಯದ ಸದ್ಭಕ್ತಿರಸ-ತೈಲ ತುಂಬಿದ | ಪ್ರನಿಮಲ-ಕಳೆಯೆಂಬ ಬತ್ತಿನಿಡಿದು ದಿವ್ಯ- ॥೧॥
ಮುಸುಕಿದ ವಿಷಯ ವತಂಗ ಬಿದ್ದುರುಳೆ ತಾ- । ಮನಬುದ್ಧಿಯೆಂಬ ಕತ್ತಲೆಯಳಿಯೆ ॥
ಮಸಗಿ ಸುಜ್ಞಾನವೆಂತೆಂಬ ಮಹಾವ್ರಭೆ
ಪಸರಿಸಿ ಮಾಯಾಕಾಳಿಕೆ ವೊರ್ದದನುಪಮ ॥೨॥ ೨೪
೧೮೩೬
ಸುಮನಾಂಜಲಿ
ಪ್ರಣವಾಗಾರದ ಗುಣಮೂರು ಮುಟ್ಟಿದ । ಗಣನೆಗತೀತಾರ್ಥವನೆ ತೋರುವ ॥ ಅಣುಮಾತ್ರ ಚಲನೆಯಿಲ್ಲದ ಮೋಕ್ಷಚಿಂತಾ- ।
ಮಣಿಯೆನಿಸುವ ಶಂಭುಲಿಂಗವೆ ತಾನಾದ ೪
ನಿಜಗುಣಿ ಗಲಿ
ವು ಶಶ ಮು ಸೂರ್ಯನಿಲ್ಲದ ಪ್ರಭೆ; ಚಂದ್ರನಿಲ್ಲದ ಬೆಳದಿಂಗಳು ( ರಾಗ ಶಂಕರಾಭರಣ ದಾದರಾ) ಅರ್ಧಿಯಾಗಿದೆ ಒನ್ನಿ । ಅರ್ತುನೋಡುವ ಗುರುಮೂರ್ತಿಯಿಂದ | ನಿರ್ತವಾಗಿ ವೂರ್ಣ । ಬೆರ್ತನೋಡುವ ಬನ್ನಿ ! ಗುರ್ತದಿಂದ ॥ಪ॥ ಸೂರ್ಯನಿಲ್ಲದೆ ಸು- ವ್ರಕಾಶ ತುಂಬಿದೆ ಹೇಳಲೇನಾ ? ತುರ್ಯಾವನ್ನೆ ಯಲ್ಲಿ- ಬೆರ್ತುಕೂಡುವ ಜ್ಞಾನಿ, ಬಲ್ಲ ಖೂನಾ Non! ಚಂದ್ರನಿಲ್ಲದೆ ಬೆಳ- ದಿಂಗಳ ಬಿದ್ದಿದೆ ಬಲುಭಾಳಾ | ಇಂದ್ರಿಯಾದಿಗಳೆಲ್ಲ- ಹರುಷಾಗಿ ನೋಡುವವು ಸರ್ವಕಾಲಾ ॥೨॥ ಸುಂದ್ರವಾದ ಸು- ವಸ್ತುವೊಂದೊಳಗದ ಬಲು ಮೇಲಾ | ಸಾಂದ್ರವಾದ ಸುಖಾ ತುಂಬಿ ತುಳಕತದ, ಧಳಧಳಾ | ೩1
ಅನುಭಾವದ ಅಂದ ೧೮೭
ಮನದ ಕೊನೆಯಲಿದ್ದ, ಘನಸುಖ ನೋಡಿರಿ, ನೆನೆದು ಬೇಗಾ । ಅನುಭವಿಗಳಿಗಿದು, ಅನುಕೂಲವಾದಿತು, ಬ್ರಹ್ಮಭೋಗಾ | ೪॥ ನಾನೀನೆಂಬುವ ಮಾತು, ಏನು ತಾಳುವದಲ್ಲ, ರಾಜಯೋಗ |। ಅನುದಿನ ಮಹಿಪತಿ
ತಾನೆ ತಾನಾದನು ಸದ್ಗುರುವೀನಾ WH ೫ I ಮಹಿಪತಿ
ಸ ಗ
ಮುಗ ಬ ಣೆ ನಲಿಯ ಫೆನಲ್ಲನೆ ಬಣಿ ಸಬಾರದು ಣ "ಬಣ 5 ತ್ ಣಿ ( ರಾಗ ಶಂಕರಾಭರಣ ದಾದರಾ ) ಕಣ್ಣಿನೊಳಗೆ ನೋಡು- । ಕೈವಲ್ಯವ ನೀನು ಕಣ್ಣುತುಂಬಿ ll ಬಣ್ಣಿಸಲಳವಲ್ಲ | ಸದ್ಗುರು ಚರಣವ ನಿಜ ನಂಬಿ ॥ ವ॥ ಕತ್ತಲ ಮನೆಯೊಳು । ರತ್ನದ ಮಣಿಯದೆ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಿ || ಚಿತ್ತದ ಕೊನೆಮೇಲೆ | ಶ್ರೀಹರಿ ನಿಂತಾನ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಿ WO ಒಳಹೊರಗ ಒಂದಾಗಿ । ಹೊಳೆಯುತಲಿರುವುದು ನಮನಮಾಡಿ ॥ ಥಳಗಳಿಸುವ ಸೂ- । ವರ್ಣದ ಜ್ಯೋತಿಯ ತಾರಕನೋಡಿ | ೨ ॥
೧೮೮೪ ಸುಮನಾಂಜಲಿ
ಉನ್ಮನಿಯೊಳಗಿದ್ದ । ಓಂಕಾರನಾದವ ಕೇಳಿರಯ್ಯಾ ॥ ಸನ್ಮಾನದಿಂದಲಿ । ಸಾಧುಸಂತರ ಬಲಗೊಂಬಿರಯ್ಯ 4
ಕಾಯವು ಸ್ಥಿರವಿಲ್ಲ | ಮಾಯದ ಸಂಸಾರ ಅಳಿಯಬೇಕು ॥ ಕಾಯವು ಇರಲಿಕ್ಕೆ ಕಮಲನಾಭನಕೂಡ ಬೆರೆಯಬೇಕು | ೪॥
ಜ್ಞಾನಿಯಾದಮೇಲೆ ತಾನೇತಾನಾದದ್ದು ತಿಳಿಯಬೇಕು ॥ ಸುಜ್ಞಾನಿ ಪುರಂದರ | ವಿಠಶಲರಾಯನಕೂಡ ಬೆರೆಯಬೇಕು 1೫॥ ಪುರಂದರದಾಸ
ಸಲು ತಿಸಿ ಅಂತರಂಗದಲ್ಲಿ ಭಗವಂತನನ್ನು ಕಂಡೆ (ರಾಗ ಕಾಂಬೋದಿ ರುುಂಪೆತಾಳ)
ಅಂತರಂಗದ ಕದವು ತೆಕಿಯಿತಿಂದು । ಇಂತು ಪುಣ್ಯದ ಫಲದ ಪ್ರಾಪ್ತಿಯಾಯಿತು ಎನಗೆ ॥ ಪ॥
ಏಸುದಿನವಾಯಿತೊ ! ಬೀಗಮುದ್ರೆಯ ಮಾಡಿ | ವಾಸವಾಗಿದ್ದರೆ ದುರುಳರಲ್ಲಿ |
ಮೋಸನಾಯಿತು ಇಂತು ಬರಿದೆ ಇಂದಿನತನಕ । ಸೂಸಿರ್ದ ತಮಸಿನಿಂ ಕಾಣುತಿದ್ದಿಲ್ಲ No
ಅನುಭಾವದ ಅಂದ ೧೮೯
ಹರಿಕರುಣವೆಂಬುವಾ ಕೀಲಿಕೈ ದೊರೆಯಿತು | ಗುರುಕರುಣವೆಂಬಂಧ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ॥
ವರ ಭಾಗವತರ ಸಹವಾಸವನು ನಾಮಾಡಿ । ಹರಿಭಜನೆಯಿಂದಲೇ ಬೀಗವನು ತೆಗೆದೇ | ೨॥
ಸುತ್ತಲಿದ್ದ ವರಿಲ್ಲ ಎತ್ತಲೋ ಓಡಿದರು । ತತ್ವಚಿಂತನೆಯೆಂಬ ದೀವವನ್ನೂ 1 ಜತ್ತಾಗಿ ಹಿಡಕೊಂಡು ದ್ವಾರವನು ಸನೋಗಲು । ಎತ್ತ ನೋಡಿದತ್ತ ಶೃಂಗಾರ ಸದನಾ Qn
ಹೊರಗೆ ದ್ವಾರವು ನಾಲ್ಕು ಒಳಗೈದು ದ್ವಾರಗಳು | ಒಳದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣಾದಿಪ್ರಿಯರು 1
ಮಿರುಗುವಾ ಮಧ್ಯಮಂಟವ ಕೋಟಿರವಿಯಂತೆ । ಸರಸಿಜಾತನಪಿತನ ಅರಮನೆಯ ಸೊಬಗು | © i
ಸ್ಪಮೂರ್ತಿಗಣ ಮಧ್ಯ ಸಚ್ಚಿದಾನಂದೃಕ | ರಮೆಯೊಡನೆ ನಗೆಮೊಗದಿ ಮಿನುಗುತಿರುವ ॥
ಕಮಲಜಾದಿಗಳಿಂದೆ ಸ್ತುತಿಸಿಕೊಳುತಿಹ ಹೃದಯ- | ಕಮಲದೊಳಗಿಹ ವಿಜಯ ನಿಠಲನನು ಕಂಡೆ ॥೫॥
ನಿಜಯದಾಸ ಸವ ಗ್ರಾ
ಜಾ ಫಥ ಮು ವೈಕುಂಠ ದರ್ಶನ (ರಾಗ ಆನಂದಭೈರವಿ ಅಟತಾಳ) ಇಷ್ಟು ದಿನ ಈ ವೈಕುಂರ | ಎಷ್ಟು ದೊರವೆನ್ನು ತಿದ್ದೆ | ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೋಡಿಕೊಂಡೆ ಸೃಷ್ಟಿಗೀಶ ಶ್ರೀರಂಗಶಾಯಿ !(ಪ॥
೧೯೦
ಸುಮನಾಂಜಲಿ
ವನ ಉಪವನಗಳಿಂದ । ಘನಸರೋವರಗಳಿಂದ ॥
ಕನಕ ಗೋಪುರಗಳಿಂದ । ಘನಶೋಭಿತನೆ ಶ್ರೀರಂಗಶಾಯಿ
ಎಂಟು ಏಳು ಕಳೆದದ್ದರಿಂದ | ತುಂಟರೈವರ ತುಳಿದದ್ದರಿಂದ ॥
ಕಂಟಕನೊಬ್ಬ ನ ಕಳೆದದ್ದರಿಂದ | 1.1 pips ಶ್ರೀರಂಗಶಾಯಿ
ವಜ್ರವೈಡೂರ್ಯ ತೊಲೆಗಳ ಕಂಡೆ | ಪ್ರಜ್ವಲಿನ ಮಹಾದ್ವಾರವ ಕಂಡೆ ॥
ನಟ್ ಮನೆಗಳ. ಕಂಡೆ | ದುರ್ಜನಂಂಕಕ ಶ್ರೀರಂಗಶಾಯಿ
ರಂಭೆ ಉರ್ವಶಿ ಮೇಳೆವ ಕಂಡೆ | ತುಂಬರ ನಾರದರ ಕಂಡೆ ॥
ಅಂಬುಜೋದ್ಭವ ವ್ರಮುಖರ ಕಂಡೆ | ಶಂಬರಾಂತಕಪಿತ ಶ್ರೀರಂಗಶಾಯಿ
ನಾಗಶಯನನ ಮೂರ್ತಿಯ ಕಂಡೆ | ಭೋಗಿಭೂಷಣ ಶಿವನ ಕಂಡೆ ॥
ಭಾಗವತರ ಸಮ್ಮೇಳವ ಕಂಡೆ | ಕಾಗಿನೆಲೆಯಾದಿ ಶ್ರೀರಂಗಶಾಯಿ
Il ೧ 1
॥ ೨॥
| ಪಿ. ||
| ೪ ॥
1೫ ॥ ಕನಕದಾಸ
ಅನುಭಾವದ ಅಂದ ೧೯೧
೨. ೩೬೦ -- ಏನೆಂದು ಹೇಳಲಿ ಅನಂದ ಸಂಭ್ರಮ (ರಾಗ--ಭೈರನಿ ಅಟಿತಾಳ) ಹರಿದಾಸರ ಸಂಗ ದೊರಕಿತು ಎನಗೀಗ । ಇನ್ನೇನಿನ್ಸೇನು । ವರಗುರು ಉಪದೇಶ ನೆರವಾಯ್ತು ಎನಗೀಗ । ಇನ್ನೇನಿನ್ನೇನು ॥ ಪ ॥
ಮಾಯದ ಸಂಸಾರ ಮಮಕಾರ ತಗ್ಗಿತು | ಇನ್ನೇನಿನ್ನೇನು | ತೋಯಜಾಕ್ಸನ ಧ್ಯಾನ ಹೃದಯದೊಳ್ನೆಲಿಸಿತು । ಇನ್ನೇನಿನ್ನೇನು ॥೧॥
ಹಲವು ದೈವಗಳೆಂಬ ಹಂಬಲ ಬಿಡಿಸಿತು | ಇನ್ನೇನಿನ್ನೇನು ಜಲಜನಾಭನ ನಾಮ ಜಿಹೈಯೊಳ್ಳೆ ಲಸಿತು । ಇನ್ನೇನಿನ್ನೇನು ॥ ೨॥
ತಂದೆ ತಾಯಿ ಮುಚಕುಂದ ವರದನಾದ । ಇನ್ನೇನಿನ್ನೇನು | ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲ ಮುಕುಂದ ದಯಮಾಡಿದ । ಇನ್ನೇನಿನ್ನೇನು 4
ಏನೆಂದು ಹೇಳಲಿ ಆನಂದ ಸಂಭ್ರಮ | ಇನ್ನೇನಿನ್ನೇನು | ಆನಂದಕಂದನ ಒಲುಮೆಯಗಳಿಸಿದೆ । ಇನ್ನೇನಿನ್ನೇನು 9
ಎನ್ನ ವಂಶಗಳೆಲ್ಲ ವಾವನವಾದವು | ಇನ್ನೇನಿನ್ಸೇನು | ಚಿನ್ಮಯ ಪುರಂದರ ನಿಠಲಯ್ಯ ದೊರಕಿದ । ಇನ್ನೇನಿನ್ನೇನು ೫ ॥ ಪುರಂದರದಾಸ
( ಆ) ಪದ್ಯಗಳು:
[೯] ಚಿದ್ರೂಪ ದರ್ಶನ ಆರು ಬಲ್ಲರು ಹಂಸತತ್ವವ ತಮ್ಮ ಶ- । ರೀರ ತುಂಬಿರುತಿಹುದದನು ॥ ಹಾರದೆ ಸಾರದೆ ಹೊರಹೊರಗಾಡಿ ಸಂ | ಸಾರದುಃಖವನುಣ್ಣುತಿಹರು
ಹೊಳೆವ ಕನ್ನಡಿ ಕೈಯೊಳಿರ್ದು ನೋಡದೆ ನೀರ । ನೆಳಲಲ್ಲಿ ಮೊಗವ ನೋಳ್ಬಂತೆ ॥
ಒಳಗಿದ್ದ ಚಿದ್ರೂಪ ನೋಡದೆ ಜಗವೆಲ್ಲ | ಬಳಲುತಿಹುದು ಹೋರಾಡಿ
ತಿಳಿವೆ ಶರೀರ ತಿಳಿವೆ ರೂಪು ಬೆಳಗೆ ಮೈ | ಬೆಳಗೆ ತಾನಾಗಿರುತಿಹುದು ॥
ತಿಳಿವು ಬೆಳೆಗುಗಳ ಹಂಸನ ಕುರುಹೆಂದು | ತಿಳಿದು ನೋಳ್ಪವನೀಗ ಧನ್ಯಾ
ಪುರುಷಾಕಾರನು ಮೈಯೊಳಿರ್ದುದ ಮೈಯ | ಬೆರಸದೆ ಶುದ್ಧಾತ್ಮನಿಹನು'॥
ಪ್ರರುಷಾಕಾರವನಾಕಾಶದೊಳಗೊಂದ- | ಬರೆದರೋ ಎಂಬ ಭಾವದೊಳು
ಸುರುಚಿರ ಛಾಯಾ ವ್ರತಿಮೆಗೆ ಛಾಯಾ । ವುರುಷಗೆ ಸದೃಶನನೆಂದು |
ಸ್ಮರಿಸುತ ಕಣ್ಮುಚ್ಚಿ ನೋಡಿದರವರಂತೆ | ಪರಮಾತ್ಮ ತೋರುವನೊಳಗೆ
।॥೧॥
೨
4 ॥
Il 9 I
WEN
೨೫
ಅನುಭಾವದ ಅಂದ ೧೯೩
ಎಳೆಮಿಂಚಿನಂದದ ಬೊಂಬೆಯೊ ಶಿಂಗಳ | ತಿಳಿವೆಳಗಿನೊಳಾದ ರೂವೋ ॥
ಪಳಕಿನ ಪುತ್ತಳಿಯೋ ಯನಕ್ರಮದಿಂದ । ಹೊಳೆವುದೊಳಗೆ ತನ್ನ ರೂಪು We 1
ಜ್ಯೋತಿರ್ಲೋಕವ ಹೊಕ್ಕಂತೆ ತಂಪಿನ | ಜ್ಯೋತಿಯ ನಡುವೆ ನಿಂದಂತೆ ॥ ತಾ ತನ್ನ ನಿಜವನೋಳ್ಪಾಗಳೀವುದು ತನು | ಇತದೊಳಿಹ ಸಿದ್ಧರಂತೆ 1೭
ನುಡಿಯಿಲ್ಲ ನಡೆಯಿಲ್ಲ ತನುವಿಲ್ಲ ಮನನಿಲ್ಲ | ಕಡೆಗೆ ವಂಚೇಂದ್ರಿಯವಿಲ್ಲ ॥ ಕಡುಸುಖ ಸುಚ್ಜಾನಕಾಂತಿಯೆ ರೂವಾಗಿ | ವೊಡಲು ತುಂಬಿಹುದಾತ್ಮರೂವು 1೮॥
ತನ್ನ ತಾನೋಳ್ವಾಗ ನೋಡು ಚಿತ್ರವಕರ್ಮ | ತನ್ನ ತಾ ಜರಿದೋಡುತಿಹುದು ॥ ಮುನ್ನಂದು ಕಂಡು ಕೇಳಿದ ತೆರನಲ್ಲದೊಂ । ದುನ್ನತ ಸುಖ ಹುಟ್ಟುತಿಹುದು iE
ಜುಮ್ಮೆನ್ನು ತಿಹುದು ಸರ್ವಾಂಗದೊಳಲ್ಲಿಯ । ಉಮ್ಮುತಿಹುದು ಸುಖವೊಳಗೆ ॥
ಮಂಮಾಯಿದೊಂದು ವಿಸ್ಮಯವೆಂದೆನುತ ವರ | ಬೊಮ್ಮದೊಳೋಲಾಡುತಿಹುದು ೧೦ ॥
ಸಂಕಲ್ಪವಿಲ್ಲ ವಿಕಬ್ಬವಿಲ್ಲೊಂದರ । ಸೋಂಕಿಲ್ಲ ತನ್ನನೆ ತಾನು ॥
ಸೋಂಕಿ ತನ್ನೊಳು ಹುಟ್ಟಿದಾನಂದರಸದೊಳು | ತೇಂಕಾಡುತಿದ್ದನಾ ರಾಯಾ I ೧೧ I
೧೯೪
ಸುಮೆನಾಂಜಲಿ
ಒಳಗುಮ್ಮಿದಾನಂದ ಹೊರಸೂಸುವಂತೆ ಕಂ ಗಳಲೊಗುತಿಹುದು ಮುದಾಶ್ರು ॥
ಪುಳಕವೆದ್ದಿಹುದು ಸರ್ವಾಂಗದೊಳೆಗೆ ಹಂಸ । ಕಳೆಯೊಳಿದ್ದನು ಕಳಾರತ್ನಾ
ಕೋಗಿಲೆದನಿಯಂತೆ ವೀಣಾರವದಂತೆ । ರಾಗ ದೋರುವುದೊಮ್ಮೆ ನಾದಾ Il ಸಾಗರಘೋಷ ತೋರುವುದು ಕರ್ಣದೊಳು | ಲಾಗುಯೋಗ ಬ್ರಹ್ಮಶಕ್ತಿ
ನಿಂದೆಳೆ ಮುತ್ತಿನಂತೊಪ್ಪುವ ನಿರ್ಮಲ । ಬಿಂದುವ ಕಾಣ್ಮನೊನಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ॥
ನಿಂದಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲದುಳ್ಳಿ ನಪೊಲು ಚಲಿಸುವಾ- । ನಂದ ಕಲೆಯ ಕಾಣ್ಬನೊಮ್ಮೆ
ರತ್ನ ಮಾಲೆಗಳಂತೆ ಸರ್ವಾಂಗದೊಳಗೆ ಪ್ರ- । ಯತ್ನಿತಾಕ್ಷರಗಳ ಕಾಣ್ಫಾ ॥ ರತ್ನ ಮೂರೊಡಲಾದ ಹಂಸನ ಕಂಡು ।
ವತ್ನ ನರ್ಮವ ಸುಡುತಿಹುದು AEE,
[೩೦] ಆತ್ಮದರ್ಶನದಿಂದ ಪರಮಾನಂದ ಪಳಕಿನ ಶಿಲೆಯೊಳು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಸಲೆ ಜಿನರಾಕೃತಿಯಂತೆ । ಒಲಿದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿ ನಿನ್ನೊಳಗೆ ಬೆಳಗೊಂದಪ್ಪುದು ನೋಡಿ
HOS I
॥ ೧4 I
WH ೧೪ I
1 ೧೫ 1 ರತ್ನಾಕರ
HAI
ಅನುಭಾವದ ಅಂದ ರ್ಣಿ೫
ನೋಡಿದೊಡಾತ್ಮನ ತೀರ್ಧವನೆ ಕುಡಿದೊಡಾತ್ಮದಿ ಮುಕ್ತಿ । ಪಾಡಿದದಾಗಲೆ ಕರ್ಮತತಿ ಓಡುವನವನಂಜಿ ಬೆಚ್ಚಿ 11೨॥
ನಿರವಧಿ ಗುಣನಿಧಿ ಚಿನ್ಮಯನ ಹರುಷದಿ ಭಾವಿಸುವಲ್ಲಿ । ಸ್ಫುರಿಸುವ ಪರಮಾನಂದವನು ವರ ಶಮವೆಂಬನು ಯೋಗಿ A 2
ಪರ್ವಿದ ಪರಮಾನಂದವಿದು ಸರ್ವರ ಮುಕ್ತಿಗೆ ಹೇತು । ದುರ್ವಾರಿಂದ್ರಿಯದಂತಿಗಳ ವೆರ್ವಲಕಿದು ಮೃಗವೈರಿ 1೫ ॥
ಇದು ಚಿಂತಾಮಣಿ ಜಾಣರಿಗೆ ಇದು ಮಾವನ ಸುರಧೇನು । ಇದು ನಿರುವಾಧಿಕ ಸುರಕುಜವು ಚಿದಮಲ ಸೌಖ್ಯವಿಕಾಸಿ 4 & H
ಇದು ಸುರವಿದ್ಯಾಸಾಗರವು ಇದು ಭವರೋಗದ ಮದ್ದು । ಇದು ಕುದೃಷ್ಟಿಗಳಂಜನವು ಚಿದಮಲಸಾೌಖ್ಯವಿಕಾಸಿ 1೭॥
ಇದುವೆ ಸುಶೀಲವು ಮುನಿಗಳಿಗೆ ಇದುವೆ ಮನೋಜನ ವೈರಿ । ಇದುವೆ ರಹಸ್ಯವು ಜನಮತದ ಚಿದಮಲಸೌಖ್ಯವಿಕಾಸಿ (ಲ ॥
೧೯೬ ಸುಮನಾಂಜಲಿ
ಇದುವೆ ನಿಚಾರದ ಕಟ್ಟಕಡೆ ಇದು ಚಾತುರ್ಯದ ಗಾಡಿ । ಇದುವೆ ಚೂಡಾಮಣಿ ಭೂತ್ರಯದ ಚಿದಮಲ ಸೌಖ್ಯನಿಕಾಸಿ EF I
ಇದುವೆ ಸುಖಾಮೃತ ಭಾಜನವು ಇದುವೆ ಸೌಖ್ಯದ ಕಡೆಯಣಾ । ಇದುವೆ ಸುಸಾರವು ಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಚಿದಮಲ ಸೌಖ್ಯನಿಕಾಸಿ il ೧೦ 1
—ಕಲ್ಕಾಣಕೀರ್ತಿ
(ಇ) ವಚನಗಳು:
(೮೫ ) ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿಯ ಸುಗ್ಗಿ
ನೆನಹಿನ ನಿಧಿಯ ನೋಡಾ ! ಎನ್ನ ಅರನಿನ ಘನವ ನೋಡಾ ! ಆಹಾ ಎನ್ನೆ ಪ್ರಣ್ಯವೇ ಆಹಾ ಎನ್ನ ಕಂಗಳ ಮನೆಯ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿಪ್ಪ ನಿತ್ಯದ ಬೆಳಗೇ ! ಎನ್ನ ಧ್ಯಾನದೊಳಗಣ ಸುಗ್ಗಿಯೆ, ನಿಃಕಳಂಕ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ನಿಮ್ಮ ಶರಣ ಪ್ರಭುವಿನ ವಾದಕ್ಕೆ ನಮೋ ನಮೋ ಎನುತಿರ್ದೆನು
( ೪೬)
ಚಿತ್ಸೂರ್ಯನುದಯ ವಶ್ಚಿಮಗಿರಿಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ಸೂರ್ಯನುದಯವಾದುದ ಕಂಡೆ ! ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಕತ ತಲೆ ಲ್ಲ, ಅತ್ತಿತ್ತ ಹರಿದು ಹೋಹುದ ಕಂಡೆ! ಹತ್ತು ದಿಕ್ಕಿನ ಒಳೆಹೊರಗೆಲ್ಲ, ಬೆಳಗಿನ ಮೊತ್ತವೆ ತುಂಬಿ ತುಂಬಿದ್ದ ಕಂಡೆ!
ಮುಚ್ಚಿದ್ದ ಕಮಲಂಗಳೆಲ್ಲ ಬಿಚ್ಚಿ ಅರಳಲಾಗಿ, ಅಚ್ಚಹೊಸಗಂಧವು ದೆಸೆದೆಸೆಗೆ ಎಸೆದುದ ಕಂಡೆ! ಇಂತಿದರ ಕುಶಲವ ಕಂದು, ಬೆರಗಾದೆನಯ್ಯ ಅಖಂಡೇಶ್ವರಾ
( ೮೩)
ಅಂಗವಿಲ್ಲದ ರೂಪ ಕಂಡೆ
ಎನ್ನ ಮನದ ಕೊನೆಯ ಮೊನೆಯ ಮೇಲೆ, ಲಿಂಗವಿಲ್ಲದ ರೂಪವ ಕಂಡು ಮರುಳಾದೆನಪ್ರಾ |
೧೯೮
ಸುಮನಾಂಜಲಿ
ಆತನ ಕಂಡು ಬೆರಗಾದೆನವ್ವಾ ಎನ್ನಂತರಂಗದ ಆತ್ಮನೊಳಗೆ ಅನುಮಿಷ ನಿಜೈಕ್ಯ ಗುಹೇಶ್ವರನ ಕಂಡು
( ೮೮ ) ಅನಿಲದಲ್ಲಿಯ ತಂಪಿನಂತೆ ಕಳೆಯಲ್ಲಿಯ ರೂಪ ಹೂವಿನೊಳಗಣ ಕಂಪ ಹೊರಸೂಸಿ ಸುಳಿವ ಅನಿಲನಂತೆ, ಅಮೃತದೊಳಗಣ ರುಚಿಯ, ನಾಲಿಗೆಯ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಅರಿವನ ಚೇತನದಂತೆ ನಿಲವಿಲ್ಲದ ರೂಪ ಕಳೆಯಲ್ಲಿ ಭೇದಿಸುವವನ ಪರಿ ರಾಮನಾಥಾ!
(೮೯) ಅಮೃತ ವರ್ಷ
ಅಂಬರದೊಳಗಿನ ಅಮೃತಕೊಳನುಕ್ಕಿ, ಕುಂಭಿನಿಯ ಮೇಲೆ ಸೂಸಲು, ಅಲ್ಲಿರ್ದ ಸಕಲ ಬನವೆಲ್ಲ, ಅಮೃತವ ಕಂಡು, ದಣಿಯೆ ಉಂಡು, ಅನಿತ್ಯದ ಭೋಗವ ಮರೆದು, ಅಸತ್ಯದ ಹಂಗು ಹರಿದು, ನಿತ್ಯ ಮುಕ್ತರಾಗಿರ್ದರಯ್ಯ ಅಖಂಡೇಶ್ವರಾ!
(೯೦) ನಿಮ್ಮ ನೋಟ ಕೂಟದಿಂದ ಪರಮ ಸುಖ
ನಿಮ್ಮ ನೋಟವನಂತ ಸುಖ, ನಿಮ್ಮ ಕೂಟ ಪರಮ ಸ"ಖವಯ್ಯ !
ಅನುಭಾವದ ಅಂದೆ ೧೯೯
ಅಸ್ಪ ಕೋಟಿ ರೋಮಂಗಳೆಲ್ಲ ಕಂಗಳಾಗಿ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದನು ಕೂಡಲಸಂಗಮದೇನಯ್ಯ ! ನಿಮ್ಮ ನೋಡಿ ನೋಡಿ, ಎನ್ನ ಮನದಲಿ ರತಿಹುಟ್ಟಿ, ನಿಮಿರ್ದವೆನ್ನ ಕಂಗಳು
(೯೧)
ಸ್ವಾನುಭವದ ಸುಖನ ಹೇಳಬಾರದು
ಹಾಲುಂಡ ಸವಿಯ ಮೇಲುಂಡ ಪಂಕ್ತಿಯ ಹೇಳಬಹುದಲ್ಲದೆ, ಸುಖಸೋಂಕಿನ ಸ್ವಾನುಭವವ, ಹೇಳಬಾರದು ಕೇಳಬಾರದು ಇಂಬಿನ ಸೋಂಕು ಸಂಬಂಧವಳಿದ ಬಳಿಕ ಉಪಚಾರವುಂಬೇ ? ಕೂಡಲಚನ್ನ ಸಂಗೆಯ್ಯನ ಅರುಹಿಂದಲೆ ಅರಿದೆನಲ್ಲದೆ, ಎನಗೆ ಬೇರೆ ಸ್ವತಂತ್ರವಿಲ್ಲ ಕೇಳಯ್ಯ
( ೯೨)
ಅಖಂಡತನ ಕಂಡೆನೆಂಬನರುಂಟಿ ?
ಖಂಡಿತವಿಲ್ಲದ ಅಖಂಡಿತನೇ! ನಿಮ್ಮ ಕಂಡವರುಂಟೇ ಹೇಳಯ್ಯ? ಕಂಡೆನೆಂಬವರೆಲ್ಲ ಬಂಜೆಯ ಮಕ್ಕಳು ನಿನ್ನಿಂದ ಹೆಜ್ಜೆಯ ಕೆಳಗೆ ಬಿಂದು ಒಂದು ಹುಟ್ಟಿ ಬೆಳಗುವ ಚಂದವ ಕಂಡು ಕಣ್ಣೆರೆದೆ ಕಾಣಾ ರಾಮನಾಥಾ
( ೯೩)
ನಿಮ್ಮನ್ನು ಮುಟ್ಟಿ ದವರು ನಿಮ್ಮಂತಪ್ಪರು
ಜ್ಯೋತಿ ಮುಟ್ಟಿದ ಬತ್ತಿಯೆಲ್ಲ, ಜ್ಯೋತಿಯಪ್ಪವಯ್ಯ ಸಾಗರ ಮುಟ್ಟಿದ ನದಿಗಳೆಲ್ಲ, ಸಾಗರವಪ್ಪವಯ್ಯ
೨೦೦
ಸುಮನಾಂಜಲಿ
ಪ್ರಸಾದ ಮುಟ್ಟಿದ ಪ್ರಸಾದವೆಲ್ಲ, ಪ್ರಸಾದವಪ್ಪವಯ್ಯ ಲಿಂಗ ಮುಟ್ಟಿದ ಅಂಗವೆಲ್ಲ ಲಿಂಗವಪ್ಪುವಯ್ಯ । ಸಕಳೇಶ್ವರದೇವ, ನಿಮ್ಮ ಮುಟ್ಟಿದವರೆಲ್ಲ ನಿಮ್ಮ ತಪ್ಪರಯ್ಯ
( ೯೪) ಲಿಂಗೈಕ್ಯದ ಸ್ವರೂಪ ಹೊಸಮುತ್ತಿನ ಸುಪ್ಪಾಣಿಯಂತೆ ಲಿಂಗೈಕ್ಯವೂ ಸ್ಪಟಿಕದ ಘೆಟಿಮೊಳೆಗಣ ವ್ರಭೆಯಂತೆ ಲಿಂಗೈಕ್ಯವೂ ವಾಯುವಿನ ನಂಚದ ವರಿಮಳದ ನಿಲನಿನಂತೆ ಲಿಂಗೆ ಕ್ಯ ಸಂಬಂಧವಿದು ಗುಹೇಶ್ವರಾ
( ೯೫) ಲಿಂಗ ಪ್ರಾಣ ಸಂಬಂಧ
ತುಂಬಿ ವರಿಮಳೆ ಉಂಡುದೋ? ಪರಿಮಳ ತುಂಬಿಯ ನುಂಡುದೋ? ಲಿಂಗ ವ್ರಾಣವಾಯಿತೋ ಇ
ವ್ರಾಣ ಲಿಂಗವಾಯಿತೋ ? ಗುಹೇಶ್ವರಾ ಈ ಉಭಯದ ಭೇದವ ನೀನೇ ಬಲ್ಲೆ
(೯೬) ಒಡಲಿಲ್ಲದ ಬಯಲು
ಆಡಬಾರದ ಬಯಲು, ನೋಡಬಾರದ ಬಯಲು; ನುಡಿಯಬಾರದ ಬಯಲು, ಹಿಡಿಯಬಾರದ ಬಯಲು; ಈ ಒಡಲಿಲ್ಲದ ಬಯಲೊಳಡಗಿಪ್ಪ ಭೇದವ,
ಈ ಲೋಕದ ಜಡರೆತ್ತ ಬಲ್ಲರೈ ರಾಮನಾಥಾ:
ದಿವ್ಯ ಜೀವನ
ಪಿಸ
ಗೊಂಚಲು ಹತ್ತು
(ಅ) ಪದಗಳು (ಆ) ಪದ್ಯಗಳು (ಇ) ವಚನಗಳು
ಆನಂದಂ ಬ್ರಹ್ಮಣೋವಿದ್ದಾನ್ ಮ್ ಊ ನ ಬಿಭೇತಿ ಕದಾಚನ | ೧1 ತೈತ್ತಿರೀಯ ಭಿದ್ಯತೆ ಹೃದಯ ಗ್ರಂಥಿಃ ನಿದ್ಯಂತೇ ಸರ್ವಸಂಶಯಾಃ | ಇಯಂತೇ ಚಾಸ್ಯ ಕರ್ಮಾಣಿ ತಸ್ಮಿನ್ ದೃಷ್ಟೇ ವರಾವರೆ | ೨ ನ್ ದೃಷ್ಟ ವರಾನ ೨1 ಮುಂಡಕ ಅತ್ಮರವ ಆಶ್ಮಕ್ರೀಡಃ ಕ್ರಿಯಾವಾನೇಷ 1 ಕಾರಾರ್ ಟೆ ಹಾಲ ಅ. ಬಾಲಿ ೦ ಬ್ರಹ್ಮವಿದಾಂ ನರಿಷ್ಕಃ |೩| — ಮುಂಡಕ
ಎಸ್ಕಜತಿ ಹೃದಯಂ ನಯನ್ಯ ಸಾಕ್ಸಾತ್
ಹರಿರವಶಾಭಿಹಿತೋವ್ಯಘ್ಘನಾಶಃ | ಎ N)
ನಾಹ ತೇಭ್ಯೋ ಮನಾಗನಿ | ೫ | ಶ್ರೀ ಭಾಗವತ ಸರ್ವಭೂತಹಿತೇರತಾಃ | & |
-ಕ್ರೀ ಗೀತಾ
ದಿವ್ಯ ಜೀವನ ಎಲ್ಲಿ
೭೦೧ ಇದ್ದು ಜೈಸಬೇಕು (ರಾಗ--ಪೂರ್ಪಿ ಆದಿತಾಳ) ಈಸಬೇಕು ಇದ್ದು ಜೈಸಬೇಕು ಹೇಸಿಕೆ ಸಂಸಾರದಲ್ಲಿ ಆಸಾಲೇಶಮಾಡದಂತೆ ॥ ಪ ॥
ತಾವರೆಯ ಜಲದಂತೆ ವ್ರೇಮವಿಟ್ಟು ಭವದೊಳು
ಸ್ವಾಮಿ ರಾಮನೆನುತ ವಾಡಿ ಕಾಮಿತ ಕೈ ಕೊಂಬರಿಲ್ಲ ॥ ಗೇರು ಹಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಬೀಜ ಸೇರಿದಂತೆ ನಂಸಾರದಿ
ಮೀರಿ ಆಸೆ ಮಾಡದಂತೆ ಧೀರ ಕೃಷ್ಣನ ನೆನೆವರೆಲ್ಲ ॥ ಮಾಂಸದಾಸೆಗೆ ಮತ್ಸ್ಯ ಸಿಲುಕಿ ಹಿಂನೆವಟ್ಟ ಪರಿಯಂತೆ
ಮೋಸಹೋಗದಂತೆ ಜಗದೀಶ ಪುರಂದರ ವಿಠಲನೆನುತ
ಪುರಂದರದಾಸ ಮುಗಸ
ಮುಖಿ ದಿ ಸ್ವಹಿತ ಪಡೆದವ ಉಹಪಹಾಧಿರಹಿತ (ರಾಗ--ಭೂವ ಧುಮಾಳಿ) ದಾವ ವಡೆದ ಸ್ವಹಿತಾ ಅವನೆ ಉವಾಧಿರಹಿತ ಸ್ಟ ಆಶ್ರಯಿಸಿದನು ದಾವನು ಶ್ರಯಧೇನು | ನಾಸ್ತಿಕವವಗೆಲ್ಲಹುದು ತಾನು ಇವದಾವನು ಸುರತರುವಿನ ಬಳಿಯು । ಅವಗೆಲ್ಲಿಹದುದರದ ಕಳವಳಿಯು ಸುರನದಿಯಲಿ ದಾವನ ಸಹವಾಸ । ಧರಿಯೊಳಗವಗೆಲ್ಲಿಹ ಮಹಾದೋಷ
|೧॥
|೨॥
॥| & ||
೨೦೪ ಸುಮನಾಂಜಲಿ
ರವಿಪ್ರ ಭೆಯೊಳು ದಾವನಿಹ ಕೂಡಿ ।
ಅವಗೆಲ್ಲಿಯ ಕಗ್ಗತ್ತಲೆ ನೋಡಿ Il ೪ ದಾವ ಗುರು ಮಹಿಪತಿ ವಾದ್ದೊಂದಿದ ಅವಗೆಲ್ಲಿಹದು ತಾ ಭವಬಂಧ 1೫॥ ಮುಜವತಿ ಹ ಹತ PR
ಎಲ್ಲ ಕರ್ನು ಹರಿಪ್ರೇರಿತ (ರಾಗ--ಕಾಂಬೋದಿ ರುಂವೆತಾಳ) ಇದ್ದರಿರಬೇಕು ಸಂಸಾರಸುಖದಲ್ಲೀಗೆ | | ವದ್ಮವತ್ರವು ಜಲದೊಳಗಿದ್ದಾಂಗೆ ॥ ಪ ॥
ನಡಿ ನಡಿಯಬೇಕ್ಸೀಂಗೆ, ನಡಿಯೊಳ್ಳರಿಬಿಡದ್ದಾಂಗೆ । ನುಡಿ ನುಡಿಯಬೇಕು, ಹರಿ ನುಡಿಸಿದ್ದಾಂಗೆ 1 ವಡೆದರಿದೆ ಪಡಿಯಬೇಕು, ಹರಿ ಒಡಲ ಹುಗದ್ದಾಂಗೆ । ಅಡಿಗಡಿಗೆ ಹರಿಕೂಡಿ ಬಿಡದಗಲದ್ದಾಂಗೆ A
ಉಂಡರುಣಬೇಕ್ರೀಂಗೆ, ಉಂಡದ್ದರಿಗುಣಿಸಿದ್ದಾ ೦ಗೆ । ಕೊಂಡರಿ ಕೊಳಬೇಕು ಹರಿಗೆ ಕೊಡಿಸಿದ್ದಾಂಗೆ
ಮಂಡಣೆಯ ಮಾಡ ಹೀಗೆ, ಹರಿಗೆ ಮಂಡಿಸಿದ್ದಾಂಗೆ | ಕಂಡುಕೊಂಬುರು ಹರಿ ಕಂಡು ವಲುವ್ಹಾಂಗೆ ॥೨॥
ಮಲಗಿ ಏಳುವದ್ದೀಂಗೆ, ಮಲಗ್ಗರಿಗೇಳಿಸಿದ್ದಾ ಂಗೆ | ತಿಳವು ತಿಳಿವದು ಹರಿ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾಂಗೆ ॥ ಸುಳಹವು ಸುಳವದು, ಹರಿ ಸುಳಸ್ಯಾಡಿದ್ದಾಂಗೆ | ಒಲವು ಮಾಡುವದ್ದೀಂಗೆ ಹರಿಯ ಒಲವಾದ್ದಾಂಗೆ ॥೩ ॥
ದಿವ್ಯ ಜೀವನ ೨೦೫
ಗತಿ ಪಡಿವದು ಹೀಂಗೆ, ಹರಿಗತಿಯಾಗುವ್ಹಾಂಗೆ | ಅತಿಹರುಷಬಡು ಹರಿ ನೋಡುವ್ಹಾಂಗೆ | ಸಥಿಯ ಪಡೆವುದು ಹೀಂಗ್ಲರಿಯ ಸಧಿನಡಿಸಿದ್ದಾಂಗ । ಸ್ಫುತಿಮಾಡು ಮಹಿಪತಿ ಪ್ರತಿಗಾಣದ್ದಾಂಗೆ 9 ಮಹಿಪತಿ
EN a
J ಬೂದಿಮುಚ್ಚಿದ ಕೆಂಡದಂತೆ ಇಪ್ಪರು (ರಾಗ ಕಾಂಚೋದಿ ರುಂಖೆ ತಾಳ) ಬೂದಿ ಮುಚ್ಚಿದ ಕೆಂಡದಂತಿವ್ರರು ।(ಪ॥ ಈ ಧರೆಯ ಮೇಲೆ ಶ್ರೀಹರಿಭಕ್ತಜನರು | ಅ ॥
ಅಂಗನೋಡಲು ಅಷ್ಟಾವಕ್ರವಾಗಿಪ್ಪರು ಕಂಗಳಿಂದಲಿ ನೋಡೆ ಘೋರತರರು | ಮಂಗಳಾಂಗನ ಅಂತರಂಗದಲಿ ಭಜಿಸುತ್ತ ಹಿಂಗದೆ ಸಂತಜನ ಸಂಗದೊಳಿಹರು WO i
ಶತ್ರು ಮಿತ್ರರುಗಳಾಸಮವಾಗಿ ಎಣಿಸುವರು ಪುತ್ರ ಮಿತ್ರ ಭ್ರಾತೃಗಳ ನೆಚ್ಚರು | ಯಾತ್ರೆ ತೀರ್ಥಂಗಳಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತ ಶ್ರೀಹರಿಯ ಸ್ಕೋತ್ರಗಳ ಮಾಡಿ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿಕೊಂಬವರು ॥೨ ॥
ಕಷ್ಟ ಸೌಖ್ಯಂಗಳನು ಕರಿವರದಗರ್ಪಿಪರು ಇಟ್ಟು ತೊಟ್ಟಿದ್ದು ಹರಿಕೊಟ್ಟನೆಂಬುವರು ಸೃಷ್ಟೀಶ ಸಿರಿ ವಿಜಯ ವಿಠಲನ ಪದಪದ್ಮಾ ಮುಟ್ಟಿ ಭಜಿಸಿ ಮುಕ್ತಿಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಪಡೆಯುವರು ॥ ೩ ॥ —ವಿಜಯೆದಾಸ
ಸುಮನಂಂಜಲಿ
__೭೫ ಕೆಲ್ಪಭೂರುಹರಾದ ದಾಸರು ನರಕೆ? (ರಾಗ--ಕೇದಾರಗೌಳ ರೂಪವತಾಳ) ನೋಡಿಕ್ಕಿ ಕಲ್ಪ ಭೂರುಹರ ! ನಾಡೊಳಗಚ್ಛುತದಾಸರು ನರರೇ ॥ವ॥ ಕ್ಷೀರ ಕೂಡಿದ ಜಲವ ನೀರೆನ್ನಬಹುದೇ? ನೀರೊಳುದಿಸಿದ ಮುತ್ತು ನೀರಾಗೋದೇ? ಆರಿದ ಭಾಂಡ ಮೃತ್ತಿಕೆ ಕೂಡಲರಿವುದೆ ಶೌರಿಯ ಶರಣರ ನರರಿನ್ನ ಬಹುದೆ? 1೧॥ ಹರಿಗೆರೆದ ನೀರು ತೀರ್ಥವೆನಿಸಿತು, ನರ ಹರಿವುಂಡ ಚರವು ಪ್ರಸಾದವನಾಯ್ತು ಹಿರಿದಾಸರುಗಳೆಂಬ ನಾಮಧಾರಕರನ್ನು ನರರಿನ್ನ ಬಹುದೇನೋ ಸುರರಿಗಧಿಕರನ್ನು |೨॥ ಪರಬ್ರಹ್ಮ ವಿಷ್ಣುವು, ಚರಬ್ರಹ್ಮ ವೈಷ್ಣವ ವರಕೀನಲರಿಯರು ಮತಿಭ್ರಷ್ಟರು ಧರಿಯೊಳು ಪುರಂದರ ವಿಠಲನ ದಾಸರ ನರಶಠಿಂದವಗೆ ಘೋರ ರೌರವ ನರಕ 4 —ವುರಂದರದಾಸ
RE ಮಾತಾ
ತನು ತಂಬೂರಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಣನನಾದದೊಡನೆ ಹಾಡುನ ದಾಸರು
( ರಾಗ-- ಶ್ರೀರಾಗ ರೂಪತಾಳ) ದಾಸರೋ ನಾವು | ಹರಿ | ದಾಸರೋ ನಾವು ॥ವ ॥
ದಾಸರಿನಿಸಿ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ । ಆತಿಗಡಿನು ಲೇಸೆನಿನುವ ॥
ದಿವ್ಯ ಜೀವನ ೨೦೭
ಹಾನು ಕವಡಿ ಕಾಲಿಲೊದ್ದು ಈಶನೊಲಿಸಿಕೊಂಬುವಂಧಾ NeW
ತನುವು ತಂಬೂರಿಯ ಮಾಡಿ ।
ವ್ರಣವ ನಾದ ಸ್ವರದಿ ಹಾಡಿ ॥ ಚಿನುಮಯಾತ್ಮನೊರವಿಲೈದು
ಮನಿಯ ಭಿಕ್ಷೆ ಬೇಡುವಂಧ ॥೨॥
ಪರತಿವನ ಮುಖಮುದ್ರೆಯನ್ನು | ಬರಸಿಯಿಟ್ಟು ಶಿರದಮೇಲೆ ॥ ಕರವ ಬಳಿದು ಶಿಶುನಾಳೇಶ । ವರವ ಕೊಟ್ಟು ಸಲಹಿದಂಧ 4 —Tಶರೀಫಸಾಹೇಬ
PN JS
ಬು ಹರಮಾನೃತನ ಸನಿದ ಪರಮಹಂಸರು
(ರಾಗ---ಸುವ್ನಾಬೆ; ರೂಪಳತಾಳ)
ಹಂಸನಾಗ ಲೋ | ಪರಮ | ಹಂಸನಾಗ ಲೋ | ಹಂಸೊಹಂಸೊಕ್ಂಸೊಯಿನುತ | ಧ್ವಂಸಗೈದು ದ್ರೈತ ಭಾವ ಅ
ಮಾಯೆ ಮೂಲವನ್ನು ತಿಳಿದು । ಮಾಯಿ ಗುಣಗಳನ್ನು ಅಳಿದು ॥ ಮಾಯೆ ಕಳೆಯ ಸೆಳೆದು ಮುದದಿ । ಮಾಯಿ ಕಳೆಗತೀತನಾಗಿ 1೧॥
ನೀರನುಳಿದು ರಾಜಹಂಸ । ಕ್ಸೀರ ಸವಿಯುವಂತೆ ಜಗದಿ ॥
೨೦೮ ಸುಮನಾಂಜಪಿ
ಮೂರು ದೇಹವುಳಿದು ಪೊಳೆವ | ಸಾರ ತತ್ವಸಾರ ನವಿವ WS
ನಿರುತ ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯ ಶಾಂತಿ- । ಕರವೆನಿವ್ರ ಬ್ರಹ್ಮವುರದೊಳ್ ॥ ಇರುವ ಅಮೃತಕೊಳದಿ ಮುಳುಗಿ । ಪರಮ ಅಮೃತರಸವ ಸವಿವ 4
ನಿರುತ ವಾಪವುಣ್ಯವೆಂಬ | ಮೆರಿವ ಕಮಲ ವನವ ಮೆಲುತ ॥ ಸ್ಫುರಿಪ ಜ್ಞಾನವೆಂಬ ಬನದಿ | ಪರಮ ಸುಖದಿ ಚರಿಸುವಂಧ Il
ಪೂರ್ಣ ಬ್ರಹ್ಮದಲ್ಲಿ ಆಡಿ | ವೂರ್ಣ ಬೋಧನಾಗಿ ಉಂಡು ॥ ಅನ್ನ ಅಮೃತಮಾಡಿ ಸವಿದ | ಚನ್ನ ಥೀಗುರುರಂಗನೆಂಬ ೫ ಶಂಕರಾನಂದ
೨ __೭ಟ್ರ ಬ್ರಹಾನಂದಭರಿತ ಯೋಗೀಶ್ವರನು ( ರಾಗ--ಶ್ಯಾಮಕಲ್ಯಾಣಿ; ದೀಪಚಂದಿ) ಪರಮ ಬ್ರಹ್ಮಾನಂದ ಭರಿತದಿ । ಧರೆಯೊಳಿಹ ಯೋಗೀಶ್ವರಂ I ಮೆರೆವ ಸೂರ್ಯನ ಪರಿ ವಿರಾಜಿಸಿ । ನಿರುತ ಸಾಕ್ಷಿಕನೆನಿಸುವಂ. ॥ಪ॥
ದಿವ್ಯ ಜೀವನ
ಪರಮ ಮಂಗಳ ಶಾಂತಿಸ್ನಾನವು | ವಿರತಿ ಭಸ್ಮವ ಧರಿಸುವಂ ॥
ಪರಪತಿವ್ರತೆ-ಭಿಕ್ಷೆ ಕೊಳ್ಳುವ । ಕರುಣಕರ-ಸಪಾತ್ರೆನಿಸುವಂ
ನಿರುತ ತತ್ವವು ಎಂಬದೇಶದಿ । ಚರಿಸುತಾತನ ಪೂರ್ವದ ॥
ವರ ಕುಲಗಳಿವ್ರತ್ತುವೊಂದನು | ಭರದಿ ಪಾವನಗೈಯ್ಯುವಂ
ಭಾನಿಸಲಿಕಿಂತಿರುವ ಯೋಗಿಯು | ಯಾವ ರೋಗದಿ ದುಃಖದಿಂ ॥
ಯಾವವಿಧದಿ ಬಿಡಲು ಘಟವನು । ಓವಿತಾ ಬಯಲಾಗುವಂ
ಶ್ಸೀರ ಕ್ಸೀರವ, ಫೃತವು ಫೃತವಂ । ಸೇರುವಂದದಿ ಯತಿವರಂ ॥
ಪ್ರಾರಬಂಧುಣ್ಣುತಲಿ ಅಂತ್ಯಕೆ । ಸೇರುವನು ಕೈವಲ್ಯವಂ
ಆತಗಿಲ್ಲವು ಶ್ರಾದ್ಧಕರ್ಮ ಗ- । ಳಾತೆಗಿಲ್ಲವು ದಹನವು ॥
ಆತ ಗುರುಮಹಲಿಂಗನೆನ್ನಿಸಿ | ಖ್ಯಾತಿ ಪೂಜೆಯಗೊಂಬುವಂ
೨೩
೨೦೯
WH ೧
೨
2
| ೪
HE | --ಶಂಕರಾನಂದ
(ಆ) ಪದ್ಯಗಳು:
[೩೧7 ಜ್ಞಾನಿಯ ಲಕ್ಷಣ ನುಡಿವೆನೆಂದಕೆ ಬಾರದಾಸುಖ ತಾನುಂಡು । ಕಡು ತೃಪ್ತನಾಗಿರಬಹುದು || ನಡವ ನುಡಿವ ಜಗದಾಖವೆಲ್ಲಾತಗೆ । ಜಡವಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತಿಹುದು
ಲೋಕವೆಲ್ಲವನಿಗೆ ಹುಚ್ಚನಂತಿಹುದವ । ಲೋಕಕೆ ಹುಚ್ಚನಂತಿಹನು ॥
ವಾಕು ಮುದ್ರಿಸುವುದೊಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ನುಡಿದು ಕೊಡೆ | ಮೂಕನಂತಿಹನಾತ್ಮಯೋಗಿ
ಏಕಾಂತವನು ಬಯಸುವ ಗೋಷ್ಟಿಗೆಳಸನು । ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿರುತಿಹನು ॥
ಲೋಕದಗ್ರಕೆ ಹೋಹನೊಮ್ಮೆ ತಾ ತನ್ನಾತ್ಮ । ಲೋಕದೊಳಿರುತಿಹನೊಮ್ಮೆ
ತನ್ನ ತಾನೀಕ್ಷಿಸಿ ತನ್ನ ಸುಖವನುಂಡು । ತನ್ನೊಳು ತಾನುಬ್ಬಿನಗುವಾ ॥
ಅನ್ನಿಗರಿಗೆ ಹೇಳನಿವು ಧರ್ಮಯೋಗವ । ಮುನ್ನ ಸಾಧಿಪನ ಚಿಹ್ನಗಳು
ಆ ಧರ್ಮ ಸಾಧ್ಯವಾದರೆ ಕೇಳ್ದ ಜನಕಷ್ಟು । ಬೋಧಿಸುವನು ಭವ್ಯರರಿದು ॥
ಬೋಡೆಯ ಕೇಳ್ದ ರೆಂಬಾನಂದ ತನಗಿಲ್ಲ । ಬೋಧೆಕೇಳದರೆ ನೋವಿಲ್ಲ
WH O
1 ೨॥
TERT
॥ ೪ ॥
1 ೫ ॥
ದಿವ್ಯ ಜೀವನ ೨೧೧
ಕೆಲಬರಿಂತುಪಕರಿಸುತ ನಡೆವರು ಮತ್ತೆ । ಕೆಲಬರಾಗುಂಜನು ಹೊಗರು ॥ ಬಲಿದ ಸಂವರಗೂಡಿ ನಿರ್ಜರಿಸುತ ಹೋಹ ॥ ರಿಲೆ ಭವ್ಯ ಧರ್ಮಯೋಗವಿದು !1೬॥
ಉಂಡು ತೇಗುವನಂತೆ ತಾನಾತ್ಮಯೋಗದೋ - | ಳುಂಡ ಸವಿಯ ಕೃತಿಮಾಳ್ಸಾ । ಕಂಡುದ ತೋರುವಂತೊಳಗೆ ತನ್ನಾತ್ಮನ । ಕಂಡುದನುಸುರಿ ತೋರುವನು ॥೭॥
ಬೇಕಾದರಾಡಿಸಿ ಗಾಳಿಪಟವನರ್ತಿ । ಸಾಕಾಗಿ ಸುರುಳುವನಂತೆ ॥
ನೂಕಿ ಚಿತ್ತವ ಹೊರಗಾಡಿಸುವನು ತನ್ನೊ - । ಳೇಕವಾಗಿರುಸುವನೊಮ್ಮೆ !ಲ೮॥
ಉಂಡುಪವಾಸಿ ಬಳಸಿ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿ ಭೂ - । ಮಂಡಲವಿದ್ದು ನಿಸ್ಸಂಗ ॥ ಮಂಡೆ ಬೆಳೆದು ಮನದೊಳಾದ ತಪಸಿಯ । ಕೊಂಡಾಡಲಳವೆ ಚಕ್ರಿಯನು ।೯॥
ಸಂಕಲ್ಪವಿಲ್ಲ ವಿಕಲ್ಪನಿಲ್ಲೊಂದರ । ಸೋಂಕಿಲ್ಲ ತನ್ನನೆ ತಾನು ॥ ಸೋಂಕಿ ತನ್ನೊಳು ಹುಟ್ಟಿದಾನಂದರಸದೊಳು | ತೇಂಕಾಡುತಿದ್ದನಾ ಭೋಗಿ I ೧೦ ॥ —ರತ್ನಾಕರ
ವಿ೧೨
ಸುಮನಾಂಜಲಿ
[೩೨] ಶಿನನಾದ ಚಿದಾನಂದ ಶಿವನನ್ನೆ ಕಂಡು ವಳಹೊರಗೆಲ್ಲ ಜಗವ ಶಿವನೆಂದು ಅಣುರೇಣು ಕಾಸ್ಟನೋಡುವಾ । ಶಿವನ ಹೊರ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ಇಲ್ಲವೆಂದಿರುವಾ ಶಿವನಾದ ಚಿದಾನಂದ ತಾನಾಗಿ ಮೆರಿವಾ IA i
ಮಾಡುವನು ಸಂಸಾರ ತಾನು ಅಂಟದಲಿ ಮೋಡದೊಳಗಿರುತಿಹಾ ಸೂರ್ಯನಂದದಲಿ । ಆಡಲೇನು? ನಿಭೂತೀಗ ಆನಂದದಲಿ ಗೂಢ ಚಿದಾನಂದ ಲಿಂಗೈಕ್ಕತೆರದಲಿ ೨
ಕೇರ ಬೀಜವು ತಾನು ಹೊರಗೆ ಇದ್ದಂತೆ ನೀರಿಗಂಟಿದಾ ತಾವರಿಯ ಪರ್ಣದಂತೆ | ಘೋರ ಸಂಸಾರದಲಿ ಆ ಪ್ರಕಾರದಂತೆ ನೀರ ಚಿದಾನಂದ ಲಿಂಗೈಕ್ಯ ಇಹನಂತೆ | ಷಿ॥
ಕುಂಬಾರ ಹುಳವು ಕೆಸರಿನೊಳು ಇಹತೆರದಿ
ತುಂಬಿದಾ ಉದಕದಿ ಚಂದ್ರ ಬೆರೆದ ತೆರದಿ । ಸಂಭ್ರಮದಿ ಸಂಸಾರ ಆ ಬಗೆ ವಿಧದಿ
ಶಂಭು ಚಿದಾನಂದ ಲಿಂಗೈಕ್ಯ' ಈ ತೆರದಿ | ೪ ॥
ನಾಲಿಗೆಗೆ ಹೆಡಸು ತಾ ಅಂಟಿದಾವೋಲು ಬಹಳ ಶಾಖದಿ ಸವಟು ರುಚಿನರಿಯದೋಲು । ಕೇಳು ಸಂಸಾರದಿ ಆ ಸಾಕ್ಷಿವೋಲು ತೋಲ ಚಿದಾನಂದ ಲಿಂಗೈಕ್ಯ ತೆರದಲು ೫
ದಿವ್ಯ ಜೀವನ ೨೧೩೩,
ಕೊಡದೊಳಗೆ ಬೈಲು ಹತ್ತದಲೆಯಿದ್ದ ಂತೆ ನೋಡುವಾ ಕನ್ನಡಿಯೊಳಗಿನ ಘಟದಂತೆ । ಜಡ ತನುವಿನಲ್ಲಿ ಪರಮಾತ್ಮ ಇದ್ದಂತೆ ಮೃಡ ಚಿದಾನಂದ ಲಿಂಗೈಕ್ಯ ಬಗೆ ಅಂತೆ ॥ ೬ ॥
ಬಡತನವು ಬಂದರೆಯು ವಂದೆಸಮನಿಹಾ ಕಡುಭಾಗ್ಯವಿರಲು ವಂದೆ ಸಮನಿಹಾ । ಮಡದಿ ಮಕ್ಕಳು ತೀರೆ ವಂದೆ ಸಮನಿಹಾ ದೃಢ ಚಿದಾನಂದನಾಗಿ ಲಿಂಗೈಕ್ಕಯೀಹಾ ೭
ಮತದಾಭಿಮಾನ ಮಾನಭಿಮಾನನಿಲ್ಲಾ ಮತಿವಿಕಾರವಿಲ್ಲಯೆಂದಿಗೂ ಮರುಕಿಲ್ಲಾ ।
ಅತಿ ಚಿದಾನಂದರನು ಕೂಡಿರು ಬಲ್ಲಾ ನಿರ್ವಿಕಾರ ಚಿದಾನಂದನಿಗೆ ಏನೇನು ಇಲ್ಲಾ ॥೮॥
ಕಷ್ಟ ಬಡವರ ನೋಡಿ ಕರುಣ ತಾನು ಇಷ್ಟನ್ನವನು ಅವರಿಗಿಕ್ಕುವನು | ಬಟ್ಟೆಯನೆ ಕೊಡುವಾ ತಾನೀಗ ವುಟ್ಟುದನು ಮುಟ್ಟ ಚಿದಾನಂದ ಮಹಿಮರಿಗೆ ನಡಿವನು ue I
ಸುಖಿಯಾಗಿರುವ ಆವಾವ ಕಾಲದಲಿ ಸುಖಿಯಾಗಿಹನು ಸತಿಸುತರ ನಡುವಿನಲಿ | ಸುಖಿಯಾಗಿಹನು ಮನೆಮಾರು ಹೋದಲಿ ಸುಖಿಯಾಗಿ ಚಿದಾನಂದ ಬೆಳಗುತಲಿ ತನ್ನಲ್ಲಿ ॥ ೧೦॥ —ಚಿದಾನಂದ
(ಇ) ವಚನಗಳು: (೯೭) ಹಿರಿದು ಕರಿದೆಂಬ ಭೇದನ ನುಕಿದನ ಶರಣ ನಾನು ಘನ ತಾನು ಫನ! ಎಂಬ ಹಿರಿಯರುಂಟೀ ಜಗದೊಳಗೆ? ಹಿರಿಯರ ಹಿರಿಯತನದಿಂದೇನಾಯಿತ್ತು ? ಹಿರಿದು ಹಿರಿದೆಂಬ ಭೇದವಡಗಿದರೆ, ಆತನೇ ಶರಣ ಗುಹೇಶ್ವರಾ (೯೮) ಘನದಲ್ಲಿ ಜೆರೆವುದೇ ಹಿರಿತನ ಅಜಕೋಟಿ ವರುಷದವರಿಲ್ಲರು ಹಿರಿಯರೇ? ಹುತ್ತೇರಿ ಬೆತ್ತ ಬೆಳೆದ ತಪಸ್ಪಿಗಳೆಲ್ಲರೂ ಹಿರಿಯರೇ? ನಡು ಮುರಿದು, ತಲೆ ನಡುಗಿ, ನಿಿತೆಕೆ ಹೆಚ್ಚಿ, ಮತಿಗೆಟ್ಟು, ಒಂದನಾಡಹೋಗಿ ಒಂಬತ್ತನಾಡುವ ಅಜ್ಞಾನಿಗಳೆಲ್ಲ ಹಿರಿಯರೇ? ಅನುವರಿತು ಘನ ಬೆರಸಿ, ಹಿರಿದು ಕಿರಿದೆಂಬ ಭೇದವ ಮರೆದು ಕೂಡಲ ಚೆನ್ನಸಂಗಯ್ಯನಲ್ಲಿ ಬೆರಿಸಿ ಬೇರಿಲ್ಲದಿಪ್ಪ ಹಿರಿಯತನ ನಮ್ಮ ಮಹಾದೇವಿಯಕ್ಕನಿಗಾಯಿತ್ತು (೯೯) ತುಂಬಿದುದು ತುಳುಕದು ತುಂಬಿದುದು ತುಳಕದು ನೋಡಾ! ನಂಬಿದುದು ಸಂದೇಹಿಸದಕಿ ನೋಡಾ!
ದಿವ್ಯ ಜೀವನ ೨೧೫
ನೆರಿಯರಿದುದು ಮರಿಯದು ನೋಡಾ! ಚೆನ್ನಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನಯ್ಯ, ನೀನೊಲಿದ ಶರಣಂಗೆ ನಿಸ್ಸೀಮ ಸುಖ ನೋಡಾ
(೧೦೦) ಕತ್ತಲೆ ಕೊರತೆಗಳೆ ಅಭಾನ
ಕೈಯಲ್ಲಿ ಜ್ಯೋತಿಯ ಹಿಡಿದು, ಕತ್ತಲೆ ಎನಲೇತಕ್ಕೆ? ಪರುಷರಸ ಕೈಯಲ್ಲಿದ್ದು, ಕೂಲಿಯ ಮಾಡಲೇತಕ್ಕೆ? ಫ್ಪುತ್ತು ನಿವೃತ್ತಿಯಾದವಂಗೆ,
ಕಟ್ಟೋಗರದ ಹೊರೆಯ'ಹೊರಲೇತಕ್ಕೆ
ನಿತ್ಯ ಅನಿತ್ಯವನೇ ತಿಳಿದು
ಮರ್ತ್ಯ ಕೈಲಾಸವೆಂಬುದು ಭಕ್ತರಿಗೆ ಯುಕ್ತವಲ್ಲ
ನಿಶ್ಚಯ ತಾನರಿದು, ಅತ್ತಣ ಗೊತ್ತು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ನಿಂದಲ್ಲಿ ಲ್ ಬಚ್ಚ ಬರಿಯ ಬಯಲಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ನೀನೆ ನೋಡಿಕೊ ಎನ್ನಯ ಪ್ರಿಯ ಇಮ್ಮಡಿ ನಿಃಕಳಂಕ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನಾ
(೧೦೧) ತಾವಕೆ ಮುತ್ತುಗಳಂತೆ ಅಲಿಪ್ತ
ಕುಂಡಲಿಗನ ಕೀಟಿದಂತೆ,
ಮೈ ಮಣ್ಣಾಗದಂತೆ ಇರ್ದೆಯಲ್ಲಾ ಬಸವಣ್ಣಾ ! ಜಲದೊಳಗಣ ತಾವರೆಯಂತೆ,
ಹೊದ್ದಿ ಹೊದ್ದದಂತೆ ಇರ್ದೆಯಲ್ಲಾ ಬಸವಣ್ಣಾ ! ಜಲದಿಂದಾದ ಮೌಕಿಕದಂತೆ,
ಜಲವು ತಾನಾಗದಂತೆ ಇರ್ದೆಯಲ್ಲಾ ಬಸವಣ್ಣಾ ಗುಹೇಶ್ವರಲಿಂಗದಾಣತಿ ವಿಡಿದು,
೨೧೬ ಸುಮ ನಾಂಜಲಿ
(೧೦೨) ಮಲರಹಿತ
ಉರಿಯೊಳಗಣ ಕರ್ಪುರಕ್ಕೆ ಕರಿಯುಂಟೀ ಅಯ್ಯ? ಬಯಲ ಮರೀಚಿಯ ಜಲಕ್ಕೆ ಕೆಸರುಂಟೇ ಅಯ್ಯ ? ವಾಯುನಪ್ಪಿದ ಪರಿಮಳಕ್ಕೆ ನಿರ್ಮಾಲ್ಯವುಂಟೀ ಅಯ್ಯ? ನೀನು ನೆರಿ ಬಲಿದ ಬಳಿಕ, ಎನಗೆ ಭವವುಂಟೇ ? ಕೂಡಲಸಂಗಮದೇನ ನಿಮ್ಮ ಚರಣಕಮಲದೊಳಗೆ ಎನ್ನನಿಂಬಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಯ್ಯ !
(೧೦೩) ಮಹಾಭಕ್ತನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಶಿವ
ಶಮೆ, ದಮೆ, ವಿವೇಕ, ವೈರಾಗ್ಯ, ಪರಿಪೂರ್ಣಭಾವ, ಶಾಂತಿ, ' ಕಾರುಣ್ಯ, ಶ್ರದ್ಧೆ, ಸತ್ಯ, ಸದ್ಭಕ್ತಿ, ಶಿವಜ್ಞಾನ, ಶಿವಾನಂದ ಉದಯವಾದ ಮಹಾಭಕ್ತನ ಹೃದಯಲ್ಲಿ ಶಿವನಿಪ್ಸೆ ಆತನ ದರ್ಶನ ಸ್ಪರ್ಶನ ಸಂಭಾಷಣೆಯಿಂದ, ಮುಕ್ತಿ ಯವುದು ತಪ್ಪದಯ್ಯ
ನಿಜಗುರು ಸ್ಪತಂತ್ರಸಿದ್ಧಲಿಂಗೇಶ್ಚರಾ
( ೧೦೪ ) ಶರಣನ ವಚನ ಹರಮಾಮೃತ ಕಾಮಧೇನುವಿನಲ್ಲಿ ಕಲ್ಪಿಸಿದ ಸವಿಯಿಪ್ಪುದಲ್ಲದೆ, ಮರ್ತ್ಯದ ಪಶುವಿನಲ್ಲಿ ಉಂಟೇ ಅಯ್ಯ ? ಮಹಾಶೇಷನಲ್ಲಿ ಮಾಣಿಕ್ಯ ಪ್ರಭಾವಿಪುತ್ತಿಪು,ದಲ್ಲದೆ, ಕೆರೆಯೊಳಗಣ ಒಳ್ಳೆಯಲ್ಲಿ ಉಂಟೀ ಅಯ್ಯ?
ದಿವ್ಯ ಜೀವನ ೨೧೭
ವಾರಣದ ಕುಂಭಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ, ಮೌಕ್ತಿಕ ಬೆಳಗುತಿಪ್ಪುದಲ್ಲದೆ, ಊರ ಹಂದಿಯಲ್ಲಿ ಉಂಟೇ ಅಯ್ಯ %
ಶರಣರ ಮನೋಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಶಿವನು ಮೂರ್ತಿಗೊಂಡು,
ಆ ಶರಣರ ಜಿಹ್ವೆಯಕೊನೆಯ ಮೊನೆಯ ಮೇಲೆ, ವಚನವೆಂಬ ವರಮಾಮೃತವ ಕರೆದು,
ಕೆಲಬಲದ ಗಣಂಗಳಿಗೆ ಸವಿಯ ತೋರಿ,
ಆ ಶರಣರಲ್ಲಿ ಪರಿಪೂರ್ಣನಾಗಿಪ್ರನಲ್ಲದೆ, ದ್ವೈತಾದ್ವೈತಿಗಳೆಂಬವರಲ್ಲಿ ಉಂಟೇ
ಕುನಲಿಂಗಿಯ ಮೋಹನ ಚನ್ನಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನಾ
( ೧೦೫ ) ಮಾಡಿಮಾಡದವ
ಮಾಡುವಂತಿರಬೇಕು, ಮಾಡದಂತಿರಬೇಕು ಮಾಡುವ ಮಾಟದೊಳಗೆ ತಾನಿಲ್ಲದಂತಿರಬೇಕು ಕೂಡಲಸಂಗಮದೇವರ ನೆನೆವುತ್ತ ನೆನೆವುತ್ತ ನೆನೆಯದಂತಿರಬೇಕು
( ೧೦೬ ) ಆನಂದದ ಅತಿರೇಕ
ಕಂಗಳು ಚೆಲುವನ ನೋಡಿ, ಕರ್ಣಂಗಳು ವಾರುತೆಯ ಕೇಳಿ ಹಿಂಗದೆ ನಾಮವ ವದನದಿ ಸಪಿಯುತ್ತೈ ಪದಂಗಳ ಮನದಿ ನೆನೆನೆನೆದು, ಕೋಮಂಗಳು ವುಳೆಕಿತನಾಗಿ, ಲೋಕಂಗಳ ಕಡಲೊಳು ಮುಳುಗಿ, ಮೈಯುಬ್ಬಿ ಕೊಬ್ಬುತ್ತ,
ಸುಮನಾಂಜಲಿ
ಅಂಗವ ಮರೆದಾನಂದದಿ,
ರಂಗಾ ಎನುತಿದ್ದರೆ ಸಾಲಜಿ ? ಮಂಗಳ ಜಯವನ್ನು ಕರುಣಿಸೋ ! ಮತ್ತೊಂದು ಸಂಗವನೊಲ್ಲೆ ನೋ ಸಿರಿಕೃಷ್ಣ ರಾಯ 1
--ವ್ಯಾಸರಾ ಯರು
ಎ ಜೈಹಿಂದ್ ಕ.
[೨ F ಇ 0 ಹ ಓ
೧೦
೧೧
೧೨
೧೩
ಹೆಸರು
ಕನಕದಾಸ
ಕಲ್ಯಾಣಕೀರ್ತಿ ಕೃಷ್ಣರಾಯ ಗೋಪಾಲದಾಸ ಚಂದಿಮರಸ ಚೆನ್ನಬಸವ ಜಗನ್ನಾಧದಾಸ
ಅನುಬಂಧ ೧
ಸಂತ--ಕನಿಗಳು ಮುದ್ರಿಕೆ ಇಣಗಿನೆಲೆಯಾದಿಕೇಶನ
ಗುರು ಮಹಿಪತಿ ಗೋಪಾಲ ವಿರಲ ನಿಮುಲಗೆಯ ಚೆನ್ನರಾಮ ತೂಡಲ ಚನ್ನಸಂಗಮದೇವ ಜಗನ್ನಾಥವಿರಲ
ದೇವರದಾಸಿಮಯ್ಯ ರಾಮನಾಥಾ
ನಾಗರಸ ನಿಜಗುಣಿ
ನಿಂಬರಗಿ
ಮಹಾರಾಜ ಪುರಂದರದಾಸ
ಪ್ರಭುದೇನ
pd
ಶಂಭುಲಿಂಗ ಗುರುಲಿಂಗಜಂಗಮ
-ಆತ್ಮದೇವ ಪುರಂದರವಿರಲ
ಗುಹೇಶ್ವರಾ
ಪದ-ಪದ್ಯ-ವಚನಗಳು
೫-೧೧-೧೩-೨೧-೫೦-೫೫-೫೬- -೫೭-೬೯- [೫][ಲ][೨೩][೩0]
-೬-ಕ೧-
-೪೧-೪೪-
(೪೮)
(೯೮)(೧೦೨)(೧೦೫)
ಛಿ
[೩] (೪)(೫)(೬)(೧೦)(೨೯)(೩೦) (೩೭)(೪೬)(೪೭)(೮೩)(೮೮) (೯೨) (೯೬)
[೨೮]
-೩೨-೬೫-
[೧೮]
-೪-೧೭-್ಲಿಷ್ಠಿ-
[೬][೧೫] -೧೬-೧೯-೨೦-೨೪-೨೫-೩೬- -ಷಿಲೆ-೩೯-೪೦-೪೨-೪೬-೪೮- -೪೯-೫೨-೫೪-೬೭-೭೦-೭(- ನ.೪೫. (೪೧)(೫೦)(೫೮)(೫೯)(೭೧) “ಇಓ ಲಿ
(೩) (೧೯)(೨೦)(೫೧)(೪೮) (೯೪)(೯೫)(೯೭)(೧೦೧)
೧೪
೧೫
೧೬
೧೩೭
೧೪
೧೯
ವಿ
a
೨೧ ೨
ಟ್ರ
೨೩ ೨೪
ಹೆಸರು ಬಸವಣ ು
ಮಹಾದೇವಿಯಕ್ಕ
ಮಹಾಲಿಂಗರಂಗ ಮಜಪತಿ
ಮೋಳಿಗೆಯ ಮಾರಯ್ಯ ರತ್ನಾಕರವರ್ಣಿ
ವಿಜಯದಾಸ ವ್ಯಾಸರಾಯ
ಶಂಕರಾನಂದ
ಶೇರೀಫಸಾಹೇಬ ಷಡಕ್ಟರಿ
I
ಮುದ್ರಿಕೆ
ಕೂಡಲಸಂಗಮದೇವಾ
ಚೆನ್ನ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನಾ
ಮಹಿಪತಿ
ನಿಜಗುರು ಸ್ವತಂತ್ರ ಸಿದ ಲಿಂಗೇಶ ರಾ ವ
ತ
ವಿಜಯಪಿರಲ
ಸಿರಿಕೃಷ್ಣರಾಯ ಗುರುಮಹಾಲಿಂಗ
ಶಿಶುನಾಳಧೀಶ
| ಸಡಕ್ಟ್ಪರಿಲಿಂಗ
ಪದ-ವದ್ಯ-ವಚನಗಳು (೧)(೧೧)(೧೨)(೧೩)(೧೪)
(೧೫)(೧೬)(೧೭)(೧೮)(೨೧) (೨೨)(೨೩)(೨೪)(೨೫) (೩೫) (ಎ೮) (೩೯)(೪೦)(೫೪)(೫೫) (೬೧)(೬೨)(೬೩)(೬೫)(೬೬) (೬೭)(೬೮)(೬೯)(೭೦)(೭೨) (೭೪)(೭೭)(೭೮)(೭೯)(೮೪)
. ೯೦)(೯೧)
(೧೦೪)
[೧೧][೧೬] -೧೨-೨೬-೨೭-೫೩-೬೩-೬೬- “ಓ೨-೭ಪ್ನಿ-
[೭]
(೧೦೩)
[೧೨][೧೩][(೧೯][೨೦][೨೨] [೨೯][೩೧] *ಐ೪೭-೫೧-೬೮-೩೪-
(೬೦)
(೧೦೬) “-೭-೮-೯-೧೦-೧೪-೧೫-೧೮- -೨೩-೨೯-೩೭-೬೧-೭೭-೭೮-
[೧][೧೦] ೭೬.
೬೩೨೮-೪೫-೫೮.
೨೫
೨೬ ೨೭ ೨೮ ೨೯ ಪಿಂ
೩೧
ಫ್ಲಿ೨
ಶಿಷ್ಠ ತಿ
ಮಃ ಪ್ಧಿ ಎ ಹೆಸರು ಮುದ್ರಿಕೆ
ಷಣ್ಮುಖಸ್ವಾಮಿ ಅಖಂಡೇಶ್ವರ
ಸರಳೇಶ ಮಾದರಸ ಸರಳೇಶ್ವರದೇವ ಸರ್ವಭೂಷಣ ಗುರುಸಿದ್ದ
ಸರ್ವಜ್ಞ ಸರ್ವಜ್ಞ ಹರಿಹರ — ಹಾವಿನಹಾಳೆ ಮಹಾಲಿಂಗ ಕಲ್ಲಯ್ಯ ಕಲ್ಲೇಶೃರದೇವರು ೪ ಚಿದಾನಂದ % ನಿಜಲಿಂಗ ಭವಭಂಗ ಶರಣಜನ ಭಕ್ತಸಂಗಾ ಗುರುಭನತಾರಕ ೪ ಸ್ವತಂತ್ರ ಸಿದ್ಧಲಿಂಗೇಶ್ವರ
ಪ ದ-ಪದ್ಯ-ವಚನಗಳು
(೯)(೪೯)(೫೭)(೮೨)(೮೬) (೮೯)(೯೧)(& ೬)
(೨೭)(೯೩)
-೨-೨೨-೩೪-೬೨- [೪][೯][೧೪][೧೭]| ೨೧][ ೨೫ [೨೭]
(೫೨) (೫೩)
-೬ಲ್ರ- [4೨] [೨][೨೪][೨೫][ ೨೬]
-ಕಿಂ-ಪಿ೫. (೬೪)
ಸೂಚನೆ:--ಮೇಲೆ ಕಾಣಿಸಿದ ಕಂಸಗಳ ಸಂಳೇಶಗಳು ಕೆಳಗಿನಂತೆಇವೆ. ಎಇ. ವಪದಗಳು; [] ಎ ಪದ್ಯಗಳು; () ಎ ವಚನಗಳು.
ಮುದ್ರಕರು
ಎಂ. ಎಸ್. ಕುಲಕರಣಿ
ಗೌರೀಶ ಮುದ್ರಣಾಲಯ್ಯ, ಧಾರನಾಡ. ಪ್ರಕಾಶಕರು
ಬ. ಜಿ. ಅನಧಾನಿ, ಮಿಂಚಿನಬಳ್ಳಿ ಕಾರ್ಯಾಲಯ
ಧಾರವಾಡ.